İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/214 K.2024/253

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin 2023 yılında muhasebecisi ile yollarını husumetli bir şekilde ayırdığını, daha sonra 2022 ve 2023 dönemlerine ait defter kayıtları için kendileri ile iletişime geçilse de ilgili belgelerin yedeklenmediği ve silindiğinin iletildiğini, defterlere ulaşabilmek açısından zayi belgesinin tarafımızda mevcut olması halinde gerekçeli hüküm ve kesinleşme tebliğinden sonra özel amaçlı YMM raporu ile birlikte ilgili vergi dairesine başvuruda bulunulacağını, Vergi dairesinden talebi değerlendirip berat silme yetkisi verildikten sonra yeniden defter/berat oluşturma işleminin mümkün olacağını,

zayi belgesinin verilmesi adına davayı açma zorunluluğunun oluştuğunu, müvekkili şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen elinde olmayan sebeplerle zayi olan 2022-2023 yıllarına ait defterlerin maliye bakanlığından defterin kopyasını almak için mahkeme kararının gerektiğini, müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

TTK'nun 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesi uyarınca, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı" hüküm altına alınmıştır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesı dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde, davacı şirkete ait 2022 ve 2023 yılına ait defter kayıtlarının 2023 yılında yollarını ayırdıkları öncesinde beraber çalıştıkları muhasebeciden istemelerine rağmen muhasebecileriyle iletişime geçildiği ve ilgili belgelerin yedeklenmediği, silindiğinin iletildiğinden bahisle zayi olduğunun belirtildiği, zayi belgesi verilmesi isteminin tacirin öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde istenmesi gerektiği, anılan sürenin hak düşürücü süre olduğu,

davacı vekilinin beyanına istinaden şirket muhasebecisi ile 2023 yılında vekalet ilişkisi sona erdiği anlaşılmakla, defterlerin zayi olduğunun basiretli tacir gereği 2023 yılında öğrenilmiş olması gerektiğinden, bu hali ile davanın hak düşürücü sürenin geçmesinin ardından açıldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı