İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/277 K.2023/103

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tekstil iş sektöründe fason iş yapan bir firma olduğunu, davalının ise müvekkilinin fason iş yaptığı firmalardan birisi olduğunu, taraflar kendi aralarında bila tarihli bir sözleşme akdettiklerini ve bu sözleşme gereğince müvekkilinin üstlendiği edimlerini sözleşme gereğince yerine getirdiğini,

müvekkili ile davalı arasında iş bu sözleşme gereğince bir çok mamülün fason işçiliği yapıldığını ancak icra takibine konu olan ... tarih ve ... numaralı fatura ile ... tarih ve ... numaralı faturaların kaynağını oluşturan malların davalı şirket yetkilisi ...'a ve davalı şirketin kalite kontrol sorumlusu ... a kontrol ve onay sonucu teslim edildiği halde davalı şirketin bakiye kalan 24.850-TL ödemeyi müvekkili şirkete yapmadığını ve gerek ...

10. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine ve gerekse ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına itiraz ederek müvekkili şirketi mağdur durumda bıraktığını, belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacı tarafından 28/09/2012 tarihinde ...

28. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhinde ... tarih - ... no'lu 39.936-TL bedelli ve ... tarih - ... no'lu 19.531-TL bedelli iki adet fatura alacağına dayalı icra takibi yaptığını, söz konusu icra takibine 12/10/2012 tarihinde yasal süresi içerisinde takip konusu borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz edildiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin eser sözleşmesi olduğunu, bunun yanında davacının iddiasının aksine taraflar tacir olmalarından ötürü TTK hükümlerine tabi olmayıp,

aksine tacir olan taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin eser sözleşmesi olduğundan Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduklarının sabit olduğunu, taraflar arasındaki ilişkide davacının geç teslimata dayalı ayıbı nedeni ile sorumlu olduğunu, belirterek, davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine alacağa konu 2 adet fatura dayanak yapılmak suretiyle ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 08/10/2012 tarihinde tebliğ olunduğu, borçlunun 12/10/2012 tarihinde takibe itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasının devralındığı ... 38. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama neticesinde, 08/02/2018 tarihinde 2014/68 Karar sayı ile danın reddine karar verilmiş, karar Yargıtay 15. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2016/6201 E. 2018/487 K. Sayılı 08/02/2018 tarihli ilamı ile bozulmuş olmakla, bozma ilamı kesinleşmekle dosya 2019/277 esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Dosyanın önceki bilirkişi heyetine, taşıma ve gümrük uzmanı bilirkişiler ...ve ... eklenmek sureti ile dosyanın bilirkişi heyetine verilip yargıtay bozma ilamındaki taşımanın yapıldığı tarih itibariyle geç teslim edilen ürünlerine gemi yerine tır ile taşınması nedeni ile davalının fazladan ödemek zorunda kaldığı bir zararının olup olmadığı, var ise bu bedelin ne kadar olduğuna dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişiler tarafından.

Yargıtay bozma ilamındaki taşımanın yapıldığı tarih itibariyle geç teslim edilen ürünlerin gemi yerine tır ile taşınması nedeniyle davalırın fazladan ödemek zorunda kaldığı bir zarar saptaması için sektörel yönde somut bilgi edinilemediğinin değerlendirildiği, reklamasyon fatura tutarının dava dosyasına ek il olarak sunulan reklamasyon faturası detayı da göz önünde bulundurulduğunda; dava konusu adet olan 13829 adet için genel sektör uygulamaları ışığında oldukça yüksek olduğunun (8859,538 GEBP / 13829 adet= 0.6406 GBP/adet) değerlendirildiği, 05.04.2021 tarihinde rapor edilmiştir.

Aldırılan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve dosyanın önceki bilirkişi kuruluna olarak verilip, inceleme yapılarak, Yargıtay bozma ilamında belirtilen bozma gerekçesinde yazılı davacı yüklenicinin edimini gecikerek teslim ettiği , davalının gecikme nedeni ile fazladan ödeme talep ettiği ve bu talebinin yüklenici alacağından mahsubunu istediği,

bu nedenle taşımanın yapıldığı tarih itibariyle piyasa konusu geç teslim edilen ürünlerin gemi yerine tır ile taşınması nedeni ile davalının fazladan ödemek zorunda kaldığı nakliye bedelinin belirlenip yüklenici alacağından mahsup edilecek miktar olarak tespit edilip, buna göre hüküm kurmaya elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla bilirkişiler tarafından, Yargıtay bozma ilamındaki taşımanın yapıldığı 2012 yılı itibariyle ve geriye dönük olarak;

geç teslim edilen ürünlerin gemi yerine tır ile taşınması nedeniyle davalının fazladan ödemek zorunda kaldığı bir zarar saptaması için sektörel yönde somut bilgi edinilemediğinin değerlendirildiği 23/09/2021 tarihinde rapor edilmiştir.

Aldırılan 23/09/2021 tarihli ek rapor taraflara tebliğ edilmiş ve dosyanın önceki bilirkişi kuruluna yeniden verilerek; dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, taraf vekillerinin beyanları incelenip dikkate alınarak, 29/06/2021 tarihli ara kararındaki görevlendirme doğrultusunda ve HMK ve Bilirkişilik Kanunu gereğince bilirkişilerin uzmanlık alanları ile ilgili konularda bilgisi dahilinde ayrıntılı ve hüküm kurmaya elverişli rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından; kök ve ek rapordaki görüşlerini tekrar ettiklerini bildirmişlerdir.

Dosyanın önceki bilirkişi kuruluna verilip; bu bilirkişi kuruluna Deniz Taşıma Uzmanı ..., Karayolu Taşıma Uzmanı ... eklenerek; dosya üzerinden inceleme yapıp, Yargıtay bozma ilamında belirtilen taşımanın yapıldığı tarih itibariyle piyasa konusu geç teslim edilen ürünlerin gemi yerine tır ile taşınması nedeni ile davalının fazladan ödemek zorunda kaldığı nakliye bedelinin tespit edilerek, yüklenici alacağından mahsup edilip, davacının talep edebileceği alacağa ilişkin rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmekle bilirkişiler tarafından 12/01/2023 tarihinde Taraflar arasındaki sözleşmenin “Genel Hükümler” Kenar başlıklı 9. Maddesinde.

“Sipariş veren ile imalatçı arasında doğan her türlü uyuşmazlıklarda, icra iflas ve yargı yollarının münhasıran Sipariş verenin defter ve muhasebe kayıtlarının, bilgisayar kayıtlarının, işbu sözleşme ve ayrılmaz parçalarının HUMK 287. Maddesi gereği kati ve kesin delil olacağını imalatçı gayrikabili rücu beyan ve taahhüt eder” denildiği ve sözleşmenin bu hükmünün davanın çözümündeki etkisinin Sayım Mahkemenin takdirinde olduğu.

Kök ve ek raporlarda da ifade edili üzere 2012 yılına ait navlun ve nakliye ücretlerinin tespit edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle daha genel bir ölçüt olarak bilimsel eserle ve sektör beyanlarına göre denizyolu taşımasının karayoluna göre birim ücretinin 7 kat daha ucuz olması dikkate alınarak hesaplama yapılmasının yerinde olacağı kanaatinin oluştuğu;

ancak davalının reklamasyon faturasına konu taşıma ve ihracat bilgilerinin dava dosyasına sunmaması nedeniyle taşımanın tek sefer ve tam araç yükü olarak değerlendirildiği ve ... günümüz fiyat tariflerine göre karayolu taşımasının yaklaşık olarak 7.000,00 Euro olması dikkate alınarak yapılan hesaplama ve 1/7 oranındaki denizyolu taşıma maliyetinin mahsup edilmesine göre davalının reklamasyon alacağının fatura kurlarına göre 14.85642 TL olduğunun değerlendirildiği;

davalı şirketin taşıma ve ihracat bilgilerini dosyaya sunmaması gibi olguların TBK m.51-52 bağlamında tazminatın kapsamının belirlenmesinde etkili olup olmayacağının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu; davalının reklamasyon faturası alacağının davacının takip alacağından mahsubuyla (24.850,00-14.856,42)=9.993,58 TL davacının alacağı olduğunun değerlendirildiği.

Davacı yanın icra takibine ihtar tarihinden önce başvurmasından dolayı işlemiş faiz alacağının bulunmadığı ancak takip tarihinden itibaren talebine uygun olarak yasal faiz oranında faiz iletilebileceğinin değerlendirildiği rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava, icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 30/05/2012 tarihli fason sözleşmesinin imzalandığı, davacının sözleşme kapsamında davalıya ürün teslim ettiği, buna karşılık kesilen 16/07/2012 ve 19/07/2012 tarihli fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle davalı aleyhinde 24.850 TL nın yasal faizi ile birlikte tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçtiği görülmüştür.

Davalı tarafça, davacının ürünleri geç teslim ettiği, bu nedenle ayıp ihbarında bulunulduğu, davacının talebine dayanak faturalarına karşılık yansıtma faturası kesildiği, davacıya borçlu olmadığı savunulmuştur.

Davacının ürünleri sözleşme ile taahhüt edilen süreden sonra teslim etmesi nedeniyle davalının gemi sevkiyatına yetişmeyen ürünleri tır ile göndermek zorunda kaldığı ve nakliye farkı için 24.928,93 TL tutarında reklamasyon faturası kesmiş, yapılan yargılama neticesinde davacı tarafın ürünleri geç teslim etmesi nedeniyle kusurlu bulunduğu ve davalının oluşan zarar miktarınca reklamasyon faturası düzenlemekte haklı olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş, yapılan temyiz incelemesi neticesinde davacı yüklenicinin edimini gecikerek teslim ettiğinden,

davalı iş sahibi TBK'nın 125/1. maddesi kapsamında gecikme nedeniyle fazladan ödediği nakliye bedelini talep etmek ve yüklenici alacağından mahsup etmekte haklı olduğu, ancak taşımanın yapıldığı tarih itibariyle piyasa konusu geç teslim edilen ürünlerin gemi yerine tır ile taşınması nedeniyle davalının fazladan ödemek zorunda kaldığı nakliye bedelinin ne kadar olduğu hususlarının tespit edilmesi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Mahkememizce Yargıtay bozma ilamındaki gerekçe doğrultusunda yaptırılan inceleme neticesinde aldırılan bilirkişi heyet raporu ile reklamasyon faturası detayı da göz önünde bulundurulduğunda; davalının reklamasyon faturasına konu taşıma ve ihracat bilgilerinin dava dosyasına sunmaması nedeniyle taşımanın tek sefer ve tam araç yükü olarak değerlendirilmesi ve İstanbul -İngiltere günümüz fiyat tariflerine göre karayolu taşımasının yaklaşık olarak 7.000,00 Euro olması,

05.01.2023 tarihinde TCMB çapraz kurlarına göre bunun 7.429,80 USD na onun da 6.180,68 GBP na denk gelmesi dikkate alınarak yapılan hesaplama ve 1/7 oranındaki denizyolu taşıma maliyetinin mahsup edilmesine göre davalının reklamasyon alacağının fatura kurlarına göre 14.856,42 TL olduğunun değerlendirmesi sonucunda, davalının reklamasyon faturası alacağının davacının takip alacağından mahsubuyla 9.993,58 TL davacının alacağı olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelere göre, davacı tarafça davalıya 04.07.2012 tarihinde 6205 adet, 16.07.2012 tarihinde 5.120 adet, 19.07.2012 tarihinde 2.504 adet olarak toplam 13.829 adet ürün teslim edildiği, ancak kararlaştırılan teslim tarihinin 27.06.2012 olduğu,

dolayısı ile davacının geç tesliminin mevcut olduğu anlaşılmış, davalı tarafça dosyaya sunulan husumet konusu emtiaların taşınmasına ilişkin üçüncü kişilerce düzenlenen faturalar incelenmiş, davalının davacının geç teslimi nedeni ile gemi ile taşınacak iken tır ile taşıtmak zorunda kalmasından ötürü uğradığı zararın, konusunda uzman bilirkişiler marifeti ile yaptırılan inceleme neticesinde aldırılan tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli 12/01/2023 tarihli heyet raporunda tespit edildiği üzere 14.856,42 TL olduğu kanaatine varılmış olmakla, davalının bu tutarı davacıya yansıtmasının mümkün ve haklı olduğu,

diğer bir deyişle davacının icra takibinde bu miktarın davalıdan tahsilini talep edemeyeceği kabul edilerek. Davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ve ... 28 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı sayılı takip dosyasında, davalının takibe itirazının iptaline, takibin 9.993,58 TL üzerinden devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.