İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/570 K.2025/704

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ile sigortalı davalı ... Şirketi arasında ... poliçe numaralı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile ... plakalı araç 29.12.2022 - 29.12.2023 tarihleri arasında sigortalandığını,12.09.2023 tarihinde ...

Şirketi ve sürücüsü ... olan ... plakalı araç ile yasal sınırın üzerinde alkollü olarak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, 12.09.2023 tarihinde maliki ... Şirketi ve sürücüsü ... olan ... plakalı araç ile yasal sınırın üzerinde alkollü olarak sebebiyet verilen trafik kazası neticesinde, ... A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere 18.308,03 TL tazminat ödendiğini, bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...

2918 sayılı K.T.K.'nın 56/1-c (sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.) maddesini ihlal ettiğinden kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." denilerek işbu kazanın oluşumunda davalının alkollü bir şekilde (2.17 promil üzeri) asli ve tam kusurlu (% 100) olarak kazaya sebebiyet verdiği tespit edildiğini, davalı yan sürücüsü alkollü araç kullanarak ve %100 kusurlu olarak kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle müvekkil şirketin zarar görene ödemiş olduğu tazminatı sigortalısına rücu etme hakkı doğduğunu,

12.09.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı %100 kusuruyla kazaya sebebiyet vermiş olup; kaza sonrasında alınan alkol raporuyla davalının 2,17 promil üzerinde yasal sınırın üzerinde alkollü olduğu tespit edildiğini, açıklanan nedenlerle davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ...

2.İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazın 18.308,03 TL alacak açısından iptali ile takibin 27.12.2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket aleyhine icra takibi yapılarak, takibe ilişkin ödeme emri gönderildiğini, müvekkilin icra takibinde belirtilen sebeple yahut sair herhangi bir nedenle alacaklı olduğunu iddia eden ...

Anonim Şirketi'ne hiçbir borcu bulunmadığını, dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak, hiç bir şekilde kabul ve taahhüt anlamına gelmemekle birlikte, davacı vekili tarafından yapılan 15.11.2023 tarihli ödeme talebine istinaden 30.11.2023 tarihinde davacı ile anlaşılan miktar üzerinden ödeme yapıldığını ve müvekkil, davacı tarafından 01.12.2023 tarihinde ibra edildiğini, ödeme dekontunu, talep yazısını ve ibranameyi ekte sunduklarını, buna rağmen davacı yan tarafından ek bir alacak talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu,

taraflar arasındaki ibraname tüm geçerlilik şartlarını sağladığından davacı yan ibranameye rağmen müvekkilden talepte bulunamayacağını, davalı şirketin, davacıya ödeme yapmasını gerektiren bir borcu bulunmadığını, davacının tüm zararının tazmin edildiğini, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeden davalı şirketin sorumlu olup olmadığı ve bakiye zararın ne şekilde hesaplandığının belli olmadığını, davaya konu kazanın oluşumundaki kusur oranlarının tespitinin Adli Tıp vasıtasıyla yapılması gerektiğini, kusur raporu alınmadan ve davalı şirketin sorumluluğunun olup olmadığı belli olmadan davalıya rücu edilip edilemeyeceği belirlenemeyeceği,

zarar hesaplaması yapılamayacağı, davalı şirkete ait araç sürücüsünün salt alkollü olması kazanın münhasıran meydana gelmesine etki edip etmediği belirlenmeden tüm kusur ve zarar davalı şirkete yüklenemeyeceğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere, davalı şirketin kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde davalı şirket araç sürücüsünün kusuru oranında doğan zararlardan sorumlu olduğunu, sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında sigortalısına rücu edebileceği haller Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları b.4 hükmünde açıkça sayılmış olduğunu,

bu kapsamda dava konusu kazanın davalı şirkete ait araç sürücüsünün münhasıran alkollü olmasından kaynaklı olarak meydana gelmediyse davacı şirketin davalıdan rücu hakkı olmadığını, dolayısıyla davanın reddi gerektiğini, dava konusu talebin yargılama gerektirdiği ve kesin bir alacak söz konusu olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava 2004 sayılı İİK 67/1 maddesi gereği açılmış itirazın iptali davasıdır. İİK 67/1 maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".

Davacı taraf, davalı ile arasında ZMM sigortası akdedildiğini, davalıya ait ... plakalı aracın 29/12/2022-29/12/2023 tarihleri arasında sigortalandığını 12/09/2023 tarihinde davalıya ait aracın sürücüsü ...'un yasal sınırın üzerinde alkollü olarak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kazada zarar görenlere 18.308,03 TL tazminat ödendiğini belirterek bu hasarın davalıdan rücuen tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlattığını davalının bu takibe itiraz ettiğini belirterek takibe yapılan itirazın iptalini talep etmiştir.

... 2. İcra Müd. ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... AŞ. borçlunun dosyamız davalısı ... AŞ. olduğu alacak tutarının 10.200,00 TL rücu bedeli 03/11/2023, 18.308,03 TL rücu bedel 27/12/2023, 1.134,29 TL faiz ve 167,03 TL faiz olmak üzere 29.809,35 TL olduğu görülmüştür

Davacının huzurdaki davayı 18.308,03 TL üzerinden açmış olduğu anlaşılmıştır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda alacaklı vekili tarafından yapılan 15.11.2023 tarihli ödeme talebine istinaden 30.11.2023 tarihinde alacaklı ile anlaşılan miktar üzerinden ödeme yapılmış ve müvekkil, alacaklı tarafından 01.12.2023 tarihinde ibra edilmiştir.

Bu nedenlerle icra takibine, ödeme emrine, ödeme emrinde belirtilen asıl alacağa, bu alacağa işletilen ve işleyecek faize, faiz türü ve oranına-miktarına, husumete, asıl alacağın tüm ferilerine, toplam alacağa ve ödeme emrine konu icra takibine tümüyle itiraz ediyoruz. Şeklinde itirazda bulunmuştur

Davacı taraf davalıdan alacağının bulunduğunu, rücu şartlarının oluştuğunu ispatlamak durumundadır.

Dosya kapsamında 01/12/2023 tarihli ibranamede ... AŞ. Tarafından borçlu ...AŞ.ve ...'ya rücu edilen ... numaralı hasar dosyasına konu borca ilişkin 146.200,20 TL ödeme yapıldığı, ... AŞ.ve ...'nun bu hasar dosyasına ilişkin yapılan 136.000,00 TL hasar tazminatı açısından borcunun kalmadığı ve 146.200,20 TL yönünden borçluların ibra edildiği tespit edilmiştir.

Davacı taraf davaya konu ettiği 18.308,03 TL rücu bedelinin 27/12/2023 tarihine ilişkin olup ibranameden sonra davacının 3. Kişilere ödemiş olduğu tazminata ilişkin olduğu ve ibraname kapsamında kalmadığı anlaşılmıştır.

Dosya 1 kusur ve 1 aktüerya bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 15/02/2025 tarihli raporda ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/1-C maddesini ihlal ettiği ve asli (%100 oranında) kusurlu olduğu, diğer araç sürücülerinin ise kazanın meydana gelmesinde kural ihlalinin olmadığı,

Tazminat yönünden değerlendirme yapılabilmesi için ... SİGORTA A.Ş. Nezdinde açılan ... numaralı hasar dosyasının celbi gerektiği yönünde rapor ibraz etmişlerdir.

... SİGORTA A.Ş. Nezdinde açılan ... numaralı hasar dosyası celp edilmiş ve dosya ek rapor için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 01/07/2025 tarihli ek raporda;

Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mahallesi Sorumluluk Sigortası Genel Şartları b 4 maddesi c bendi; (Aracın uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması bu sırasında meydana gelen zararlar) sigorta firmasının rücu hakkı tanınmakta olup araç sürücüsünün kaza sırasında yasal sınırın üzerinde alkollü olduğu tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında yapılan incelemede; 12.09.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası üzerinden zarar gören üçüncü kişilere sırasıyla 03.11.2023 tarihinde 146.200,00 TL ve 27.12.2023 tarihinde 18.308,03 TL olmak üzere toplamda 164.508,03 TL tutarında ödeme yapıldığı, davalı borçlu ... Şirketi'nin 30.11.2023 tarihinde yapmış olduğu 136.000.-TLtutarındaki ödeme mahsubu sonrasında davacı sigorta şirketi tarafından bu ödemelere ilişkin olarak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca rücu hakkını kullandığı ve ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası kapsamında ilamsız takip başlattığı anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut olan 01.12.2023 tarihli ibranamede; borçlular ... A.Ş. ve ... yönünden 136.000,00 TL ödeme yapıldığı belirtilmiş, bu ödeme karşılığında davacı ... A.Ş. tarafından yalnızca 146.200,00 TL'lik hasar kalemi açısından ibra beyanında bulunulmuş, 27.12.2023 tarihinde ödenen 18.308,03 TL bedelli hasar için herhangi bir ibra ifadesine yer verilmediği görülmüştür.

Bu çerçevede, mevcut icra takibinde talep edilen ve ibraya konu olmayan 18.308,03 TL'lik ödeme yönünden borcun devam ettiği, dolayısıyla bu tutara ilişkin icra takibinin ve akabinde açılmış olan iş bu itirazın iptali davasının alacağın varlığı açısından dayanağının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, dosyadaki belgeler ve ödeme/ibra ilişkisi birlikte değerlendirildiğinde; itirazın iptali isteminin yalnızca 18.308,03 TL tutarındaki ikinci ödeme yönünden hukuki dayanağının bulunduğu, takibin bu kısım yönünden devamının mümkün olduğu, davacının bu yönde icra takibine ve eldeki davaya konu alacağı tahsil etme hakkının bulunduğu değerlendirilmiştir. Şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan kaza tespit tutanağı ile davalıya ait araç sürücüsünün alkollü olarak kazaya sebebiyet verdiği ve bu sebeple Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mahallesi Sorumluluk Sigortası Genel Şartları b 4 maddesi c bendi.

(Aracın uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması bu sırasında meydana gelen zararlar) sebebiyle sigorta şirketinin rücu hakkının bulunduğu anlaşılmış ve ... SİGORTA A.Ş.

Nezdinde açılan ...numaralı hasar dosyasının incelenmesinde 27.12.2023 tarihinde ödenen 18.308,03 TL bedelli hasar ödemesi için taraflar arasında yapılan 01.12.2023 tarihli ibranamede bir hüküm bulunmadığı ve ibranamenin 27.12.2023 tarihinde ödenen 18.308,03 TL'yi kapsamadığı ve davacının 18.308,03 TL tazminatı rücuen davalıdan isteyebileceği kanaatine varılmış ve davanın kabulü ile, Davalının ... 2. İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptaline, takibin 18.308,03 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 18.308,03 TL'ye takip tarihinden itibaren KANUNİ faizi uygulanmasına, alacak likit olduğundan %20 oranındaki 3.661,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır