İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/865 K.2020/677

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan 05/04/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın ... kapsamında 9. Etap et entegre tesisi inşa ettiğini, inşası tamamlanan tesisin ilgili ve gerekli makineleri için davalı ile sözleşme yaptığını, yapılan sözleşme kapsamında davalının müvekkiline ... şartlarına uygun metal dedektörü ve çeşitli et işleme makineleri teslim edeceğini, sözleşme kapsamında teslimi vaat edilen metal detektörü müvekkile teslim edildiği ancak ... tarafından yapılan denetlemede teslim edilen detektörün ilgili şartnamelere uygun olmadığına ilişkin tutanak tutulduğunu,

tutulan ilgili tutanaktan sonra müvekkilinin davalıya durumu ilettiğini ve metal detektörünün şartnameye uygun hale getirilmesini istediğini ancak davalı tarafından uygun hale getirilmek üzere götürülen detektörün müvekkiline teslim edilmediğini, bu detektöre ilişkin ödemeler yapıldığını, metal detektörünün dışındaki diğer et işleme makinelerinin ise müvekkilinin inşa ettiği tesisin deposuna indirilip ve bunlara ilişkin hiçbir kurulum işlemi yapılmadığını, teslimi yapılan makinelerden iki tanesinin 2. el olduğunun müvekkili tarafından tespit edildiğini,

sözleşme gereği makinelerin hiç kullanılmamış yani sıfır olarak teslim edilmesi gerektiğini, tesisi faaliyete geçirmek için tüm hazırlıkları tamam olan müvekkilinin davalı ile defalarca görüştüğünü ve netice alamadığını, eksikliklerin giderilmesi için Eskişehir 8.Noter kanalı ile davalıya bir ihtarname çektiğini, ancak davalıdan tüm hususları inkar eden müvekkilini suçlayıcı nitelikte bir ihtarname geldiğini, müvekkilinin uğradığı zarar (yoksun kalınan kar) nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tensip zaptı duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, davalı vekili sunmuş olduğu 17/05/2017 tarihli cevap dilekçesinde; öncelikle taraflar arasındaki 26.08.2016 tarihli sözleşmenin 7.maddesi uyarınca; " İşbu sözleşme ile ilgili olarak çıkacak uyuşmazlıklarda yetkili merci İstanbul Mahkemeleridir."denilmek sureti ile yetkili mahkemeler açık ve net bir şekilde belirlendiğini, sözleşmenin bir tarafının müvekkil şirket ...Tic. Ltd.

Şti. ile diğer tarafının ise gerçek kişi tacir olan ... - ... olduğu, böylece sözleşmenin taraflarının tacir niteliğine sahip olduğu ve konusunun da ticari işletmelerini ilgilendiren alım-satım ilişkisi olduğu hususunda şüphe bulunmadığını, bu durumda somut olay yönünden tarafların tacir olması ve sözleşme ile de yetkili Mahkemelerin İstanbul Ticaret Mahkemeleri olarak kabul edilmiş olması sebebi yetkili ve görevli mahkeme İstanbul Ticaret Mahkemeleri olup işbölümü ve yetki itirazlarının dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı 08/06/2018 tarihli görevsizlik kararı ile dosya 21/09/2018 tarihinde Mahkememize tevzi edilmiş, yargılamaya 2018/865 Esas üzerinden devam olunmuştur.

Mahkememizce ...

Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak 1 makine mühendisi, 1 elektrik mühendisi ve 1 mali müşavir vasıtasıyla, mali müşavir tarafından davacının defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak, makine mühendisi ve elektrik mühendisi ile de mahkemelerince davaya konu makinelerin bulunduğu mahalde keşfen inceleme yaparak, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafından, davacıya satılan makinalarda ayıp bulunup bulunmadığı, varsa bu ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, teslim edilmeyen makine olup olmadığı, teslim edilen makinelerin kurulumunun yapılıp yapılmadığı,

teslim edilen makinalardan 2.el makina olup olmadığı tespitinin yapılması, mali müşavir bilirkişi tarafından da taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamındaki faturaların davacı defter ve kayıtlarında yer alıp almadığına ilişkin ve makinaların ayıplı ve kurulumunun yapılmamış olması durumunda davacının uğramış olduğu zararının olup olmadığı varsa miktarına ilişkin rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, ibraz edilen 22/04/2019 tarihli talimat bilirkişi raporunda;

dava dosyasında ve mahallinde yapılan incelemeler sonucunda davalı tarafından davacıya satılan makinelerden Otomatik Sucuk Doldurma Makinesi ile Otomatik Klips Makinesinin ikinci el makine olduğu, bir adet metal dedektörünün tesiste görülmediği, teslim edilen makinelerin kurulumunun yapılmadığı, fakat tesisin elektrik alt yapısının da kuruluma hazır olmadığı, elektrik tesisatının yapılmadığı,

davacının ... adresinde bulunan tesisinde 26/08/2016 tarihli Mal Satış ve Garantörlük Sözleşmesine göre makinelerin en geç teslim edileceği 20/09/2016 tarihinden 05/04/2017 dava tarihine kadar 12.01/2017 tarih 2017/04 nolu kapasite raporuna göre tesisin tam kapasite ile çalışması halinde ...Borsası, TÜİK verilerine göre dava konusu makinelerin kurulumunun yapılamadığından kaynaklı üretim yapılamadığı için talep edebileceği zarar tutarının 1.348.719,60 TL olarak hesap edildiği, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre ...TİCARET LTD.

ŞTİ. Tarafından adına düzenlenmiş olan toplam bedeli 607.110,00 TL olan 1 adet alış faturası borcuna karşılık yapmış olduğu toplam 607.110,00 TL olan 4 adet ödeme kaydı düşüldüğünde davacı ...'ın 05/04/2017 dava tarihi itibariyle 0,00 TL borcu olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın mali müşavir bilirkişiye edilerek dosya, davalı ticari defter ve kayıtları, davalı defterlerindeki fatura kayıtları, davacı tarafından yapılan ödeme kayıtları incelenmek suretiyle davacının yoksun kaldığı kar kaybı olup olmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğunun tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 16/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin incelemeye kebir defterini sunmadığı, ancak yevmiye ve envanter defterini yasal süresi içerisinde tasdik ettirdiği, yevmiye defterinin kapanış tasdikini de yasal süresi içinde yaptırdığı,

dolayısıyla bu defterlerin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı şirketin yevmiye kayıtlarına göre davacı şirketten 607.110,00 TL alacaklı olduğu, ancak davalı şirket yetkililerinin şifahen yaptıkları beyanlarında davacı şirket tarafından yapılan ödemeyi kabul ettiklerini, cari hesabın kapalı olduğunu belirttikleri, taraflar arasında borç alacak bakiyesinin olmadığı, 22/04/2019 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda davacı şirketin yoksun kaldığı kar tutarının 1.348.719,60 TL olduğunun tespit edildiği,

ancak bu hesaplamanın kapasite raporu verilerine göre tesisin tam kapasite ile çalışması halinde olacağı, tesisin yeni açılacak bir tesis olması, daha önceki dönemlerde ticaret hacmine ilişkin bir verinin bulunmaması, reel sektör içerisinde yeni açılacak bir işletmenin ne kadar satış yapacağının, hangi karlılık oranlarında tutunacağının ve üretim bandı kapasitesinin yüzde kaçının kullanılacağının bilinmesinin mümkün olmaması sebebi ile davacı şirketin yoksun kaldığı kar tutarının hesaplanmasının mümkün olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekili sunmuş olduğu 16/12/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL'den açmış oldukları davasını 400.000 TL ıslah ederek 410.000 TL alacaklarının davalının ihtarname ile temerrüde düşürülme tarihi olan 26/12/2016 tarihinden işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah harcını yatırmıştır.

Dava, ticari satıştan kaynaklanan satıcının ayıplı mal satışından doğan sorumluluğu hukuksal nedenine dayanmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi uyarınca ; " Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkca belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır." 6098 Sayılı TBK'nın 223/2 maddesi gereğince, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde TTK.nun 23.maddesi hükümü uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa durumun hemen satıcıya bildirilmesinin gerektiği, bildirilmezse satılanın bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı hususu düzenlenmiştir.

Taraflar arasında 26/08/2016 tarihli mal satış ve garantörlük sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 3.maddesinde; satılan makinelerin 2 yıla kadar kullanım hatası haricindeki kusurlarından satıcının sorumlu olduğu, ödeme şeklinin 5.1 maddesinde düzenlendiği, satım bedelinin 400.000 TL olduğu, bedelin bir kısmının sözleşme esnasında nakit olarak alıcı firma tarafından ödeneceği, geri kalan 200.000 TL nin ise mal tesliminde vadeli çek ile ürünlerin davacının fabrikasına tesliminde ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmeye tarafların imzalarını içeren el ile yazılmış not eklendiği,

bu notta makinelerin en geç 20/09/2016 tarihinden itibaren teslim edileceği, her teslim edilen makinenin yarı bedelinin nakit olarak havale edileceği, kalan bedelin makineler deneme yapıp tesliminden sonra hesaba havale edeceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmüştür.

Mahkememizce mahallinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu ibraz edilen raporda; dava konusu edilen makinelerin bazılarının poşetleriyle sarılı durumda olduğu, hiç açılmadığı, söz konusu makinelerin çalıştırılabilmesi için elektrik tesisatının prizlerin bulunmadığı, elektrik panosu üzerinde makinelerin kurulacağı yere makine gücüne uygun değerde elektrik kablosu çekilmemiş olduğu, teslim edilen makinelerin elektrikli kısımlarının arızalı olduğu hususunun makinelerin kurulamaması sebebiyle ve çalışır vaziyette olmamaları sebebiyle anlaşılamadığı bildirilmiştir.

Davacı tarafından davalıya çekilen ... 8.Noterliğinin ... yevmiye numaralı, 30/12/2016 tarihli ihtarnamesinde; "...montajı yapılan makine ve panellerin çalışmaya elverişli olmadığı, panellerde sızdırmalar mevcut olduğu, soğutma gruplarının çalışır vaziyette teslim edilmediği, döşenen kablo tertibatlarının tek parça olması gerekirken tertibatlar arasında ekler mevcut olduğu, teslimi tam ve çalışır vaziyette yapılmayan tertibatlardan dolayı firmalarının zarar gördüğü, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren hatalı imalatların değiştirilerek çalışır vaziyette taraflarına teslimi..." bildirilmiştir.

Davalının ... 9.Noterliğinin ...tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde davacıya "...taraflar arasında akdedilen sözleşmenin montaj şartları incelendiğinde montajının yapılabilmesi için alıcı tarafından tüm alt yapı işlerinin elektrik, su, doğalgaz ve hava bağlantı işlerinin bitirilmesi gerektiği, makinelerin montajının yapılacağı yerin henüz elektrik, su, doğalgaz ve hava tesisatlarının bitirilmemiş olduğu, bu şartlarda montajın mümkün bulunmadığı.." bildirilmiştir.

Davacı tarafından makinelerin 03/10/2016 tarihinde teslim alındığı, bedelinin de davalıya 607.110,00 TL olarak ödenmiş olduğu sabittir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmede teslim edilen makinenin yarı bedelinin nakit olarak ödeneceği, diğer bedelinin de makineler deneme yapıp teslimden sonra ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından teslim edilen makinelerin hiç kurulmadığı, herhangi bir denemesinin yapılmadığı, teslim alınan makinelerin bir kısmının montajı yapılmaksızın sarılı vaziyette bekletildiği, davacı tarafından makinelerin çalışıp çalışmadığının denenmesi için gerekli olan elektrik, doğalgaz tesisatının kurulacağı yerde hazır edilmediği, davacının bu şekli ile makineleri teslim alıp bedelini ödediği,

davalıya çekmiş olduğu 30/12/2016 tarihli ihtarında da makinelerin montajının yapılmış olduğu şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Taraflar tacir olduklarından TTK.nun 23/2 maddesi uyarınca açık ayıplarda davacının 2 gün içerisinde durumu davalıya ihbar etmesi gerekmektedir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür.

Diğer durumlarda TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır." Davacı tarafından teslim aldığı ancak montajı yapılmamış olan malların montajının yapılması konusunda davalıya herhangi bir beyan ve ihbarda bulunulmadığı gibi malların montajının yapılması için kendi üstüne düşen gerekli tesisat ve kurulumunda yapılmadığı, teslim aldığı malların bir kısmının paketlerinin dahi açılmadığı, TTK.nun 23/2.maddesinde belirlenen ayıp ihbar sürelerinin bu şekilde geçirilmiş olduğu, artık malın ayıplı hali ile kabul edilmiş bulunduğu anlaşıldığından;

davacı tarafından kar mahrumiyeti talep edilemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Katip ...

E-İMZALI

HARÇ BEYANI

K.H: 54,40 TL

P.H: 7.001,78 TL

İ.H: 6.947,38 TL

Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.