İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/78 K.2020/101

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkette 02/01/2013 tarihinde finans ve muhasebe bölümünde çalışmaya başladığını, 20/06/2017 tarihinde ise davalı şirket tarafından işten çıkartıldığını, müvekkilinin işten çıkartılma sebebi olarak 01/01/2015 ve 14/06/2016 tarihleri arasında davalı şirketten 79.943,08 TL haksız kazanç sağladığı iddia edildiğini, işverenin müvekkiline psikolojik baskı yaptığını, korkutarak müvekkiline işten çıkış evraklarını imzalattığını, müvekkiline 79.943,08 TL karşılık olarak dava konusu icra takibine konu senedi tanzim edip imzalattığını,

davalı şirketin haksız yere 120.000,00 TL bedel üzerinden senet tanzim ettiğini, ilgili senet sebebi ile davalının müvekkili adına İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe geçildiğini bildirmekle, senet hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; davacının iddia ettiği korkutmanın 20/06/2017 tarihinde ortadan kalktığını ancak hak düşürücü süre içesinde verdiği senet/parayı geri istemeyerek dava açmadığını ve zamanaşımına uğradığını, davacının iddialarını somutlaştırma yükünün yerine getirmediği için davanın esastan reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacının 70.164,12 TL yetmezlik tutarını ödediğini bildirmekle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, ispatlanamayan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Mahkememizce celp edilen İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; davalı/alacaklının 120.000,00 TL bono bedeli, 12.122,47 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.122,47 TL bedelin davacı/borçludan tahsilini talep ettiği, takibin kesinleştiği tespit edilmiştir.

Mahkememizin ... esas ... karar sayılı 18/09/2019 tarihli mahkeme ilamında; davanın kısmen kabulü ile davacının takibe konu 14/07/2017 vade tarihli 120.000,00 TL bedelli bono nedeniyle takip tarihi itibariyle davalıya 49.835,88 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından ibraz edilen 29/11/2019 havale tarihli beyan dilekçesi ile mahkeme kararı istinaf ettiği, davacı vekili tarafından ise 01/12/2019 tarihli beyan dilekçesi ile mahkeme kararı istinaf edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2020/114 esas 2020/104 karar sayılı 24/01/2020 tarihli ilamında; "Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, davalı şirketin muhasebe ve finansman bölümünde bir süre çalışmıştır. Bu husus tarafların kabulündedir. Davacı taraf, davalı şirkette 20/06/2017 tarihinde işten çıkarıldığını iddia etmiştir. Dava konusu senedin tanzim tarihi de 20/06/2017'dir.

Uyuşmazlık işçi-işveren ilişkileri nedeniyle verildiği iddia edilen bonodan dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir. İşe girerken veya iş akdi devam ederken işveren tarafından işçiden aralarındaki iş akdi ile ilgili olarak alınan senetten dolayı çıkan uyuşmazlıklarda iş hukukunun uygulanması gerekir. Dolayısıyla bu hususlarda yapılacak yargılamada iş mahkemeleri görevlidir.

Görev hususu kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gerekir. Mahkemece bu husus gözetilmeden işin esasına girilerek yargılamanın sonuçlandırılması doğru değildir.

Hal böyle olunca taraf vekillerinin istinaf taleplerinin esasa dair yönler incelenmeksizin kabulü ile taraf vekillerinin istinaf taleplerinin esasa dair yönler incelenmeksizin kabulüne, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/09/2019 tarih, ... esas, ...karar sayılı kararının kaldırılmasına," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı tarafın icra takibine konu edilen 20/06/2017 keşide tarihli 14/07/2017 vade tarihli "nakten kaydı" bulunan bonodan dolayı psikolojik baskı ve korkutma neticesinde bononun imzalandığını yine psikolojik baskı ve korkutma neticesinde 29/06/2017 tarihinde "yetmezlik iş avansı" bakiye iadesi açıklaması ile Garanti bankasından ödeme yapıldığını iddia ederek takibe konu bonodan dolayı borçlu olunmadığına dair açılan menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık işçi-işveren ilişkileri nedeniyle verildiği iddia edilen bonodan dolayı borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, işe girerken veya iş akdi devam ederken işveren tarafından işçiden aralarındaki iş akdi ile ilgili olarak alınan senetten dolayı çıkan uyuşmazlıklarda iş hukukunun uygulanması gerektiği, dolayısıyla bu hususlarda yapılacak yargılamada iş mahkemeleri görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.