İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/600 K.2022/924

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin ... Vergi Kimlik numarası ile faaliyet gösterdiğini, müvekkili ile...Tic.Ltd.Şti. isimli firma arasında ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile görülen alacak davasında müvekkil firmaya ait 2016 yılına ilişkin tüm yasal defterler ve ilgili tüm evrak incelenmek üzere mahkeme tarafından talep edildiğini ve mahkemeye teslim edildiğini, bu dosyadan hazırlanan teslim tutanağında defterlerin davacı ve davalı tarafa iade edilmiş olduğu yazılmış ise de defterlerin kendilerine teslim edilmediğini, aramaları sonucunda da defterlerin bulunamadığını beyan ile müvekkili şirkete ait 2016 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin , fatura ve sair belgelerimin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesi talep ve dava etmiştir.

Dava, davacı şirkete ait 2016 yılının yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin zayi nedeni ile iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce davacı şirketin bağlı olduğu vergi müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davacı hakkındaki vergi incelemesine ilişkin tüm kayıt ve yapılan işleme dair bilginin gönderilmesi istenilmiş, kurumlar vergisi beyannameleri, tüm bilgi ve kayıtları celp edilmiş, davacı şirketin ... Ticaret Sicil ve Türkiye Sicil kayıtları çıkarılarak dosyamız içerisine alınmıştır.

Davacı vekiline, müvekkili şirketin 2016 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış onay beratlarini ve 2016 yılına ait vergi incelemesinden dolayı yaptıkları yapılandırma ve ödemeye ilişkin belgeleri sunması için süre verilmiş, davacı vekilince 02/02/2022 tarihli dilekçe ekinde vergi ceza ve borçlarına ilişkin dekont ve ödeme planları sunulmuş, müvekkili ile görüşmesinde, kayıp olan ticari kayıtların sureti de bulunmadığından, zayi belgesi verilmesi istenilen döneme ilişkin ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onay beratlarini sunmalarının mümkün olmadığı beyan edilmiştir.

Mahkememizce 2021/618 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde, 2022/89 Karar sayısı ile 15/02/2022 tarihinde davacının davasının reddine karar verilmiş, mahkememiz kararı davacı tarafça İstinaf edilmekle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12 Hukuk Dairesinin 2022/877 Esas 2022/842 Karar sayılı 02/06/2022 tarihli ilamı ve "davacıya ait ticari defterlerin teslimi veya iadesi ile ilgili harici ve ıslak imzalı belge bulunup bulunmadığı, ticari defterlerin kaybına ilişkin davacı tarafından bir başvuru yapılıp yapılmadığı, mahkeme yazı işleri tarafından araştırılıp araştırılmadığı, bu konuda tutanak tutulup tutulmadığı,

ilgililer hakkında idari tahkikat veya ceza soruşturması yapılıp yapılmadığı araştırılmamıştır. Mahkemece bu hususlar ilgili mahkemeden sorularak, varsa harici belgeler ile idari tahkikat ve ceza soruşturma dosyaları da getirtilerek zayi olgusu ve davacının belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği hususları üzerinde durularak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Dava dosyası mahkememiz esas defterinin 2022/487 Esas sırasına kaydedilmekle yargılamaya devam olunmuştur.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak, Davacı tarafça mahkemenizin 2017/270 Esas sayılı dosyasında bilirkişi incelemesine sunulduktan sonra kaybolduğu beyan edilen ve mahkememizden bu bakımdan zayi belgesi verilmesi istenilen, dosyamız davacısı-dosyaları davalısı davalısı ...

Şti ne ait ticari defterlerin kaybolmasına ilişkin anılan şirketin mahkemelerine bir başvurusunun olup olmadığı, defterlerin kaybolmasına ilişkin bir tutanak tutulup tutulmadığı, adli veya idari bir soruşturma açılıp açılmadığı hususunda bilgi verilmesi istenilmiş, cevaben mahkemelerince 30.10.2017 günü bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği ve davalı şirket tarafından 2016 yılı yevmiye , kebir ve envanter defterlerinin ibraz edildiği,

bilirkişiler tarafından defterler incelendikten sonra davalı defterlerinin incelemeye katılan davalı vekiline iade edildiği , mahkemelerinde herhangi bir defter bulunmadığı ve taraflarca bu konuda mahkemelerine başvuruda bulunulmadığının anlaşıldığı bildirilmiş, müzekkere ekinde bilirkişi teslim tutanağının gönderildiği, incelenen ticari kayıtların iade edildiğinin tutanakta yazılı olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Davanın zayi olduğu iddia olunan ticari defter ve kayıtların iptali istemine ilişkin olduğu,

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir,” düzenlemesini içermektedir.

Davacının zayi belgesi verilmesi talebine konu 2016 yılına ilişkin ticari defterlerin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan 30/10/2017 tarihli bilirkişi incelemesinde ibraz edildiği, incelenip iade edildiğinin tutanak altına alınmış olduğu anlaşılmakla; davacının davasını ispatlayamamış olduğundan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.