İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/491 K.2020/195

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; davalı şirkete sigortalı ... Ltd.

Şti.'nin malik ve işletini olduğu ... plakalı aracın 25/01/2019 tarihinde hasara uğradığını, davaya konu aracın davalıya tarafından sigortalandığını, kazada ... plakalı araçta KDV dahil 25.251,50 TL bedelinde hasar meydana geldiğini, davalının kasko poliçe genel şartları gereği KDV dahil hasar tutarlarının tamamından sorumlu olduğunu, hasar alan parçaların ve hasar bedelinin tespiti için ekspertiz raporu alındığı ve rapor için 250,00 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketine hasar bedelinin müvekkiline ödenmesi için 11/03/2019 tarihinde başvuru yapıldığını ve davalının 21/03/2019 tarihinde temerrüde düştüğünü, dava dışı ...

Ltd. Şti.'nin hukuka uygun olarak alacağın temliki yoluyla müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'ye devrettiğini bildirmekle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 250,00 TL hasar bedeli ve 250,00 TL ekspertiz ücretinin poliçe limitleri dahilinde davalı şirketin temerrüt tarihi olan 21/03/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği görülmekle davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; maddi teminat miktarının müvekkili şirketin poliçeden doğan sorumluluğunun üst limitinde olduğunu, davaya konu hasarı bedelinin davacı şirketin başvurusu sonucunda müvekkili şirket tarafından dava dışı ... Ltd.

Şti.'ne ödendiğini, hasar bedelinin müvekkili şirket ve davacı arasında mutabık kalınarak gerçekleştiğini, ödeme sonrasında müvekkili şirketin dava konusu hasar bakımından tüm sorumluluğunun sona erdiğini, davanın alacağı devreden alacaklıya ihbar edilemesi gerektiğini, davacının faiz taleplerinin yerinde olmadığını, müvekkili şirketin davacının başvurusu üzerine gerekli incelemeleri ve değerlendirmeleri yaparak davacıya ödeme yapıldığını bildirmekle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde davanın alacağı devreden alacaklı ... Ltd. Şti.'ye ihbar edilmesini talep etmiş, mahkememizin 18/11/2019 tarihli 1 numaralı celsesinin 7 numaralı ara kararı ile davanın ihbarına karar verilerek ihbar olunana dava dilekçesinin tebliğ edildiği görüldü.

Mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davaya konu ... plakalı araca ait tüm kayıtların mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.

Mahkememizce ... İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Amirliğine müzekkere yazılarak davaya konu ... plakalı aracın trafik tescil kayıtlarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.

Mahkememizce davalı ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak davaya konu ... plakalı araca ait poliçe örneği, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına dair bilgi ve belgelerin mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.

Mahkememizce ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... Tic. Ltd.Şti adına kayıtlı iken gerçekleşen kaza sebebi ile araçta meydana gelen değer ve hasar kaybının dosyamız davacısı ...Ticaret Limited Şirketi'ne temlik edildiği, dava dışı ...Tic. Ltd.Şti ile davalı arasında akdedilen kasko poliçesi kapsamında açılan tazminat davasında ... plakalı araçta rehin alacaklısı olarak kayıtlı bulunması sebebiyle davacı ...Ticaret Limited Şirketi tarafından mahkememizde açılmış bulunan alacak davasına muvafakat edip etmediği ve yargılama sonucunda tazminata hükmedilirse tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat edip etmediğine ilişkin yazılan müzekkereye verilen yanıtta ... Bankası A.Ş'nin açılan davaya muvafakat edilmediğini bildirdiği görüldü.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;

Dava; davalı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın 25/01/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle uğramış olduğu hasar ve ekspertiz bedelinin temlik alan sıfatıyla davacıya ödenmesine ilişkin tazminat davasıdır. Davalı taraf, araç maliki temlik edene 13.455,00 TL ödeme yaptığını, borçlu olmadığını beyan ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

Dosya kapsamından, ... plakalı aracın malikinin ...Ltd.Şti olduğu, 01.02.2019 tarihli temlik sözleşmesinden ... plakalı araçta 25.01.2019 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle oluşan hasarın davacı ...Ltd.Şti tarafından giderildiği, araç maliki ...Ltd.Şti'nin bu kaza sebebiyle oluşan hasar bedeli, değer kaybı, ekspertiz bedeli, KDV dahil bütün zararlar sebebiyle sigorta şirketine ve üçüncü şahıslara karşı olan dava ve takip haklarını TBK m.183 uyarınca davacı ...Ltd.Şti'ye temlik ettiği, davacının 25.01.2019 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle ... plakalı araçta oluşan hasar bedeli ve ekspertiz bedelinden davalının 03.03.2018/2019 vade tarihli Kasko Poliçesi uyarınca sorumlu olduğunu iddia ederek tazminini talep ettiği anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında ... plakalı aracın trafik tescil kayıtları ilgili birimden temin edilmiş, tescil kayıtlarının incelenmesinde ... plakalı araç üzerinde 03.03.2017 tarihinde ... Bankası A.Ş adına rehin tesis edildiği ve aracın rehinli olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine mahkememizce daini mürtehin olan ... Bankası A.Ş'nin davaya muvafakat edip etmediği hususu sorulmuş, ... Bankası A.Ş tarafından verilen 11.12.2019 tarihli cevabi yazıda riskin devam etmesi sebebiyle davaya muvafakat edilmediği bildirilmiştir.

TTK'nın 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2. maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879. maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatini almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir.

Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu şartın yerine getirilmiş sayılacağı yerleşik Yargıtay içtihatları ile de ortaya konulmuştur.

Somut olayda, temlik eden ...Ltd.Şti'ye ait aracın trafik kaydında dain ve mürtehin sıfatı bulunan dava dışı ... Bankası A.Ş'nin riskinin devam etmesi sebebiyle davaya ve tazminatın davacıya ödenmesine muvafakati olmadığını bildirdiği anlaşılmakla yukarıda açıklanan nedenlerle davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.