İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/584 K.2022/745

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle:Yayın sahibi ... Şirketi olan ... isimli televizyon kanalında 29.05.2020 ve 30.05.2020 tarihlerinde ve 30.05.2020 tarihinde ... isimli internet sitesinde müvekkili Şirkete ait “...” isimli ürün hakkında yapılan ve haber içeriği taşımadığı, gerçekliği kanıtlanmamış bilgilerle halkın ilgili ürüne karşı yanlış yönlendirilmesi amaçlanan yayınlar ile müvekkil şirketin kişilik haklarına yönelik ağır saldırıda bulunulduğu,

müvekkil şirketin ticari itibarını zedelemeye yönelik yapılan işbu yayın nedeniyle uğramış olunan zararları talep etme gereği hasıl olduğundan huzurdaki davayı açma zaruretinin doğduğunu belirterek davanın kabulüne, maddi tazminat olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ve talep miktarlarını artırmak üzere, şimdilik 100.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, manevi tazminat olarak müvekkil şirketin kişilik haklarının ihlal edilmesi,

ticari itibar kaybı, hakkında çıkan mesnetsiz haberler nedeniyle marka değerinde yaşanan düşüş dikkate alınarak 400.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, ... tarafından müvekkil şirkete ait olan ... ürünü hakkında yapılan haberlere ilişkin tekzip yazısı yayınlanmasına mahkeme masrafları, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu haber ''basın özgürlüğü ve haber verme hakkı'' çerçevesinde kamuoyuna sunulduğunu, müvekkili şirket bünyesinde televizyon yayıncılığı hizmeti veren ...'ün basın meslek ilkeleri çerçevesinde kamu yararını her daim en ön planda tutarak,

kamuoyunun doğru, dürüst ve objektif habercilik anlayışıyla bilgilendirilmesini temel gaye edindiğini, 1 yaşına yeni girmesine rağmen kısa sürede ana akım haber kanalları arasına girmeyi başarmış bir televizyon kanalı olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu haberi yayınlarken yalnızca kamuoyunu bilinçlendirme saikiyle hareket ettiğini, haberde tüketici nezdinde farkındalığın ve etiket okuma bilincinin artması için çalışmalarını sürdüren ...’nin iddialarına yer verildiği hususu neredeyse her cümlenin başında açıkta ortaya konulduğunu, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine ... sıradan bir sosyal medya kullanıcısı olmadığını,

müvekkil şirketin, toplum nezdinde tüketici farkındalığının artması için çalışmalar yapan, çalışmalarını kitaplaştırarak kamuoyu ile paylaşan, okullarda ve belediyelerde söyleşilere davet edilerek etiket okuma bilinci ve tüketici farkındalığı üzerine bilgi ve tecrübelerine başvurulan ve yapmış olduğu paylaşımlarla 1.300.000’den fazla kişiye hitap eden bir kişinin haber niteliğini haiz iddialarını kamu yararı gözeterek haber yapıldığını, müvekkili aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olacağını savunarak huzurdaki davanın reddine karar verilmesi edilmiştir.

Dava, davalıya ait televizyon kanalında ve internet sitesinde, davacının ürettiği ürün hakkında yapılan haberden dolayı uğranılan maddi zarar ve manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce .... 6 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas ve ... 17 Asliye Ceza ... Esas sayılı dosyalarının birer örneği celp edilmiş, Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'na müzekkere yazılarak, 2020 yılı içinde davacıya ilişkin verilmiş idari cezalara ilişkin karar örnekleri ve davalının 2019 ve 2020 yılı kurumlar vergisi beyannameleri celp edilerek dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosyanın Mali Müşavir Bilirkişi ..., Gıda Mühendisi Bilirkişi ...ve...'a verilerek; dosya ve davacı taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, davalıya ait televizyon kanalında ve internet sitesinde davacının ürettiği ürün hakkında yapılan haber içerikleri, dosyaya celp edilen Ticaret Bakanlığı cevapları incelenerek; davalının yaptığı haberden dolayı davacının defter ve belgelerindeki kayıtlara göre maddi zararının oluşup oluşmadığı,

oluşmuş ise bunun ne kadar olduğuna dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmekle, yapılan inceleme neticesinde, bilirkişiler tarafından "Haber İçeriğine konu ifadelerin hukuki mahiyetinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, gıda işletmecisinin ürün etiketinde yaptığı günlük referans alım değerleri hakkındaki bilgilendirmenin.

Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği, Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve bu yönetmeliğe ait Kılavuz'a uygun olduğu, üretimin fason üreticiye yaptırılması ve onay işlemleriyle ilgili uygulamanın.

Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ve Takviye Edici Gıdaların Onay İşlemleri Uygulama Talimatı'na uygun olduğu, ürünün hem eczane hem de gıda işletmelerinde satışının Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyasaya Arzına İlişkin Yönetmelik'e uygun olduğu, ...

A.Ş. unvanlı şirkete yönelik Ticaret Bakanlığı, Reklam Kurulu tarafından 2020 yılı içerisinde tesis edilmiş bir idari yaptırım olmadığı, Şirket kurucusu ve ortağı ve de limited şirket müdürü aynı kişi olan ...Tic. Ltd.

Şti. unvanlı şirket hakkında ise para cezası ve reklamları durdurmaya yönelik 3 adet karar bulunduğu, davacı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi sonucu; davacı firma 2020 yılını 2.295.702,21 TL zararla sonuçlandırmış olsa da; bu zararın önemli kısmının Genel Yönetim Giderlerinden kaynaklandığının tespit edilmiş olduğu, 2019 yılında 17.157.403,28 TL olan satışlarını 2020 yılında %48,38 oranında artarak 25.458.084,92 TL olarak gerçekleştirdiği, 2020 Mayıs ayı satış rakamı 748.448,80 TL iken haberlerin yayınlandığı tarih sonrası Haziran ayında %98'lik bir artışla satışlarının 1.484.154,62 TL olarak gerçekleşmiş olduğu,

pazarlama, satış ve dağıtım giderlerinin toplam faaliyet giderleri arasında %34,20 gibi oranla gerçekleştiği, tüm bunlar bağlamında kazanç kaybına ve iddia edildiği gibi maddi zarara uğranıldığına dair bir bulguya ulaşılamamış olduğu, bununla birlikte şirketin kişilik haklarının ihlal edilmesi, ticari itibar kaybı, hakkında çıkan mesnetsiz haberlerle marka değerinin olumsuz etkilenmesi sebebi ile manevi kayba ilişkin talebin tasvibinin mahkemenin takdirinde olduğu"20/07/2022 tarihinde rapor etmişlerdir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Davanın davalıya ait ... isimli televizyon kanalında 29/05/2020 ve 30/05/2020 tarihlerinde ve ayrıca ... isimli İnternet sitesinde ... isimli ürün hakkında yapılan haberlerden ötürü uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini istemine ilişkin olduğu, davalının haber ve yayınların basın özgürlüğü ve haber verme hakkı çerçevesinde yapıldığından ve kamu yararı gözetildiğinden bahisle davanın reddinin gerektiğini savunduğu görülmüştür.

Davaya konu olayı ile ilgili olarak ... 17. Asliye Ceza Mahkemesinin... esas sayılı ve ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile yargılama yapıldığı görülmüştür.

Dava konusu haber içeriğinin "..., ... marka ... peşine düştü. Gıda Dedektifinin iddialarına göre ... vitamin değeri etiketinde yazdığı gibi değil, rakkamlar kilo bazında verilerek tüketici aldatılıyor, ... ... Şirketinin kelime oyunları ile tüketicide yüksek mineral ve vitamin algısı yarattığını ileri sürüyor. Ürün ile ilgili başka iddiada ... fason olarak başka bir firma tarafından üretilmesi, ...ile ilgili en çarpıcı iddia ise korona virüsten korur sloganı ile, sosyal medyada reklamının yapılması, ... ürünün korona konusunda hiçbir etkisinin olmadığını, vatandaşların yanlış bilgilerle kandırıldığını ileri sürdü." şeklinde olduğu ve 29/05/2020 ve 30/05/2020 tarihlerinde toplam dört kere yayınlandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu ile yapılan yazışmalar neticesinde dosyamız davacısı ...Tic. A.Ş. Hakkında kurul tarafından verilmiş idari bir ceza olmadığının ancak şirket kurucusu ve ortağı aynı olan ... Ltd. Şti. Hakkında farklı zamanlarda yapılan reklamlardan ötürü idari yaptırım uygulanmasına karar verildiği bildirilmiştir.

Davacı tarafça, davalının ... isimli ürün hakkında yaptığı haberler nedeniyle ticari itibarının zedelendiği ve bu nedenle kar kaybı ve satışlarda azalma gibi maddi zararlara uğranıldığı iddia edilmek ile mahkememizce iddialarının araştırılması bakımından ticari kayıtları üzerinde konusunda uzman mali müşavir bilirkişi vasıtası ile inceleme yaptırılmış, davacı firma 2020 yılını 2.295.702,21 TL zararla sonuçlandırmış olsa da ;bu zararın önemli kısmının Genel Yönetim Giderlerinden kaynaklandığı tespit edilmiş olup 2019 yılında 17.157.403,28 TL olan satışlarının 2020 yılında 9648,38 oranında artarak 25.458.084,92 TL olarak gerçekleşmiş olması,

2020 Mayıs ayı satış rakamı 748.448,80 TL iken haberlerin yayınlandığı tarih sonrası Haziran ayında 9698'lik bir artışla 1.484.154,62 TL olarak gerçekleşmiş olması, pazarlama ve satış ve dağıtım giderlerinin toplam faaliyet giderleri arasında9634,20 gibi oranla gerçekleşmiş olması nedeni ile kazanç kaybına ve iddia edildiği gibi maddi zarara uğranıldığına dair bir bulguya ulaşılamadığı, davacı şirketin kurumlar vergi beyannameleri incelendiğinde ise, 2018 yılı için beyan edilen matrahın 363.670,05 TL olduğu, tahakkuk eden verginin ise 80.007,41 TL olduğu, 2019 yılı için beyan edilen matrahın 281.578,09 TL olduğu,

tahakkuk eden verginin ise 61.947,18 TL olduğu, 2020 yılı için bilanço zararının 2.295.705,21 TL olarak açıklandığı, bu sebeple tahakkuk eden bir vergi kaydı bulunmadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Davalı haber kanalı ve haber kanalına ait internet sitesinde davacının sattığı ürün ile ilgili yapılan ve yayınlanan haberlerin incelenmesinde, haber içeriğinin ... isimli instagram hesabından yapılan paylaşımların aynen aktarılması şeklinde olduğu davalının bu aktarım dışında ... ürün hakkında başkaca bildirim, iddialara ek açıklama ve yönlendirmesinin bulunmadığı; davacı şirket hakkında Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu hakkında verilmiş idari bir yaptırım yok ise de şirket kurucusu, ortağı ve aynı zamanda limited şirket müdürü aynı kişi olan ...Tic.

Ltd. Şti. Hakkında ... ürününe ilişkin reklamlara istinaden "...bilimsel olarak ispata muhtaç ifadeler kullanılarak mevzuatta izin verilen sağlık beyanlarının dışına çıkan ve tüketicileri yanıltıcı sağlık beyanlarına yer verildiği...

Ürün hakkındaki reklamlarda belirtilen iddiaları (üründen elde edilebileceği beyan edilen faydalar ile ilgili olarak) kanıtlayabilir nitelikte ise bu durumda ürünün gıda takviyesi değil ilaç kapsamında değerlendirilecek bir ürün olacağı ..." yönünde gerekçeler ile toplam 241.413,00 TL tutarında idari para cezası verilerek anılan ürün hakkındaki reklamların durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Anayasal ve yasal düzenlemelere göre basın özgürlüğü kapsamında basının; haber verme hakkı ve görevi, denetim ve eleştiri hakkı ve görevi, yöneticileri uyarma görevi bulunmaktadır. Ayrıca toplumu ilgilendiren olaylar hakkında yurttaşlara gerçekleri yansıtacak şekilde aydınlatma ve bilinçlendirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Gıda güvenliğini ilgilendiren olayların haber konusu yapılmasında da kamu yararı bulunmaktadır.

Bu haberlerin toplumun dikkatini çekecek şekil ve ifadelerle verilmesi bakın özgürlüğü kapsamındadır. Davaya konu yayın ve yayın içeriğindeki ifadeler basın özgürlüğü kapsamında, kişilik haklarına saldırı olarak kabul edilemeyecek uygunlukta yapılmasından yamu yararı olan ifadeler olarak kabul edilmiştir.

Ayrıca davacının davalının haberlerinden ötürü maddi zarara uğradığına ilişkin iddiasına rağmen ticari kayıtları ve tüm dosya kapsamı üzerinde yaptırılan inceleme neticesinde aldırılan tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli rapor ile davacının satışlarında bir düşüş, karında bir azalma olmadığının anlaşılması nedeniyle davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.