İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1094 K.2021/672

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ile müvekkili arasında var olan ticari ilişki sebebiyle müvekkilinin, davalıdan satın alacağı mallara ilişkin olarak ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... tarih ... çek seri nolu 138.000,00 TL bedelli çekin verildiğini, ancak çek konusu malların teslimatının yapılmadığını, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve müvekkili tarafından da teslim alınmayan malların bedelinin ödenmeyeceğinin aşikar olduğunu, davalı ...Tic.Ltd.Şti nin dava konusu çeki diğer Davalı ...A.Ş'ye teminat için verdiğini beyan ile müvekkilinin daha fazla mağduriyet yaşamaması adına borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevabında, müvekkili ... T A.Ş. ile diğer davalı arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kullandırılan krediler sebebiyle, tahsil edilmesi halinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere dava konusu çekin müvekkili bankaya ciro edildiğini, çekin ibraz süresi içerisinde muhatap bankadan sorulduğunu, karşılığı bulunmaması üzerine karşılıksız olduğu şerh edildiğini, iyi niyetli meşru hamil olan müvekkil Bankanın, çek karşılığı keşideci ve lehdar arasındaki ilişkiyi bilmek ve bu konuda araştırma yapmak gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Ltd. Şti. Vekili cevabında, davacı ile müvekkili arasında var olan ticari ilişki sebebiyle davacı ... Şti. nin müvekkili şirketten mal aldığını ve karşılığında müvekkiline çek verdiğini, davacının iddialarının aksine müvekkili şirketin işbu ticari ilişki gereği malları teslim etmiş olmasına rağmen, malların karşılığını çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle davacıdan alamadığını, davacının, bunun müvekkilinin alacağına ulaşmasını geciktirmek ve imkansız hale getirmeye çalıştığının göstergesi olduğunu ve davanın kötü niyetli olduğunu beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalıya verilmiş olan çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişi ...'a verilerek; dosya ve taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapıp, taraflar arasında davaya konu çeke istinaden ticari ilişki bulunup bulunmadığı, bu çekin defter ve belgelerde yer alıp almadığı, davacının dava konusu çekten dolayı davalılara borcunun olup olmadığına dair rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi 25/12/2020 tarihinde davacının dava konusu çekden dolayı davalılara borçlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını rapor etmiştir.

Mahkememizce dosyanın önceki bilirkişi ...'a verilerek; davacı defterleri ve belgeleri üzerinde yeniden inceleme yapıp, yapılmış olan ödemelerin hangi hesaptan yapılmış olursa olsun bu ödemeler karşılığı mal teslimi yapılıp yapılmadığı, mal teslimi ve yapılan ödeme durumuna göre davacının davalıya fazla ödeme yapıp yapmadığı ve yapılan mal teslimi ile hangi hesaptan olursa olsun yapılmış olan ödeme miktarına göre davacının davalıya fazla ödemeden dolayı bir alacağının olup olmadığına dair ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, dosyamız bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 29/04/2021 tarihinde davacı tarafın davalı yana fazla ödeme yapmadığı,sonuç ve kanaatine varıldığını rapor etmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde,

Davacının ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... tarih ... çek seri nolu 138.000,00 TL bedelli çekten ötürü borçlu olmadığının tespitini istediği, davalı ...Tic. Ltd. Şti. nin davacıya mal teslim edildiğini, ancak dava konusu edilen çekin karşılıksı olduğunu ve bedelinin tahsil edilemediğini, davalı bankanın çekin iyi niyetli hamili olduğunu savunduğu ve davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.

Dava konusu çekin davacı tarafça aralarındaki ticari alım satıma istinaden davalıya verildiği, davalı tarafça da diğer davalıyla arasındaki sözleşmenin teminatı olarak davalı bankaya verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyamız davacısı ve davalı ... Ltd. Şti nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme aldırılan ek ve kök raporlar ile davacı defterlerine göre davalıya 1.562.344,20 TL borçlu olduğunun, buna karşılık davalıya toplam 1.598.000 TL tutarında çekler verdiği, hesap edilen borca karşılık davacının davalıya yaptığı ödemeye dair belge ve makbuzun olmadığı, davacı tarafça davalıya yapılmış fazla ödemenin bulunmadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Davalı taraf ticari defter ve kayıtları yapılan yasal ihtara rağmen ibraz edilmediğinden incelenememiş, davacı tarafın mali müşavir bilirkişi incelemesi için sunulan 2018 yılı ticari defter ve kayıtlarının usul ve yasa hükümlerine göre tutulup tasdiklerinin yapıldığı görülmüş, davacının ticari kayıtlarına göre davalıya borçlu olduğu, bu borçlarına karşılık yaptığı fazladan bir ödemenin olmadığı, bu borcuna karşılık çek verdiği, ancak borcun ödendiğine ve davalıya borcunun kalmadığına dair bir kaydın mevcut olmadığı ve nihayetinde davacının hukuki delil vasfı taşıyan kendi ticari kayıtlarına göre davalı ...

Ltd. Şti ne borçlu olduğu tespit edilmiş olmakla, dava konusu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... tarih ... çek seri nolu 138.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalılara borcunun olmadığını ve davasını ispatlayamadığı kanaatine varılmış, davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.