İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/203 K.2025/672

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle. Davalı alacaklı ... tarafından davacı aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığını, davacının takibe konu 18.05.2023 tarihli 151.925,19 TL bedelli çek tanzim ederek ... AŞ aracılığı ile ... Ltd.

Şti' ne gönderdiğini, ancak bu kargonun alıcısı ... tarafından alınmadığını, çalındığını, buna rağmen çekin ödeme günü geldiğinde çekin davacı tarafından alacaklı ... ödendiğini, davacının ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas no ile çek zayii için dava açtığını, kendisi keşidecisi olduğundan talebin reddine karar verildiğini, davacının daha sonra uyap vatandaş portal üzerinden yapmış olduğu araştırmada davalı tarafından ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.

İş dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini ve yine ... 13. İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyasından takip yapıldığını gördüğünü, icra dairesi tarafından davacı aleyhine takip başlatılmışsa da henüz taraflarına gönderilen bir ödeme emrinin bulunmadığını, ... Ltd. Şti yapılan icra takibinde çekin arka yüzünde bulunan kaşe ve imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesi ile itiraz ederek ... 46. İcra Mahkemesinde dava açtığını, Mahkemenin ...E ve...

K sayılı 08.02.2024 tarihli kararında ...'in imza itirazını yerinde gördüğünü, takibin durdurulmasına karar verdiğini, takibe konu çekte lehtarın cirosunun bulunmadığını, böylelikle ciro silsilesinde kopukluğun meydana geldiğini, bilindiği üzere, kambiyo senedi niteliğinde olan bonodaki hakkın devri ancak ciro ve teslim yolu ile mümkün olduğunu, bonoyu elinde bulunduran kimsenin hak sahibi olabilmesi için fiili zilyetliği yeterli olmayıp, aynı zamanda hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla tevsik etmesi gerektiğini, bonoda ilk cironun lehtara ait olmasının zorunlu olduğunu, ciroların birbirine bağlı olması,

ilk cironun lehtar tarafından yapılmasıyla mümkün olacağını, ilk ciro lehtara ait değilse, ciro zincirinin düzensiz olduğunu, ancak lehtarın cirosundan sonra senedi devralan hamiller, yetkili hamil olacaklarını, bu nedenle davalının yetkili hamil olmadığını, ayrıca kötü niyetli olduğunu, davacı ile çeki keşide ettiği takip alacaklısı arasında bir alacak verecek ilişkisi bulunmadığını, davacının takip alacaklısına borcunun bulunmadığını bu nedenle borcun bulunmadığının tespiti ile davacı aleyhine yapılan icra takibinin iptaline karar verilmesini talep etme zorunluluğunun doğduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle,

öncelikle mahkemece takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek yargılama sonunda davacının davalıya borcunun olmadığının tespit edilmesine, takibin davacı bakımından iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce davalıya usulüne uygun tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğe çıkarıldığı, davaya karşı cevaplarını ibraz etmediği ve duruşmalara da katılmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava icra iflas kanunu 72/1-3 maddeleri gereği açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı taraf,18.05.2023 tarihli 151.925,19 TL bedelli çekin tanzim edilerek ... AŞ aracılığı ile (Kargo Takip No: ...) ... Ltd. Şti'ne gönderildiğini ancak bu kargo alıcısı ... tarafından alınmayıp, çalındığını, çekin ödeme günü geldiğinde çekin davacı tarafça alacaklı ...'e ödendiğini, davalı alacaklı ... tarafından davacı aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ... Ltd.

Şti (lehdar) yapılan icra takibinde çekin arka yüzünde bulunan kaşe ve imzanın kendisine ait olmadığı gerekçesi ile itiraz ederek ... 46. İcra Mahkemesinde dava açtığını ve Mahkeme ...E ve...K sayılı 08.02.2024 tarihli kararında ...in imza itirazını yerinde görmüş ve takibin durdurulması kararı vermiştir. Takibe konu çekte lehtarın cirosu bulunmadığını ve .ciro silsilesinde kopukluk meydana geldiğini belirterek ...

13. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

... 13. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde ... tarihli ....seri numaralı 151.925,19 TL bedelli çekten dolayı davalı ... tarafından dosyamız davacısı ...ve dava dışı ... Ltd. Şti. Ve... Tic. Ltd Şti ve İnci Kalyoncu aleyhine takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

İcra takibine konu çekin şekli ciro silsilesilin incelenmesinde; keşideci ...'un çeki lehtar ... Ltd. Şti.ne verdiği bu şirketten çekin ...Şti'ne geçtiği, ...Tic. Ltd Şti'nden ...'ya ciro edlidiği ve İnci Kalyoncu'dan çekin davalı ...'e ciro edildiği anlaşılmıştır.

... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasının incelenmesinde davacının çekte lehtar olan ... Şti. Olduğu davalının dosyamız davalısı ... olduğu ve ... Ltd. Şti.'nin çek üzerindeki imzaya itiraz ettiği ve yapılan yargılama sonucunda ... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E ... K sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı ...Ltd. Şti'nin ve davacının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve bilirkişinin dosyaya sunduğu 31/10/2024 tarihli raporda Davacı taraf ticari defterlerinde davalı ... adına kayıt bulunmadığı, dava dışı ...” den ürün/hizmet satın aldığı, fatura ve ödemelerinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacı tarafın ticari belgeleri üzerinde yapılan incelemede; dava dışı ...” e 31.12.2023 tarihinde 194.723,13.-TL borçlu olduğu tespit edildiği yönünde rapor ibraz edilmiştir.

Dava dışı ... Ltd. Şti'nin ve davacının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ve Dava dışı ... Tic Ltd. Şti'nin kendisinden sonra gelen ciranta olan ...Tic. Ltd Şti ile ticari ilişkisinin olup olmadığına yönelik dosyaya sunulan 02/07/2025 tarihli ek raporda Davacı taraf ticari defterlerinde davalı ... adına kayıt bulunmadığı, dava dışı ...” den /hizmet satın aldığı, fatura ve ödemelerinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,

Davacı tarafın ticari belgeleri üzerinde yapılan incelemede; dava dışı ...” e 31.12.2023 tarihinde 194.723,13.-TL borçlu olduğu,

Dava dışı ...” in 2023 yılı ticari defterlerinde müşteri veya tedarikçileri arasında ...şirketine ait herhangi bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda, icra takibine konu çek üzerinde 1. Ciranta olan lehtar ...Tic Ltd. Şti'nin imzasının bu şirket yetkilisine ait olmadığına ilişkin ... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E...K sayılı kararı bulunmakta olup ciro zinciri kopuktur. Bu durumda davalı alacaklı çek sebebiyle alacaklı olduğunu ispatlamak durumundadır.

Mahkememizce bilirkişi vasıtasıyla davacının ve dava dışı ... Ltd. Şti'nin defterleri üzerinde yapılan incelemede davacının ve dava dışı ...Ltd. Şti'nin ticari ilişkisinin olduğu ve defterlerin birbirini doğruladığı tespit edilmiş ve dava dava dışı ... Tic Ltd. Şti'nin kendisinden sonra gelen ciranta olan ...Tic. Ltd Şti ile ticari ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Çekte davacının çeki keşide edip düzenlediği lehtar olan ...Şti'ne ait imzanın bu şirketin yetkilisine ait olmadığının mahkeme kararı ile tespit edilmesi ve bilirkişi raporlarında dava dışı ... Ltd. Şti'nin davacı ile ticari ilişkisinin olup kendisinden sonra gelen ciranta olan ... Tic. Ltd Şti ile ticari ilişkisinin olmadığı tespit edilmiş olması karşısında davacının ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki takibe konu ... Bankasına ait keşidecisi ... Olan 151.925,19 TL bedelli ... seri numaralı çek sebebiyle ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır