İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/158 K.2022/76

Mahkememizdeki Menfi Tespit davasının mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'da tekstil işleri yaptığını, davalının ... numaralı abonesi olduğunu, 18.09.2014 tarihinde davalı kurum elemanlarının işyerine gelerek ... seri numaralı ... marka sayacı, ... seri numaralı ... marka sayaç ile değiştirdiklerini, akabinde kaçak elektrik cezası kesildiğini, itirazın reddedildiğini, haksız tahakkuk ettirilen kaçak elektrik cezasına ilişkin menfi tespite ve ödenmiş bedelin ceza tarihinden yasal faizi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... numaralı tesisatında 18.09.2014 tarihinde yapılan kontrolde sayacın bornosu yanık olduğundan sökülerek laboratuar muayenesine sevk edildiğini, laboratuarda yapılan incelemede sayacın damgalarının orijinal olmadığından ve sayacın dışarıdan her türlü müdahaleye açık olduğundan kaçak işlemi yapıldığını, kaçak elektrik mevzuatı gereğince 573,80 TL kaçak bedeli, 15.962.60 TL ek tüketim bedeli olmak üzere toplamda 16.536.40 TL tahakkuk ettirildiğini savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davası ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ...karar sayılı 25/04/2016 tarihli mahkeme ilamı ile görevsizlik kararı verilmiş olmakla mahkememize tevzii edilip 2016/1192 esas sayılı dosya numarasını almış olup mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 28/01/2020 tarihli mahkeme ilamında HMK.'nın 150. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme ilamı davacı vekilinin 17/06/2020 havale tarihli dilekçesi ile istinaf edilmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2020/1067 esas 2021/506 karar sayılı 23/02/2021 tarihli kaldırma karar ilamı dosya arasına alınmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Elektrik Mühendislerinden oluşan iki kişilik bilirkişi heyetine tevdii edilen dosyaya 22/11/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; davacı hakkında yapılan kaçak işlemlerinin iptal edilmesi gerekmektedir. Bu durumda davacıya tahakkuk ettirilen 20.10.2014 son ödeme tarihli 573,80 TL, kaçak tüketim bedeli ve 15.962,60 TL ek tüketim bedelinin iptal edilmesi, bu tahakkuklar için davacının davalıya ödediği bedellerin istirdatında, davacının haklı olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davalı elektrik idaresinin davacı hakkında kaçak elektrik kullanım bedeli tahahhuk ettiği, açılan davanın davalı tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanımına ilişkin 17.633,56 TL'den borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Dosya kapsamında alınan ilk kök ve ek raporda kaçak kullanımın mevcut olduğu ve davalı kurumca tespit edilen bedelin doğru olduğu tespit edilmiş olup davacı itirazı üzerine farklı bir bilirkişiden alınan 11.04. 2018 tarihli elektrik bilirkişi raporunda da eski sayacın içine müdahale olduğu, yeni sayaç takıldıktan sonra tüketimdeki artışın bu hususu doğruladığı, ilgili yönetmelik gereği kaçak elektrik kullanıldığının tespit edilerek bedel yönünden önceki raporlardan farklı bir tutar belirlenmiştir.

Davalının itirazı üzerine dosyada bir elektrikçi bilirkişi önceki raporu sunan bilirkişi yanına eklenmiş olup bilirkişi heyeti tarafından 16.08.2018 tarihli sunulan raporda, kök rapordaki kaçak tüketim miktarı ile belirlenen bedelin ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, 11.04.2018 tarihli raporu sunan heyetteki önceki bilirkişi üyenin sunduğu raporun yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, davalı kurumun 15.891,94 TL bedeli davacıya iade etmesi gerektiği tespit edilmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrasında istirdat davasına konu davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin kayıtlar ile dava konusu dayanak tüm belgeler davalı kurumdan celp edildikten sonra itirazların karşılanması için dosya son raporu sunan heyete tevdi edilmiş olup hazırlanan bu teknik raporda, işletmenin günlük ortalama tüketim eğrisine bakıldığında, rapor içeriğindeki düşey çizginin, mühürlerinin sahte olduğu iddia edilen sayacın sökülüp yerine 0000 endeksli yeni sayacın takıldığı tarihi gösterdiği,

... marka mekanik sayacın gövde kapağının sürekli açılarak iç mekanizmaya müdahale edilerek sayaca eksik tüketim kaydettirilebileceği dikkate alındığında yeni sayaç döneminde yeni elektronik ... marka sayacın kaydettiği tüketimlerin belirgin bir şekilde yükselerek devam etmesi gerektiği, tüketim eğrisinin seyrine bakıldığında işletmenin tüketimlerinin tutanak tarihine kadar sürekli yükseldiği, işletmede kaçak kullanım olsa idi tüketim eğrisinin bu şekilde yükselmeyeceği, tüketim eğrisinin bu seyrinin işletmede kaçak elektrik kullanılmadığını gösterdiği,

sayacın mühürlerinin eski tarihlerde müdahaleli olabileceği ihtimali ile davacı arasında kaçak elektrik kullanıldığını gösterir uygun illiyet bağı kurulamayacağı, kaldı ki davalı kurumun bu sayacı 10 senelik periyoda göre 1999 + 10 = 2009 senesinde değiştirmesi gerektiği, sonuç olarak davacı hakkında yapılan kaçak işlemlerinin iptal edilmesi gerekeceğinden davacıya tahakkuk ettirilen 20.10.2014 son ödeme tarihli 573,80 TL kaçak tüketim bedeli ile 15.962,60 TL ek tüketim bedelinin iptal edilmesi ve bu tahakkuklar için davacının davalıya ödediği bedellerin istirdatında davacının haklı olduğu hükme elverişli bir şekilde tespit edilmiştir.

Davalı taraf ihtirazi kayıt konulmadan ödeme yapıldığını iddia etmiş ise de Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 31. Maddesine göre tüketicinin bildirim tarihinden itibaren 6 ay içinde elektrik faturalarına itiraz edebileceği düzenlendiğinden 16.08.2018 tarihli teknik hayet raporunda da tespit edildiği üzere davacı tarafın 25.10.2014 son ödeme tarihli faturaya 17.12.2014 tarihinde süresinde itiraz ettiği, itirazın davalı kurum tarafından 22.12.2014 tarihinde reddedildiği,

ilgili yönetmeliğin 15. maddesi ve taraflar arasındaki elektrik satış sözleşmesi gereğince davacının ödeme yapmaması halinde elektriğinin kesileceği belirlendiğinden davacının bu tehdit altında ödeme yapmasının faturaların kabul edildiği anlamına gelmeyeceği kanaatine varılmakla son teknik heyet raporu gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.