İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/648 K.2025/203

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...vekilinin dilekçesinden özetle: Müvekkili şirketin hamili olduğu, Keşidecisi ...Ltd. Şti. olan ... Bankası ... Şubesinin ... seri numaralı, 200.000,00TL bedelli, 31.10.2024 vade tarihli çekin Keşidecisi tarafından ciro edilerek ...

Şti.ne, bu şirket tarafından da ciro edilerek, yazılı bordro ve teslim tutanağı ile ticari alış veriş işlemleri gereğince Müvekkilin hamili lehdarı olduğu söz konusu çek, müvekkilim nezdinde iken kaybolmuş ve tüm araştırmalara rağmen bulunamadığı,

bu çekin kaybolması nedeniyle söz konusu çekin tahsilatı mümkün olmamakla birlikte bu durum müvekkilin mağduriyetine neden olduğu gibi, söz konusu zayi çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilin mağduriyeti artacağı, Bu sebeple kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkil şirketi mağdur...etmemek amacıyla dava konusu çek hakkında TTK M.651,

652 ve ilgili yasal hükümler gereğince ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin kaybolması nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğu belirterek Keşidecisi...Şti. olan ... Bankası ...

Şubesinin ... seri numaralı, 200.000,00TL bedelli, 31.10.2024 vade tarihli çekin iptalini, yargılama neticelenene kadar, işbu çekle ilgili olarak ödeme yasağı konulmasını ve ilgili banka ve diğer yerlere bu konuda müzekkere yazılmasını, talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava TTK 757 ve devamı maddeleri gereğince açılmış çekin iptali davasıdır.Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır.

TTK 757. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, TTK 762. maddesinde poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın 35. maddede yazılı gazete ile üç defa yapılacağı, 764. maddesinde de elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa poliçenin iptaline karar verileceği belirtilmiştir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı...dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin, 30.10.2017 Tarih,... Esas ve...Karar sayılı ilamı).

Davacı...vekili dava konusu çekin hamili olduğuna ve rızası dışında elinden çıktığına kanaat uyandıracak çek suretlerini ve zayi olduğuna ilişkin tutanağı (çekin ön ve arka yüzüne ait görüntüleri) dosyaya ibraz etmiştir. Davaya konu çeke ait ilanlar yapılmıştır. TTK md. 761 uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu ve bu süre içerisinde çeklerin ibraz edilmediği gibi itiraz edenin de bulunmadığı anlaşılmış, yasal şartlar gerçekleştiğinden davanın kabulü ile dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.

E-İMZALI

Hakim ...

E-İMZALI