İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/180 K.2025/411

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı şirket arasında 18.12.2020 Tüplü Bayilik Anlaşması ve Genel Şartnamesi ve ek protokol imzaladığını, işbu sözleşme ile muhatap ...’ın marka, işaret ve rengini taşıyan kaplarda satışa sunulan LPG’ yi Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde müşteriye satışı ve dağıtımı işini üstlendiğini, Davalı ile yapılan sözleşme süresi sonunda yenilenmeyerek sona erdiğini, sona eren sözleşme nedeni ile davalı uhdesinde kalan mülkiyeti müvekkile ait olan 900 adet 2.kg.lık, 530 adet 12 kg.lık, 19 adet 24 kg. lık ve 7 adet 45 kg.lık propan tüpün müvekkili şirkete iadesi için ...

5.Noterliğinin ... tarih ve ... Y. Sayılı ihtarnamesi keşide edilmişse de Muhatap tarafından gönderilen ... 27.Noterliğinin ...tarih ve ... Y. Sayılı cevabi ihtarnamesi ile taleplerinin reddedildiğini, davalının müvekkili şirket taleplerini yerine getirmemesi üzerine başlatılan arabuluculuk sürecinde ... Arabuluculuk Bürosunun ...

Sayılı dosyası ile yapılan müzakereler de anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları mahfuz kalmak kaydı ile, mülkiyeti müvekkiline ait olduğunu, davalı tarafından iade edilmeyen ve dilekçe içeriğinde dökümü yapılan tüplerin rayiç imalat bedelleri olan 541.030.TLnin fazlaya ilişkin talep hakları mahfuz kalmak kaydı ile şimdilik 10.000.TL nin ihtarname tarihi olan 28.12.2023 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bağlı olduğu ...

Esnaf ve Sanaatkarlar Odasına müzekkere yazılarak müvekkilinin tacir olup olmadığının tespiti ile görev itirazlarının değerlendirilerek, görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesine göre davacı talepleri belirli alacak olduğunu, dava harcının tamamlanması için davacıya süre verilmesini talep ettiklerini, müvekkili ile davacı arasında akdedilmiş sözleşmenin müzakere edilmeksizin imzalandığı ve genel işlem koşulu niteliğinde olduğu göz önüne alınarak davanın reddi gerektiğini, davacı yanın tüp bedelinin tahsili talepleri haksız olduğunu,

sunulan belgelerdeki imzalara itiraz ettiklerini, müvekkilinin resmi makamlar huzurunda atmış olduğu imza örneklerini içeren belgeler ve davacı yanca sunulan bayilik sözleşmesindeki imza her iki tarafça da kabul edilenbir imza olduğundan bu belgelerdeki imzalar örnek alınarak bu hususta imza incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı yanca dosyaya sunulan (5) nolu delil ekindeki tabloda müvekkilinin davacıya iade ettiği tüplerin ve halen müvekkilinde olduğu iddia olunan tüplerin tamamına depozito bedeli ödendiği görülmekle ödenen depozito bedellerinin mahsubu gerektiğini,

her halükarda davacı markası taşıyan tüplerin yine davacı şirket abonelerinden olduğunu belirterek görev hususu kamu düzeninden olduğundan bu yöndeki itirazlarının değerlendirilerek dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, Dava dilekçesine göre davacı talepleri belirli alacak olduğunu, dava dilekçesinin açıklattırılarak eksik harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmesi hususunda ara karar oluşturulmasını, müvekkiline dava dilekçesinde iddia olunduğu gibi tüp teslim edilmediğini,

müvekkilinin iddia olunan şekilde bir belge imzalamadığını beyan ettiğinden imzalar müvekkiline ait olmayıp imzaya itiraz ettiklerini, bu hususta imza incelemesi yapılmasına karar verilmesini, davada haksız çıkmamız halinde davacı nezdinde ve kabulünde bulunan depozito bedellerinin güncellenerek mahsubunu, aksi halde iadesi için dava ve talep haklarının saklı tutulmasını, davacının haksız ve mesnetsiz davası ile davacının tüm taleplerinin reddini, mahkeme harç ve giderleri ile dava vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, taraflar arasında 18/10/2020 tarihli tüplü bayilik anlaşması ve genel şartnamesi ve ek protokol imzalandığını, sözleşmenin yenilenmemesi sebebiyle sona erdiğini belirterek davalı uhdesinde kalan muhtelif tüplerin bedellerinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ise tüplerin kendisine teslim edilmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkememizce, davalının tacir olup olmadığı yönünde yapılan araştırma neticesinde Gelir İdaresi Başkanlığından gelen 05/07/2024 tarihli yazıda davalı ...'ın 1. Sınıf tacir olduğu mahkememize bildirilmiş olup, mahkememizin görevli olduğu anlaşılmştır.

Mahkememizce davalının imza örnekleri alınmış ve davacı vekilinin dosyaya sunduğu depozito belgelerindeki imzaya davalı taraf itiraz ettiğinden bu belgeler üzerindeki imzaların davalı ...'a ait olup olmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmış. Grafalog bilirkişinin dosyaya sunduğu raporda EK-1'de listesi sunulmuş ... A. Ş.

Antetli, Kılıç Ticaret adına düzenlenmiş; ..., ...veya ... adına Teslim Alan sıfatıyla imzalanmış, pembe renkli LPG Tüpleri Depozito Makbuzu kopya nüshaları ve EK-2'de listesi sunulmuş ... A.

Ş. antetli, Kılıç Ticaret adına düzenlenmiş; mavi renkli Giriş Fişi, Sundurma Fişi ve Kapı Sayım Fişi kopya nüshalarındaki imzalar ile karşılaştırma belgelerindeki ...'a ait imzalar karşılaştırıldığında; -02.09.2008 tarih ve ... numaralı, 25.12.2008 tarih ve ... numaralı ve 19.08.2008 tarih ve ... numaralı LPG Tüpleri Depozito Makbuzu kopya nüshalarındaki ... adına atılı imzaların ...'ın eli ürünü olduğu, Diğer makbuz ve fişlerdeki imzaların ...'ın eli ürünü olduğunu gösterir nitelik ve yeterlikte bulgu saptanmadığı kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davacı taraf, muhtelif tüpleri davalıya teslim ettiğini ve sözleşmenin sona ermesine rağmen davalının tüpleri kendisine iade etmediğini iddia etmekte olup, davacı taraf tüpleri davalıya teslim ettiğini ispatlamak durumundadır. Zira davalı taraf tüpleri teslim almadığını savunmaktadır.

TTK 18/2 maddesinde Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği hüküm altına alınmış olup, davacı taraf, taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden davalıya tüpleri teslim etmiş ise bu teslimi davalının imzası bulunan teslim belgesi ile ispatlamak durumundadır.

Davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda alacaklı olduğunu iddia eden alacaklı şirkete karşı hiçbir borcunun olmadığını, bu sebeple borca, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize ,faiz oranına ,takibe konu edilen faturaya ve borcun tüm ferilere itiraz ettiğini bildirmiş 18/10/2020 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında tüpleri davalıya teslim ettiğini savunmasına rağmen dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ... tarih ve ... numaralı,...tarih ve ... numaralı ve ...tarih ve ... numaralı LPG Tüpleri Depozito Makbuzu kopya nüshalarındaki ... adına atılı imzaların ...'ın eli ürünü olduğu,

Diğer makbuz ve fişlerdeki imzaların ...'ın eli ürünü olduğunu gösterir nitelik ve yeterlikte bulgu saptanmadığı bildirilmiş olup davacı taraf, taraflar arasında akdedilen 18/10/2020 tarihli sözleşme kapsamında davalıya tüpleri teslim ettiğini ispatlayamadığından davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır