İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/470 K.2020/655

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili ile davalı arasında yapılan anlaşma neticesinde davacı tarafından davalıdan duşakabin imalatında kullanılmak üzere toplam 8.260 TL değerinde rulman satın alındığını, karşılığında davalıya ... Bankası ... Şubesi muhataplı 28/05/2018 keşide tarihli 8.250 TL bedelli çekin verildiğini, teslim edilen emtianın kararlaştırılan nitelikleri taşımaması nedeni ile davalı ile görüşerek 27/02/2018 tarihli fatura ve irsaliye iade ettiklerini, ancak çekin müvekkiline iade edilmediğini beyan ile anılan çekin icra takibe konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalarının kabulü ile 8.250 TL bedelli çekten ötürü davalıya borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunmamıştır.

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında satın alınan mal karşılığı verilen çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkememizce davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi bakımından, yerleşim yeri mahkemesine talimat yazılmış, davalıya tebligat yapılamadığından, talimatın bila ikmal iade edildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında satın alınan mal karşılığı verilmiş olan çekten dolayı davacının davalıya borcununu olup olmadığı, ticari ilişki kapsamında düzenlenen fatura miktarları taraf defter ve belgelerindeki yeri ve fatura konusu malın teslimine dair inceleme yapıp, rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmekle, dosyamız resen tayin edilen Mali Müşavir Bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi;

davacı tarafın incelenen ticari defter ve kayıtlarının lehine delil teşkil edecek vasıfta olduğunu, davacı kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalıdan 8.260 TL alacaklı olduğu, davacının malları 8 günlük yasal süre geçtikten sonra iade ettiği, buna karşılık davalının malları iade aldığını, bu hususun hukuki yorum gerektirip mahkemenin takdirinde olduğunu 03/02/2020 tarihinde rapor etmiştir.

İnceleme günü ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmesi, aksi takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı hususu davalının ticaret sicil müdürlüğüne kayıtlı resmi sicil adresine Tebligat Kanunun 35. Maddesine göre tebliğ edilmiş, ancak defter ve kayıtlarını ibraz etmediği görülmüştür.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili rapora karşı beyanında, rapordaki tespitlerin iddialarını doğrular nitelikte olduğunu, dava konusu borçsuzluk iddiasına dayanak 8.250 TL bedelli çek bedelinin ödendiğini, bu nedenle de istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce davacı beyanı doğrultusunda, dosyanın önceki bilirkişiye verilerek ek rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmekle, bilirkişi 16/09/2020 tarihli ek raporunda; mal iadesinin davacı tarafından 61 gün sonra yapılmasının davacı ispatı ile haklı bulunması halinde davacı tarafın davalıdan 31/012/2018 tarihi itibariyle 8.260,00 TL alacaklı olduğunu tespit ve rapor etmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Davacının davalıdan 27/11/2017 tarihli fatura ile toplam 8.260 TL değerinde mal satın aldığı, bu faturadan kaynanan borcunun ödemesi bakımından ... Bankası ...

Şubesi muhataplı 28/05/2018 keşide tarihli 8.250 TL bedelli çeki verdiği, kararlaştırılan özellikleri taşımaz oldukları gerekçesi ile 27/02/2018 tarihli fatura ile davalıdan aldığı emtiayı iade ettiği, bu nedenle anılan çekten ötürü davalıya borçlu olmadığının tespiti talep eder olduğu ve davacı tarafından malların iadesine ilişkin sevk irsaliyesini ... Bey smi ile imzalandığı görülmüştür.

Davalı tarafça ticari defter ve kayıtları ibraz edilmediğinden incelenememiş, davacı tarafın ibraz edilip incelenen ticari kayıtlarının usul ve yasa hükümlerine göre tutulup tasdiklerinin yapıldığı, davacı defterlerine göre davalıdan 8.260 TL alacak kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça rapora beyan ile çek bedelinin ödendiği, bu nedenle de istirdadını talep ettikleri beyan edilmiş ise de, mahkememizce dava konusu çekin ödeme ve icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olduğu halde, çekin ne şekilde ödendiği hususunda bir belge sunulmamıştır.

Fatura konusu malların yasal iade süresi ve iki ay geçtikten sonra iade edilmiş olduğu, davacının davalıdan satın alınan emtianın kararlaştırılan niteliklere haiz olmadığı ve bu hususun davalının kabulünde olup, iade konusunda mutabık kalındığı iddiasını destekler bilgi içerir bir kayıt yada belgenin dosya kapsamına sunulmadığı, taraflar arasında böyle bir uzlaşma olduğunun kabulü halinde dahi malların iadesi ile dava konusu çekinde aynı zamanda iadesi hususunda gerekeni yapmamakla davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı görülmüştür.

Davacının, davalıdan alınan emtianın iadeyi gerektirecek derecede eksikliğinin bulunduğu ve kusurlu olduğu, bu kusurun temininin üzerinden 2 aylık bir süre geçtikten sonra anlaşıldığı ve geçen süreye rağmen iadenin davalının kabulünde olduğu, iadenin davalının iadeyi kabule yetkili olan çalışanına yapıldığı, buna rağmen çeki iade etmeyerek kötü niyetli hareket ettiğine yönelik iddialarını ispatlayamadığı, davacının tek başına iade faturası düzenlemesinin ve defterlerine kaydetmesinin onu alacaklı yapmayacağı, davacının davasının reddinin gerektiği kanaatine varılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.