İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/277 K.2024/449

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asılın 06/05/2024 tarihli dilekçesinden özetle: Tarafına ait ... Seri nolu (10.05.24 vadeli 250.000 TL (ikiyüzellibin türk lirası) değerindeki çekin kaybından ötürü iptalini istemiş olup, zayi nedeniyle çekin iptalini ve karar sürecine kadar çek için ödeme yasağı getirilmesi tedbirinin alınması talep ve dava etmiştir.

İlişkili kişinin 22/05/2024 tarihli müdahale dilekçesinden özetle: Mahkemede görülmekte olan davada, davacı ... tarafından 2 adet dava dilekçesi sunulduğu görüldüğünden, Davacı çekin yetkili hamili olmadığından, dilekçe ekinde sunulan çek fotokopisinden de anlaşılacağı üzere davaya konu çek; ...

Şirketi tarafından ... adına keşide edilmiş ve ... tarafından da müvekkiline ciro edildiğinden, çekin hamili müvekkili olduğundan, müvekkili yedinde bulunan çeki tahsil amacıyla bankaya sunmuş ancak mahkeme tarafından verilmiş Ödeme Yasağı kararıyla karşılaştığından, ... davaya konu çekin meşru hamili olmadığından bu davayı açmaması gerektiğinden, davacı ... davaya konu çekin keşidecisi olan ...

Şirketi'nin yetkilisi olup, çekte şahsi cirosu bulunmamasına rağmen davayı şirket adına değil kendi adına açmış olduğundan, keşidecinin çek iptali davası açamayacağı açık olup, kaldı ki keşideci olan ...

Limited Şirketi iken davayı ... şahsı adına açmış olduğundan, davada taraf ehliyeti sağlanamamış olup, davacı bu davada taraf olamadığından, davacı çeki keşide eden şirketin yetkilisidir ki keşideci çek iptal davası açamayacağından davacının davasının reddi talep etmek gerekmiştir.

GEREKÇE

Dosyada yapılan incelemede davanın çek iptali davası olduğu ve davada HMK 316-322 maddelerince basit yargılama usulü uygulandığından ve HMK 321/1 maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verileceğinden ve dosyaya sunulan çekin incelenmesinde davayı açan ...'nün keşideci olduğu keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından mahkememizce dosyada duruşma açılması ve keşideciye istirdat davası açmak için süre verilmesinin gereksiz olduğu kanaatine varılmış ve mahkememizin işbu ara kararından dönülmüştür.

Yapılan incelemede davacı ...'nün iptalini istediği çekin ...BANK ... şubesine ait ... seri numaralı 250.000,00-TL tutarlı çek olduğu çekin incelenmesinde çekin keşidecisinin ...LTD. ŞTİ olduğu davacı ...'nün ... TİC LTD. ŞTİ'nin yetkili müdürü olduğu ve çekte keşideci konumunda bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).

6102 sayılı TTK'nın 651/2.

Maddesi gereğince kıymetli evrak zayi olduğu anda ancak çek üzerinde hak sahibi olan kişinin iptal davası açma hakkının bulunduğu keşidecinin çek iptal davası açma hakkının bulunmadığı (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 30/10/2013 tarih 2013/3036 esas 2013/19155 karar sayılı ilamınında aynı yönde olduğu) anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve davacı keşidecinin dava açma hakkı olmadığından davacıya çeki elinde bulunduran ...'a karşı ve istirdat davası açması için süre verilmesi davacının çek iptali dava açma hakkı olmadığından davacıya istirdat davası açmak için verilen ara karardan dönülmüş ve dava açma hakkı olmayan keşideci

konumundaki davacının ödeme yasağı talep etmesi mümkün olmadığından mahkememizce daha önce verilen ödeme yasağı kararı kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.