İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/212 K.2025/729

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 24/03/2025 havale tarihli dava dilekçesi ile, Müvekkil şirket ile borçlu arasında 12.12.2024 tarihli "tedarikçi sözleşmesi" akdedildiğini, sözleşmeye göre müvekkil şirketin, malzeme tedarik ve montaj işini üstlendiğini, sözleşmenin 8. maddesinde sözleşmenin imzalanması ile 1 iş günü içinde 85.000,00 USD peşinatın borçlu tarafından müvekkil şirkete ödenmesi kararlaştırıldığını, borçlu tarafından 23.12.2024 tarihinde;

"..." açıklamasıyla 15.000,00 USD peşinat ödemesi yapılmış ise de bakiye 70.000,00 USD ödeme yapılmadığını, bunun üzerine borçlu aleyhine bakiye peşinat bedelinin tahsili için icra takibi başlatıldığını, tebliğ mazbatasında görüleceği üzere borçluya ödeme emri ile birlikte imzasını havi sözleşme de tebliğ edildiğini, davalının imzaya, sözleşmeye itiraz etmediğini, ancak mesnetsiz olarak borca itiraz ettiğini, borçlu tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de sözleşmenin her iki tarafı da tacir olduğu,

sözleşmenin 10. maddesindeki yetki hükmünün geçerli olduğunu, müvekkil şirketin bakiye alacağında şüphe bulunmadığını, buna rağmen borçlu tarafın, sadece alacağın tahsilini geciktirme kastıyla mesnetsiz olarak takibe itiraz ettiğini, zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle duruşma ve tebligat yapılmaksızın icra takibine konu alacağa yeter miktarda borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, davalı şirketin haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve ...

25.icra müd. ... e.sayılı takibin bakiye borç yönünden tüm ferileri ile birlikte devamına, davalı şirketin haksız itirazı üzerine takip durduğundan %20’den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 20/05/2025 havale tarihli cevap dilekçesi ile, davacıya taraflarınca sözleşme kapsamında ödeme yapıldığını, davanın davacısının sözleşme kapsamında üzerine düşen edimleri yerine getirmemesi üzerine taraflarınca ödemelerin iadesi amacıyla ...

24. İcra Dairesi'nin ... dosya numarası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davacı tarafça 06.05.2025 tarihli borca itiraz dilekçesi ile yetki itirazı yaparak genel yetkili icra müdürlüğünün yetkili olduğunu savunduğunu, bu durumun davacının, sözleşmedeki yetki anlaşmasının geçersiz olduğunun ikrarı anlamına geldiğini, İstanbul Mahkemelerinin herhangi bir yetkisi olmadığını, bu sebeple mahkemenin yetkisiz olduğunu, davanın müvekkilin yerleşim yeri mahkemesi olan Ankara mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, Müvekkil ile davacı arasında sipariş formu imzalandığını, sipariş formu ile sözleşme arasında çelişkiler olduğunu,

sipariş formunda açık olarak "ürün test ve kalite sertifikalarının (projelerin) sunulması" konusu davacının yükümlülüğünde olmasına rağmen davacı bu sertifikaları ve projeleri hiçbir zaman sunmadığını, bu sertifikalar ve projeler sunulmamasına rağmen iyiniyet göstergesi olarak müvekkil tarafından bir ödeme yapılmış olsa dahi bu sertifikalar ve projelerin sunulmadığını, bu üretimin nasıl yapılacağı, nerede yapılacağı, nitelikleri, sertifikaları, projeleri gibi konuların hiçbirinde davacı taraf bilgi vermediği gibi dava dışı kurum olan ve işin esas sunulacağı taraf pozisyonundaki ...'ye hiçbir bilgi de verilmediğini,

davacı tarafından öncelikle yapılması gereken bu sertifikaların ve projelerin sunulması, gerekli bilgilendirmelerin yapılmış olması olacağını ancak bunların hiçbirinin yerine getirilmediğini, davacı tarafın bu sertifikaları ve projeleri sunmadığı gibi tonaj hesabında da yanıldığı ve sözleşme bedelinin çok çok daha üzerinde para talep ettiğini, fiyattaki değişimin küçük bir değişim olmadığı işin esasını değiştirecek büyüklükte bir değişim olduğunu, müvekkilin bu hesabı kabul etmediğini söylediğinde de davacı tarafın herhangi bir pozisyon almadığını,

dava dışı kurumun acil ihtiyacı olduğu da gözetildiğinde doğal olarak ... tarafından davacının sertifikaları ve projeleri sunması bir yerden sonra süre sıkıntısı nedeniyle beklenemediği ve işin başka bir şirkete yaptırıldığını, bu aşamada davacının yapabileceği bir iş bulunmadığını, işin, fiilen imkansız hale geldiğini, davacının bu işi yapma imkanı olmadığını, sözleşme konusunu oluşturan "... ili ... Plakalı ...

Çelik Hidrolik Köprü Yapılması" işi halihazırda başka tedarikçilerden temin edilen ürünler ile tamamlandığını, ifanın, imkansız hale geldiğini, tamamlanmadığını, davacının edimini yerine getirme imkanı olmadığını, bu nedenlerle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yargılamanın yürütülmesi için ankara mahkemelerine gönderilmesine, ödemezlik defiinin dikkate alınmasına, hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ... 25. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının celp edildiği, yapılan incelemesinde,... ŞİRKETİ tarafından ... aleyhine 70.000.00 USD bedelli takip başlatmış olduğu, borçlu tarafından 14/02/2025 tarihinde borca, faize, işlenmiş faize ve tüm ferileri ile birlikte, yetkiye itirazını içeren dilekçesi ile takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği ve takibin durdurulmuş olduğu görüldü. Taraflar arasında ... İli, .... çok plakalı koruge çelik hidrolik köprü yapılması işine ait 12/12/2024 tarihli tedarikçi sözleşmesi akdedilmiş olup, davalı sözleşmede alıcı, davacı da tedarikçi iş sahibi olarak da ...müdürlüğü idare olarak belirlenmiştir.

Sözleşmenin 3. Maddesinde, ... nolu teknik formunda yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bundan sonra yapılacaklar sevkiyatlar dahil olmak üzere gönderilecek malzemenin birim fiyatının nakliye dahil 3.000 USD ton + KDV toplam fiyatının ise 180.000 USD + KDV olduğu,

tonaj artışı-eksilmesi durumunda keşif bedelinin yeni tonajın alınan birim fiyatı ile çarpılmasıyla güncelleneceği, sözleşmenin 8. Maddesinde, sözleşmenin imzalanması ile beraber 1 iş günü içerisinde 85.000 USD peşinatın nakden, geri kalan 131.000 USD nin ise ... mühendislerinin ...'de ki fabrika ziyaretlerinden sonra 5 iş günü içerisinde ( bu tarihin en geç 10/01/2025) tedarikçiye alıcı tarafından nakden ödeneceği, kantar fişlerine istinaden değişen tutarlar fatura kesilmesini takip eden 15 gün içerisinde nakden tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı,

10. Maddesinde sözleşmeden doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde İstanbul Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır.

Davalı tarafından, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de, sözleşmenin 10. Maddesinde ihtilaf halinde İstanbul mahkemeleri ve icra daireleri yetkili kılınmış olduğundan, HMK'nun 17. Maddesi uyarınca, yetkiye yapılan itirazın reddine karar verilerek, açık yargılamaya devam olunmuştur.

Davacı, sözleşmenin 8. Maddesi gereğince, sözleşmenin imzalanması ile birlikte 1 gün içerisinde ödenmesi gereken 85.000 USD peşinatın 15.000 USD'sinin ödendiğini, bakiye 70.000 USD nin ödenmediğini iddia etmektedir.

Davalı da, sipariş formunda belirtilen ürün, test kalite sertifikalarının sunulmadığını, dava dışı iş sahibi ... 'ye bilgi verilmediğini, sertifika ve proje sunulmaması sebebiyle ... tarafından beklenilmediğini ve işin bir başka şirkete yaptırıldığını, davacının edimini yerine getirmesinin imkansız hale geldiğini bu sebeple sözleşmede belirtilen bakiye avansın istenemeyeceğini savunmuştur.

Davaya konu sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi uyarınca borçluya yüklenemeyen nedenler dolayısıyla borcun ifası mümkün olmazsa borç ortadan kalkar. Anılan hükme dayanılarak imkansızlıktan söz edebilmek için, imkansızlığın sözleşmeden sonra meydana gelmesi gerekir.

Şayet imkansızlık sözleşmenin yapıldığı sırada veya bundan önce mevcutsa sözleşmenin butlanına neden olur.(BK m. 20) Doktrin ve Yargıtay uygulamasında imkansızlık, ortaya çıkış nedenine göre de bazı ayrımlara tabi tutulmaktadır. Eğer ifa imkansızlığı sadece sözleşmenin tarafları bakımından değil de aynı sözleşmeyi yapacak herkes için söz konusu ise buna "objektif imkansızlık", yalnız sözleşme tarafının tutumundan doğmuşsa buna da "sübjektif imkansızlık" denilmektedir.

İmkansızlık, sözleşmeden sonra ve taraf kusurundan kaynaklanmışsa bu durum "kusurlu imkansızlık" ve fakat taraf kusuru olmadan meydana gelmişse "kusursuz imkansızlık" olarak adlandırılır. (Dairemiz’in 12.11.2015 tarih ...- ...sayılı ilamı)

Taraflar arasındaki sözleşmenin ifasının imkansızlığı sözleşmeden sonra ve taraf kusurundan kaynaklandığı bu durumda kusurlu imkansızlık halinin oluştuğu, tarafların beyanları ile anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda, sözleşmenin feshi uygun olmayan zamanda ve dürüstlük kuralına aykırı olarak gerçekleşmiş olsa dahi uygulanacak hukuki rejim sözleşmenin ayakta tutulması yönünde olamayacağı, haksız fesih halinde dahi fesih beyanında bulunan tarafın, sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmeme ve alacaklarının ifasını kabul etmeme iradesini taşıdığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği gereği, fesih beyanında bulunanın sözleşme ile kararlaştırılan asli ediminin cebri icra yoluyla elde edilebilir mahiyette bulunmadığı,(somut dava bakımından davacının alıcıyı cebri icra yoluyla mal almaya zorlanmasının mümkün bulunmaması) gözetildiğinde ortada fesih nedeniyle gerçekleşen bir ifa imkansızlığının bulunduğu, bu durumda da, tarafların sözleşmeye dayalı asli edimlerin sona erdiği,

sözleşme ayakta kalmadığından davacının sözleşmenin 8. Maddesine dayalı olarak bakiye iş peşinatının ödenmesini talep edemeyeceği, ancak feshin haksız olduğunun kabulü halinde haksız feshe uğradığını ispat eden davacının zararlarının giderilmesini talep edebileceği, davacı tarafın, haksız fesihten kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmadığı, buna ilişkin zararlarını saklı tuttuğunu beyan ettiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır