İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/581 K.2024/462

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 29.11.2021 tarihinde müvekkili şirket nezdinde Ticari İşletme Sigortası ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...

Şirketi'nin ... adresindeki işletmesine yan binanın çatısının komple sigortalının kiracı olarak faaliyet gösterdiği binaya uçması neticesinde hasar meydana geldiğini, meydana gelen zarar miktarı ve kusur/rücu durumunun ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, tespit edilen zararın müvekkili sigorta şirketi tarafından ödendiğini, ödenen sigorta tazminatının TTK m. 1481 kapsamında rücuen tazminini talep ettiklerini, taraflar arasındaki alacağın likit olduğunu, zarar neticesinde ödenen tazminatın ekspertiz raporu ile tespit edildiğini,

bu nedenle davalının haksız ve mesnetsiz itirazları sebebiyle asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, taraflar arasındaki ilişkinin TTK'da düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklandığına ve bu tür sözleşmeler TTK. hükümleri uyarınca mutlak ticari davalardan olduğuna göre, somut olayda ticari işlerdeki temerrüt faizi oranına hükmedilmesinin gerektiğini, bu nedenle alacağa ticari faiz uygulanmasını, davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmesinin anlaşamama ile sonlandığını, ihtiyati haciz talebinin kabulünü, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptalini,

takibin 55.436,21 TL üzerinden devamı ile 24/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsilini, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi ile yargılama giderleri, vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Rücuen tazmin talebiyle müvekkilisine karşı 55.436,21TL bedelli ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı dosyası üzerinden 09.01.2023 tarihli ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emri 13.01.2023 tarihinde müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, bunun üzerine 18.01.2023 tarihinde ...

18.İcra Müdürlüğünün mezkür dosyasına borca itiraz dilekçesi verilmiş olduğunu, davacı tarafından huzurdaki ihtiyati haciz talepli itirazın iptali davası açılmış olduğunu, davacının icra takibindeki ve huzurdaki davadaki talepleri haksız olup, usul, yasaya ve hakkaniyete aykırı olarak açılan davanın reddi gerekmekte olduğunu, dava dilekçesinde 29.11.2021 tarihinden sigortalı şirketin işletmesine yan binanın çatısının komple uçması nedeniyle hasar meydana geldiğinin belirtildiğini, olayın “...” olarak isimlendirilecek kadar olağanüstü bir olay olup 29-30 Kasım 2021'de Türkiye'nin ...,

... ve ...bölgelerindeki illerde etkili olan çok kuvvetli fırtına meydana gelmiş olup olumsuz hava koşulları nedeniyle ..., ... ve...'ta toplam 7 kişi hayatını kaybetmiş, 52'den fazla kişi ise yaralanmış ve fırtına sonucu yüzlerce ağaç devrilmiş, onlarca çatı uçması vakası yaşanmış ve birçok maddi hasar meydana gelmiş olduğunu, fırtınanın...'un ... ilçesinde 100 km/saatin üzerinde hızla estiği, Meteoroloji Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğünün fevk raporunda ise 29.11.2021 tarihinde...'de rüzgâr hızının 29,9 (m/sn) (11 bofor) olduğu tespit edilmiş ve çok şiddetli fırtına olarak tanımlandığını,

ilinde şehir içinde motorsikletlerin kullanılması yasaklanmış, okullarda yüz yüze eğitime ara verilirken, hava ve deniz yolu ulaşımı seferleri durdurulmuş, boğazlar gemi geçişlerine kapatıldığını, müvekkili şirketin “...” adresindeki binasına ait çatıda herhangi bir yapım bozukluğu ya da bakım eksikliği söz konusu olmadığını, müvekkili şirket üzerine düşen özen yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmiş ve zarardan sorumlu tutulabilmesi için davacı tarafından zararın, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğduğu ispatlanması gerekmekte olduğunu ve davacı tarafından dosyaya bu yönde sunulmuş herhangi bir delil mevcut olmadığını,

meydana gelen olayda müvekkili şirketin herhangi bir kusuru olmadığını ve bu nedenle zarardan sorumluluğu da söz konusu olmadığını, ayrıca dava dışı sigortalı şirketin zararının doğrudan müvekkile ait binanın çatısından kaynaklandığı da sabit olmadığını, müvekkil şirkete ait binanın çatısı komple dava dışı şirketin bulunduğu binaya uçmadığını, dava dışı şirketin bulunduğu binanın çatısının da ilk başta fenni icapların gerektirdiği şekilde sağlam yapılmadığı dosyaya sunulmuş olan fotoğraflardan anlaşılmakta olduğunu,

eksper raporunda dava dışı sigortalının çatısının tekniğe uygun yapılıp yapılmadığı hususunda bir değerlendirmede bulunulmamış olduğunu, içeri giren yağmur suyundan dolayı istifli paketlerin ıslanarak yıkıldığı belirtilmekte olup olay tarihinde meteoroloji raporlarına göre 06:00 gibi çok erken saatlerden itibaren şiddetli fırtına söz konusu olduğundan olay saati olarak belirtilen saatten (15:00) önce de depoya yağmur sularının girmiş ve istifli paketlerin ıslanmış olma ihtimali yüksek olduğunu ve eksper raporunda bu hususta da herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşılmakta,

olay vuku bulduktan sonra dava dışı şirket tarafından deposunda önlem alınmaması, üst üste yüklü paketlerin yüksekliğinin azaltılmayarak düşmelerine sebebiyet vermeleri zararın asıl sebebi olduğunu, 21.11.2021 tarihinde gerçekleşen ölümlere, yaralanmalara, çok sayıda çatı uçması,

ağaç devrilmesi gibi olaylara sebebiyet veren “çok şiddetli” olarak tanımlanan fırtına olayının eşik değerin çok üzerinde gerçekleşmesiyle mücbir sebep olarak kabul edilmesi hayatın olağan akışına uygun bir değerlendirme olacağını, ekte sunduğu skalada 11 bofor hızındaki rüzgarın ender rastlanır olduğu belirtilmekte, söz konusu olayın öngörülemeyen ve önüne geçilemeyen boyutta vuku bulmuş olup bu açıdan bakıldığında da mücbir sebep sayılacak olan doğa olayı neticesinde dava dışı şirketin deposunda meydana gelen zarardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmamakta olduğunu,

başlatılan haksız icra takibine karşı yapmış oldukları haklı itirazımızın iptali için açılmış olan huzurdaki davada alacaklı taraf kötü niyetli olup alacaklı tarafın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesi gerekmekte olduğunu, müvekkili, şirketin 07.12.2020 başlangıç ... bitiş tarihli ... nolu endüstriyel paket sigorta poliçesi mevcut olup Sigorta şirketi ...

Sigorta AŞ olduğunu, müvekkili şirkete karşı açılmış olan dava neticesinde verilecek olan hüküm; adı geçen sigorta şirketini de etkileyeceğinden, başka bir ifadeyle rücu ilişkisi doğacağından. HMK md. 61 vd. gereğince davanın ... Sigorta AŞ'ye ihbarını talep etme gereği hasıl olmuş olduğunu belirterek açıkladıkları ve ...

Sigorta AŞ.'ye huzurdaki davanın ihbarını, davacının tüm taleplerinin ve haksız davasının reddini, kötü niyetli icra takibine girişen davacı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. Vekili müdahale dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta kuruluşu tarafından davalı ... Ltd.

Şti.nin , ... adresindeki binası, 07.12.2020-07.12.2021 tarihleri arasında... sayılı endüstriyel paket sigorta poliçesi kapsamında bina (yangın) sigortası rizikosuna karşı teminat altına alınmış olduğunu, bina (yangın) rizikosunun yanısıra bina hırsızlık, yangın mali mesuliyet-komşuluk mali sorumluluk, diğer doğal afetler, doğal afet dışı ek teminatlar, sel ve su baskını, yer kayması,

deprem, grev-lokavt- halk hareketleri-kötüniyetli hareketler ve terör, üçüncü şahıs mali sorumluluk, cam kırılması rizikolarına karşı ve ek olarak enkaz kaldırma (bina), kira kaybı, alternatif işyeri masrafları, hukuksal koruma teminatları da poliçede belirtilen koşul ve limitlerle sağlandığını, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin yangın mali sorumluluğa ilişkin azami teminat limitinin yıllık-olay başına 1.117.950,00 TL. ile sınırlı olduğunu, Poliçe kapsamında yangın mali mesuliyet-komşuluk mali sorumululuk teminatı,

dolaylı zararlar ve manevi tazminat talepleri hariç olmak kaydıyla işbu sigortalı yerde meydana gelebilecek ve yalnızca tahdidi olarak sayılan yangın, infilak, dahili su, duman rizikolarını kapsamakla birlikte davaya konu fırtınadan kaynaklı zarar, sigorta teminatı dışında olduğunu, davalı sigortalının gerek kusura dayanan gerekse kusursuz sorumluluğuna dair hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırdığını, davaya konu 29.11.2022 tarihli çatı uçması olayı, o tarihte ...'da meydana geldiğini, tek vak'a olmayıp, 327 çatı uçması olayından yalnızca bir tanesi olduğunu,

davaya konu 29.11.2021 tarihinde İstanbul'da birden fazla can kaybı ve yaralanmalar ile büyük maddi hasarlara yolaçan lodos fırtınası yaşandığını, öncelikle davaya konu olayda davalı sigortalının bina/yapı maliki olarak kusurunun ve sorumluluğunun kanıtlanmasının gerektiğini, sorumluluğun ispatı davacı tarafın yükümlülüğünde olduğu, ekspertiz raporu sorumluluk tesisine esas alınamayacağı, davacının sigortalısının uğradığı zarar ile müvekkili şirket sigortalısı davalı ... Ltd.

Şti.ne ait binanın çatısının yıkılması arasında, fırtına mücbir sebebi ve/veya davacının sigortalısının müterafik kusuru olmaksızın uygun nedensellik bağlantısının bulunması zorunlu olduğunu, zararın meydana gelmesinde veya artmasında fırtına mücbir sebebi ile davacının sigortalısının müterafik kusurun varlığı halinde, müvekkili şirket sigortalısı davalı... Tic. Ltd.

Şti.nin sorumlu tutulması mümkün olamayacağını, sorumluluk oranlarının tespiti konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç olduğunu, müvekkili ...A.Ş.nin poliçesinde teminat verilen yangın dolayısıyla komşuluk mali sorumluluk riskleri arasında yeralmamakla birlikte; bir an için aksi varsayılsa dahi, 29.11.2021 tarihli fırtına olayı, davalı sigortalının yapı maliki sıfatından kaynaklanabilecek sorumluluğunu ortadan kaldırdığından ve ayrıca davalıya isnat edilebilecek bir kusur bulunmadığından, davaya konu olay bu nedenle de sigorta teminatı dışında olduğunu, beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce celp edilen ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 50.488,21-TL Asıl Alacak, 4.948,00-TL İşlemiş Faiz, 55.436,21-TL Toplam Alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 18/01/2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizin 05/12/2023 tarihli celse ara kararı gereği, davacı sigortalısında meydana gelen hasarda sigortalı ile davalının varsa kusur durumlarının tespit edilerek, kusur durumuna göre ödenen hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı, buna göre davalının hasardan sorumlu ise hangi miktarda sorumlu olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek,

dosyaya Sigorta bilirkişisi ..., İnşaat Mühendisi ...'in sunmuş olduğu 30/04/2024 tarihli raporunda, TEKNİK DEĞERLENDİRME: Hasarın Nedeni ve Kusur Durumu ile Hasar Bedeli: Gerek dava dosyası ve eklerinin incelenmesinde, gerekse de dava dosyası içerisindeki Eksper Raporu ile eklerinin incelenmesi ve rapor içerinde bulunan olay anı renkli resimlerin incelenmesi neticesinde. Hasarın.

Sigortalı firmanın kiracı olduğu binanın yan tarafındaki komşu bina çatısının fırtına sırasında komple sigortalının kiracı olarak faaliyet gösterdiği binaya uçması neticesi meydana gelmiş olduğu, sigortalı firmanın faaliyet gösterdiği binanın çatısına uçan sac ve konstrüksiyon parçaların binanın çatısındaki panelleri deldiği ve delinen yerlerden sigortalı firmanın depo bölümüne ve buradaki mamul halindeki emtiasına yağmur suyu sirayet etmesi neticesinde istifli paletlerin devrildiği ve plastik malzemelerin bir kısmının kırıldığı bir kısmında ise koli ve ambalaj hasarı olduğu,

riziko adresinde çatının zemine sabitlendiği ankraj demirlerinin çok kısa tutulması sebebiyle oluşan fırtına neticesinde çatının uçtuğunu, çatısı uçan bina sahibinin %100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiş olup, ödenen hasar bedelinin kadri maruf olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. SİGORTA AÇISINDAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: TTK m 1472 uyarınca sigortacı sigortalının üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu talep haklarına halef olur.

Bu halef olma sigorta tazminatını ödediği anda ve ödediği miktarla sınırlı olarak doğar. Bu, Kanundan kaynaklanan bir halef olmadır ve kendiliğinden, otomatik olarak meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının üçüncü şahsa müracaat ve talep hakkı düşer. Sigortacının müracaat hakkı için de Kanunumuz herhangi bir ayrım yapmayarak hakkın haksız fiilden, kusursuz sorumluluktan, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmasını bir tutmuştur.

Bu bilgiler ışığında sigortacının halefiyeti için iki şarttın varlığı anacaktır ki bunlar. Sigortacının sigorta tazminatını ödemiş olmasıdır ki davadaki belgelerden bu şartın gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Halefiyet için ikinci şart ise sigorta ettirenlerin üçüncü şahıslara (ki üçüncü şahıs sigortacı ve sigorta ettiren dışındaki her şahıstır) karşı tazminat talebi hakkına sahip olması.

Bu şart bakımından dava konusu yangın olayında, heyetimizin teknik bilirkişi tarafından davaya konu olayda çatısı uçan bina sahibinin 96100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmesi yapılmıştır. Şu halde Yüce Mahkeme'nin işbu değerlendirmeyi esas alması halinde, halefiyet için aranan ikinci şartın gerçekleştiği, dolayısıyla davacı sigorta şirketinin halefiyet hakkının doğduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.

KANAAT VE SONUÇ: Hukuki ve nihai takdir tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda detaylı olarak arz ve izah edilen hususlar çerçevesinde dava konusu somut olayda heyetimiz aşağıdaki görüş ve kanaatine varmıştır.

Hasarın meydana gelmesinde çatısı uçan bina malikinin %100 oranında sorumluluğu bulunduğu, Eksper tarafından hesaplanan hasar miktarının hasarla uyumlu ve kadri marufunda olduğu, Dava konusu olay sebebiyle davacı sigorta şirketinin halefiyet hakkının doğduğu sonuç ve kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 29.11.2021 tarihinde davacı şirket nezdinde Ticari İşletme Sigortası ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...

Şirketi'nin ... adresindeki işletmesine yan binanın çatısının , davacı sigortalısının kiracı olarak faaliyet gösterdiği binaya uçması neticesinde hasar meydana geldiği, meydana gelen zararın davacı sigorta şirketi tarafından ödendiği ve ödenen sigorta tazminatının TTK m. 1481 kapsamında rücuen tahsili amacıyla davalıya karşı icra takibine geçildiği,

davalının takibe itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davacı tarafça İİK 67 maddesi uyarınca süresi içerisinde işbu dava ile icra takibine itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği, davalı tarafça müvekkili şirketin üzerine düşen özen yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirdiği, müvekkilinin zarardan sorumlu tutulabilmesi için davacı tarafından zararın, yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden doğduğunun ispatlanması gerektiğinden bahisle davanın reddinin talep edildiği,

icra takibinde borcun sebebi olarak 29.11.2021 de çatıdaki tahribat sebebiyle sızan suların sirayeti nedeniyle depo bölümünde bulunan Sigortalı ...Ltd.

Şti. ye ait mamül halindeki emtia, istifli paletlerin devrilmesi neticesi plastik malzemelerin bir kısmının kırıldığı, bir kısmının da koli ve ambalaj hasarı olduğu tespit edilmiş olduğu, bu sebeple sigortalıya ödenmiş olan hasar tazminat bedelin rücusu, 50.488,21 TL talebi olduğu, takipte ayrıca 4.948 TL işlemiş faiz talebinin mevcut olduğu, mahkememizce taraf iddia ve savunmaları, sunulan bilgi ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle, davacı sigortalısında meydana gelen hasarda sigortalı ile davalının varsa kusur durumlarının tespit edilerek, kusur durumuna göre ödenen hasar bedelinin kadri maruf olup olmadığı,

buna göre davalının hasardan sorumlu ise hangi miktarda sorumlu olduğu konusunda üç kişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış olup, teknik bilirkişi tarafından rapor içerinde bulunan olay anı renkli resimlerin incelenmesi neticesinde, hasarın sigortalı firmanın kiracı olduğu binanın yan tarafındaki komşu bina çatısının fırtına sırasında komple sigortalının kiracı olarak faaliyet gösterdiği binaya uçması neticesi meydana gelmiş olduğu,

sigortalı firmanın faaliyet gösterdiği binanın çatısına uçan sac ve konstrüksiyon parçaların binanın çatısındaki panelleri deldiği ve delinen yerlerden sigortalı firmanın depo bölümüne ve buradaki mamul halindeki emtiasına yağmur suyu sirayet etmesi neticesinde istifli paletlerin devrildiği ve plastik malzemelerin bir kısmının kırıldığı bir kısmında ise koli ve ambalaj hasarı olduğu,

riziko adresinde çatının zemine sabitlendiği ankraj demirlerinin çok kısa tutulması sebebiyle oluşan fırtına neticesinde çatının uçtuğu, çatısı uçan bina sahibinin %100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiş olup, ödenen hasar bedelinin kadri maruf olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, davalı tarafça bilirkişi raporuna itirazda olayda mücbir sebep olduğu, olay tarihinde meteoroloji raporlarına göre 06:00 gibi çok erken saatlerden itibaren şiddetli fırtına söz konusu olduğundan olay saati olarak belirtilen saatten (15:00) önce de depoya yağmur sularının girmiş ve istifli paketlerin ıslanmış olma ihtimalinin yüksek olduğu,

ürünlerin zarar görmüş olmasının doğrudan sebebinin çatının uçması olmadığı, yağmur suları nedeniyle istif paketlerin ıslanıp devrilmesi gibi dolaylı bir durum söz konusu olduğu savunmalarında bulunduğu, mücbir sebep savunması açısından kayıtlara "..." olarak geçen fırtına olayı sonucunda davalıya ait çatının davacı sigortalısının kiracı olarak yer aldığı taşınmaza uçmasının mücbir sebep olarak gösterilemeyeceği, nitekim olay yerindeki tüm taşınmazların çatılarının uçtuğu gibi bir durumun mevcut olmadığı, davalı tarafın binanın bakımındaki eksiklikten kaynaklı olarak kusursuz sorumluluğunun mevcut olduğu,

meydana gelen olay ile sonuç arasında illiyet bağının bulunduğunun teknik bilirkişi raporu ile de tespit edildiği, bu hali ile davalı itirazlarına itibar edilmemesi gerektiği kanaatine varılarak, bilirkişi heyeti tarafından ödenen hasar bedelinin ve talep edilen faiz alacağının kadri maruf olduğu tespitleri doğrultusunda davanın kabulüne, davalının ... 18. İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynen devamına, takip sebebinin açık olması sebebiyle alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.