İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/680 K.2021/277

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile ... 22. İcra Dairesi nezdinde ... E. sayılı icra takip dosyası kapsamında davalı banka aleyhine, teminat mektubunun icraya konulması suretiyle müvekkil kurum adına başlatmış olduğumuz icra takibine karşı, davalı banka tarafından itiraz edilmiş ve takip durdurulduğunu, davalı banka tarafından verilen 17.10.2012 tarihli, ... sayılı 220.000,00-TL değerindeki teminat mektubunun süresinin;

talepleri üzerine en son 29.09.2017 tarihine kadar ertelenmiş olduğunu, 05.09.2017 tarihli uzatma taleplerinin ise davalı banka tarafından 14.09.2017 tarihinde reddedildiğini, ancak teminat mektubu ilk talepte ödeme kaydı içeren bir teminat mektubu olduğunu, bu tip banka teminat mektuplarında banka, muhatabın talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkının olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt ettiğini ve bu tip banka teminat mektuplarının esas itibarıyla muhatap lehine olduğu kabul edildiğini, teminat mektubunda anılan yüklenicinin;

müvekkili kurum ile arasında akdedilmiş olan sözleşme maddelerine aykırı davrandığını, müvekkil kurumun ve konut sakinlerinin zararına neden olduğunu, müvekkilinin, söz konusu teminat mektubu ile garanti altına alınmak istenen sözleşme hükümlerine karşı aykırılık karşısında ise son derece iyi niyetle hareket ederek öncelikle bu sorunlar giderilene kadar teminat mektubunun süresinin uzatılmasını, aksi takdirde ise zararı temin amacı ile teminat mektubu ile garanti altına alınan tutarın kendisine ödenmesini talep ettiğini,

davalı yüklenicinin sorumluluğunun sona erdiğinden bahisle teminat bedelini ödememiş olsa da yüklenicinin sorumluluğunun KİSK 30. Maddesi ile de belirtildiği üzere sona ermeyeceğini beyan ile itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında, davacıya 17/10/2012 tarihli 30/09/2015 vadeli 220.000 TL bedelli teminat mektubunun müvekkili banka tarafından verildiğini, vadesinin ilk önce 30/09/2016 sonrasında 29/09/2017 tarihine kadar uzatıldığını, davacıya aynı işle ilgili olarak 29/03/2011 tarihli 4.800.000 TL bedelli teminat mektubunun da verildiğini, davacı tarafından mektup konusu işin lehtar ...

San Ltd Şit tarafından tamamlandığının kesin kabul tutanağı ile tespit edildiğini, SGK ... merkezinin 23/02/2015 tarihli teminat çözümü konulu yazısı ile de ilişiksiz belgesi alındığını ve teminatın iadesinde bir sakınca olmadığının bildirildiğini, müvekkili banka tarafından davacıya hitaben yazılan 28/06/2016 tarihli yazı ile 220.000 TL ve 4.800.000 TL bedelli teminat mektuplarına konu işin tamamlandığından bahisle mektubun iade edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, davacının ise 05/09/2017 tarihli yazısı ile teminat mektuplarının süresinin bitmek üzere olduğundan bahisle sürelerinin uzatılmasını talep ettiğini,

davacının bu talebinin kesin kabulün yapılmış olması nedeni ile reddedildiğini, mektup konusu işe ait sözleşmenin 10.4.4 maddesi uyarınca mektupların hükümsüz kaldığını, hükümsüz mektup için muhatap idarece tazmin talep edildiğini, bankaların işin bitirildiğine dair kesin delil olması halinde ödeme yapamayacaklarını, kesin delile rağmen bankaların ödeme yapması halinde lehtara rücu etmesinin mümkün olmadığını, kesin kabul ve SGK dan ilişiksiz belgesi olan bir iş nedeniyle tazmin talep edildiğinden müvekkilinin bu talebi reddettiğini, mektubun kesin kabulden sonra uzatıldığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

Kanmu İhale Kanunun ve dava konusu işe ilişkin sözleşme hükümleri çerçevesinde teminat mektubunun hükümsüz kaldığını, davalının ... şirketine ihbarının gerektiğini beyan ile davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Dava, davalı banka tarafından verilen teminat mektubunun davacı tarafından ibrazında ödenmemesi nedeniyle teminat mektubu bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkememizce dava konusu ... 22. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinden; davacının davalı aleyhinde, 220.000 TL asıl alacak ve 9.493,15 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 229.493,16 TL nın tahsili bakımından 27/02/2018 tarihinde takibe geçtiği, ödeme emrinin 07/03/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, itirazın 12/03/2018 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Dosyanın bankacı bilirkişi ... ve finans uzmanı ... ve inşaat mühendisi ...'nun verilerek, dosya üzerinden ve taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaparak, davaya konu teminat mektubunun ibrazı halinde ödenmesinin gerekip gerekmediği, teminat mektubunun verilme itibariyle ödenme şartlarının oluşup oluşmadığına dair rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti;

dosya kapsamına göre teminat mektubuna konu işin tamamlandığının ve her hangi bir eksiğinin kalmadığının teyit edildiğini,davalı bankanın 220.000 TL bedelli teminat mektubunun tazmin talebini yerine getirmek zorunda olduğunu, davacının davalı bankadan 27/02/2018 takip tarihi itibariyle 220.000 TL asıl alacak ve 9.493,15 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 229.493,14 TL alacaklı olduğunu 20/08/2019 tarihinde rapor etmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve ek inceleme yapılarak bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti 09/06/2020 tarihli ek raporlarında; kök raporlarındaki tespit ve kanaatlerini tekrar ettiklerini beyan etmişlerdir.

Dosyada bulunan kök ve ek raporların taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlığı inceleyip hüküm kurmaya elverişli raporlar olmadığından; dosyanın İnşaat Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve Bankacı Bilirkişi ...'a verilerek, dosya üzerinden inceleme yapıp; teminat mektubunun ibrazında ödenmemeyi gerektiren yapılan işten dolayı eksik bir teslim ve hakedişlerde eksik bir işlemin olup olmadığı, verilen teminat mektubu kapsamında, teminat mektubunun ibrazı tarihinde ödenme koşullarının oluşup oluşmadığına dair inceleme yapıp rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti.

Toku Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin 13. Maddesinde onaylanmış olsa da yükleniciye sorumluluk taşıyan kesin kabul tutanağının etkisine bir istisna getirildiğini ve Kamu İhale sözleşme Kanunun 13.30 maddelerine atıf yapılmış olduğunu, 13. Madde de kesin kabul tutanağı yetkili makam tarafından onaylandıktan sonra geçerli olacağı ve kesin kabulün yapılmış sayılacağının, kesin kabul tutanağı yetkili makam tarafından onaylanmasından sonra yüklenicinin sözleşme konusu işten dolayı idareye karşı herhangi bir sorumluluğunun kalmayacağının düzenlendiğini,

Kamu İhale Sözleşmesi 30. Maddesinde ise yüklenicilerin sorumluluğunun kesin kabul onay tarihinden itibaren on beş yıl süreyle müteselsilen sorumlu olduklarının, ayrıca haklarında 27 madde hükümlerinin uygulanacağının düzenlendiğini, davacının talebinin de KİSK nun 13. Ve 30. Maddelerini esas alarak davayı açtığını, ancak 30. Madde düzenlemesinde yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması,

hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle gizli alıp gibi binanın taşıcı elemanlarını etkileyen hayati tehlike meydana getiren hususlarda çıkacak arıza ve aksaklıklara karşılık kesin kabul onay tarihinden itibaren on beş yıllık sorumluluğun düzenlendiğini, her ne kadar dava konusu işin kesin kabulü yapıldıktan ve hizmete açıldıktan yıllar sonra yapı ile ilgili bazı şikayetler alınmış ise de, bunların kullanımdan kaynaklanan durumlar olduğunu, yüklenici tarafından işin tam ve eksiksiz olarak süresinde teslim edildiğini geçici ve kesin kabulünün yapıldığını,

SGK ndan ilişiksiz belgesi alındığını ve teminatın iadesinde sakınca olmadığının bildirildiğini, bu nedenlerle de Yapım İşleri Genel Şartnamesi maddeleri uyarınca davacının talebinin hükümsüz ve sözleşmeye aykırı olduğu kanaatine varıldığını rapor etmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Davanın icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi istemine ilişkin olduğu, davacı tarafça Kamu İhale Sözleşme Kanunun 30. Maddesine göre yüklenicinin sorumluluğunun devam ettiğinden bahisle, yüklenicinin üstlendiği ve teminat mektubuna dayanak işteki sorunlar giderilene kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması, aksi takdirde ise zararı temin amacı ile teminat mektubu ile garanti altına alınan tutarın kendilerine ödenmesi taleplerinin davalı banka tarafından reddedilmiş olmasından ötürü icra takibine geçtiklerini ve davalının takibe itirazının haksız olduğundan bahisle takibin devamını talep eder olduğu,

davalının ise kesin kabulün yapılmış ve SGK dan ilişiksiz belgesi alınmış olması nedeni ile, mektuba dayanak işe ilişkin davacı ve yüklenici şirket arasındaki sözleşmenin 10.4.4 maddesi uyarınca mektupların hükümsüz kaldığından bahisle davanın reddi gerektiğini savunduğu görülmüştür.

Takip konusu alacağın 17/10/2012 tarih 30/09/2015 vadeli 220.000 TL bedelli teminat mektubundan kaynaklandığı, anılan teminat mektubunun vadesinin daha sonra 29/09/2017 tarihine kadar uzatıldığı ve davalı banka tarafından davacıya " ... Adet Konut, Ticaret Merkezi, Cami, 24 ... Okulu, 16 ... Lise İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenleme ve ... Bismil Cami Tamamalama İnşaatı İşine" istinaden verildiği, anılan işin yüklenicisinin ... San Ltd Şti olduğu ve davacı ile arasında 31/03/2011 tarihli sözleşmenin akdedilmiş olduğu, işin geçici kabulünün 17/01/2014, kesin kabulünün 27/03/2015 tarihinde yapıldığı ve SGK ndan ilişiksiz belgesinin alınmış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile yüklenici ...

Ltd Şti arasındaki sözleşme konusu işin tamamlanarak teslim edildiği, kesin kabulün yapıldığı ve SGK dan ilişiksiz belgesinin alındığı, davacı tarafça Kamu İhale Sözleşmesi Kanununun 30. maddesi düzenlemesine dayanarak, yüklenici firmanın dolayısı ile teminat mektubunun geçerliliğinin devam ettiği ileri sürülmüş ise de, anılan kanun hükmünde yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle gizli ayıp gibi binanın taşıyıcı elemanlarını etkileyen hayati tehlike meydana getiren hususlarda çıkacak arıza ve aksaklıklara istinaden sorumluluğun devam edeceğinin düzenlendiği,

davacının davalının yaptığı sözleşme konusu işte bu mahiyette bir eksiklik, aksaklık, ayıp yada hata olduğuna dair bir beyan, bilgi yada delilin mevcut olmadığı, mahkememizce aldırılan 08/02/2021 tarihli dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, denetime açık bilirkişi heyeti raporunda, şikayetlerin tamamının kullanımdan dolayı meydana gelen hususlardan ibaret olduğunun tespit edilmiş olduğu,

bu nedenle davacının davalıdan sorunlar giderilinceye kadar teminat mektubunun süresinin uzatılması talebinin ve ayrıca teminata konu işe ilişkin sözleşme ile eki Yapım İşleri Genel Şartnamesin maddeleri uyarınca teminat mektubunun bedelinin tahsili talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.