İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/283 K.2026/242

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; ... plakalı araçın müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik Sigortası) kapsamında sigortalı olduğunu, sigortalı aracın, dava dışı ... plakalı araca çarparak bu araçta zarar meydana getirdiğini, dava konusu trafik kazasının 14.12.2023 tarihinde ... ili ... ilçesinde gerçekleştiğini, trafik kazası sonucunda dava dışı ... plakalı araçta maddi hasar oluştuğunu, 21.232,07-TL hasar tazminatının, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi teminatı kapsamında, müvekkili şirket tarafından 06.03.2024 tarihinde ödendiğini,

ödemede bulunan sigortacının sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceğini, söz konusu trafik kazasında, sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, somut olayda;

ilgili hükümde istisnai durum olarak düzenlenmiş olan, bedeni hasar neticesinde bir tedavi zorunluluğu ya da can güvenliği tehlikesi durumlarının da mevcut olmadığını, bu nedenlerden ötürü ödemede bulunan müvekkili sigorta şirketinin davalı sigortalıya karşı rücu hakkının doğduğunu, kaza neticesinde bedeni ya da maddi hasar meydana gelmesinin, sigortacının rücu hakkı bakımından herhangi bir öneminin bulunmadığını, kaza neticesinde bir bedeni zararın meydana gelmesinin, ancak ve ancak olay yerini terk etmek bakımından (zorunlu tedavi vb.) istisnai ve haklı bir gerekçenin varlığının değerlendirilmesi noktasında bir önem taşıyacağını,

kaza ister maddi ister bedensel zarara neden olsun, zorunlu bir hal olmaksızın kaza yerinin terk edilmesinin, başkaca bir sebep aranmaksızın tek başına rücu sebebi teşkil ettiğini, diğer taraftan kaza yerinin zorunlu bir halden dolayı haklı bir nedenle terk edildiğine dair ispat yükünün de sigortalı tarafa ait olduğunu, davalıdan rücuen tahsili amacıyla, ...

2. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak borçlunun borca itirazı üzerine takibin durduğunu, borçlunun borca itirazi üzerine arabuluculuk sürecinin gerçekleştirildiğini ve anlaşamama tutanağının tutulduğunu, söz konusu itirazın iptal edilerek takibe devam edilebilmesi için de, huzurdaki itirazın iptali davasının açılması gerektiğini bildirerek kusur ve tazminat tutarına dair fazlaya ilişkin tüm talep hakları saklı kalmak kaydıyla, borçlunun ...

2. İcra Müdürlüğü 'nün ...Esas Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptal edilerek takibin 21.232,07-TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş 9.514,73-TL avans faiz ve takip sonrası işleyecek avans faizi ile devamına, icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın ödediği tazminatın rücu talebinde bulunduğunu ancak davacı yanın açmış olduğu davanın hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu reddinin gerektiğini, davacının dava konusu kaza sebebiyle ödenen tazminatı kendisinden istediğini, dava dilekçesinde belirtilenin aksine kendisinden birden çok kez bunu tahsil etmeye çalıştığını, davacı tarafından kendisine karşı 04/04/2024 tarihinde başlatılan ... İcra Dairesi 'nin ...

Esas sayılı dosyasında 22.049,25 TL bedelli 14.02.2023 tarihli kazada alacaklı şirkette sigortalı ... plakalı aracın olay yeri terk olup ödenen tazminatın borçludan rücuen tahsili talepli borcu ödemiş bulunduğunu, davacının ikinci kez kendisine icra takibi başlatarak haksız şekilde kazanç elde etmek istediğini, mükerrer olarak ikinci bir takip yapılamamasına rağmen kendisine yeni bir icra takibi başlattığını, üzerine de hasarsızlık indiriminden dahi faydalanamadığını, Türk Ticaret Kanununun 1446. maddesine göre “Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir.

Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir.” denildiğini, yine aynı yasanın 1447. maddesinde “Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorundadır.

Ayrıca, sigorta ettiren, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür." denildiğini, Yargıtay'ın 17. Hukuk Dairesi ...E. ve...

K. sayılı kararında, Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen bir itirazın iptali davasında davalıya önceki tazminat davasının ihbar edilme kararı bulunsa dahi herhangi bir tebliğde bulunulmaması ve davalının tazminat davasından haberdar olmaması ve buna istinaden davalının savunmasının kısıtlanması nedeni ile bozma kararı verdiğini, Türk Borçlar Kanununun açık hükmü ile Yargıtay'ın vermiş olduğu emsal karar ile davacı sigorta şirketinin davalı olarak kendisine durumu ihbar etmediğini, rücu etme hakkının bildirme yükümünü yerine getirmediğini,

bu nedenle rücu etme hakkı olmaksızın başlatılan icra takibinin haksız ve yerinde olmadığını bildirerek öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise kendisi hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların arasındaki uyuşmazlık; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın sigortalısı davalıdan rücuen tahsilini isteyip isteyemeceği isteyebilecek ise miktarının tespitine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasına trafik ve makine mühendisi bilirkişi ..., sigortacı bilirkişisi ... tarafından sunulan 17.11.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda. "14.12.2023 kaza tarihinde yürürlükte olan maddi zararlarda araç başı teminat limitinin 120.000.-TL olduğu ... sayfasından tespit edilmiştir.

Davacı Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın (... plaka sayılı araç ) işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta (Ek ibare:...) teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olup, değer kaybı maddi hasarlardan sayılmakta olup, dolaylı zararlar poliçe teminatı haricindedir.

Davacı Sigorta şirketi tarafından, dava konusu kaza akabinde zarar görenlere toplamda 21.232,07-TL hasar tazminat ödemesi yapmış olup ödemeyi gösterir yönde banka dekontları dava dosyasında görülmüştür. Dava dosyasında bulunan kaza tespit tutanağında ... araç sürücüsünün “firar ettiği”, kazada karşı tarafın araç sürücüsünün yaralandığı belirtilmiştir. Bu durumda, Genel Şartlar B.4.

ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI maddesinde bulunan alt madde (f)’de “f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” kendi sigortalısına rücu edebilme koşullarının oluştuğu belirtilmiştir.

Dava dosyasında firari sürücünün olay yeri terk sebebinin zaruri olduğunu gösterir yönde kanıt, belge dosyaya sunulmamıştır. Dava dosyasında bulunan icra dosyasında hacizin kaldırıldığı tespit edilmiştir. Buna istinaden hukuki münakaşası ve taktirinin Sayın Mahkemeye ait olabileceği sonucuna ulaşılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememiz dosyasına trafik ve makine mühendisi bilirkişi ..., sigortacı bilirkişisi ... tarafından sunulan 19.01.2026 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; " Değer Kaybı Açısından Tespit Ve Değerlendirmeler: Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ışığında; • Dava konusu ... plakalı ... marka ... tip, 2013 model aracın şasi numarasının ... ve kaza anında 226.211 kilometrede olduğunun tespit edildiği;

• Dava konusu 16-SLS-67 plakalı aracın 14/12/2023 günü sağ arka bölgesinden almış olduğu hasar neticesinde sağ sol arka kapı, arka tampon, arka çamurluk bölgelerinden değer kaybı hesabında etkili olacağı, dosya kapsamında dava konusu araca ait geçmişe yönelik tramer kaydına rastlanmadığı ve bu yönden yapılan araç piyasa değerlendirme sonuçlarına göre, rapor tarihinde aracın mevcut durumda hasarsız ortalama bedeli ile (687.900 TL), emsal hasarlı durumdaki piyasa değeri (658.499,80 TL) arasındaki farkın 29.400,20 TL olduğu ve kaza anı olan 14/12/2023 tarihine endekslendiğinde ise,

ekte sunulan hesaplama sonucuna göre dava konusu araçtaki değer kaybının 15.557,25 TL olacağı kanaatine varılmıştır. Sigorta Sözleşmesi Yönünden.

Davacı Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın (... plaka sayılı araç ) işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta (Ek ibare:RG-4/12/2021-31679) teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olup, değer kaybı maddi hasarlardan sayılmakta olup, dolaylı zararlar poliçe teminatı haricindedir. Davacı Sigortacının yapmış olduğu tazminat tutarlarının teminat limitleri dahilinde olduğu tespit edilmiştir. Genel Şartlar B.4.

ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI maddesinde bulunan alt madde (f)’de “f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” kendi sigortalısına rücu edebilme koşullarının oluştuğu belirtilmiştir.

Dava dosyasında firari sürücünün olay yeri terk sebebinin zaruri olduğunu gösterir yönde kanıt, belge dosyaya sunulmamıştır. Buna istinaden hukuki münakaşası ve takdirinin Sayın Mahkemeye ait olabileceği sonucuna ulaşılmıştır." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin ... Esas...

Karar sayılı kararında "01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesinin f bendinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğunu düzenlenmiştir.

Dosya kapsamında polis memurları tarafından düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında; ... plakalı aracın sürücüsünün tespit edilemediği, bilirkişi raporuna göre de davalı ... plakalı aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu, sigortalı araç sürücüsünün olayın ardından hastaneye veya emniyete gittiğine dair kayıt bulunmaması nedeni ile oluşan kaza yerini terk sebebinin ZMSS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı,

bu nedenle rücu koşullarının oluştuğu gözetilerek ve ilgili maddenin "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" ifadesi ile başlamasının bu bendin sadece bedeni hasarlı kazalara uygulanacağı anlamı taşımadığı, olay yerini terk etmenin istisnasını oluşturduğu düşünülmeksizin (Yargıtay 4. HD 13/02/2025 T, ... E,...

K sayılı BAM kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) davanın esasına girilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. " belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,14/12/2023 tarihinde ... plakalı aracın park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde davaya konu kazanın meydana geldiği, davacı sigorta şirketi ile kaza tarihinde ... plakalı aracın maliki olan davalı arasında kaza tarihini kapsar zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası poliçesi düzenlendiği, dosya içerisindeki delillerden davaya konu kaza nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araçta oluşan değer kaybı nedeniyle dava dışı araç sahibine 06/03/2024 tarihinde 21.232,07 TL ödeme yapıldığı,

davacı tarafça açılan bu davada ... plakalı araç sürücüsünün kazaya sebebiyet verdikten sonra olay yerini terk ettiğinin bu nedenle ZMSS genel şartlarının B.4 maddesi kapsamında rücu talebinde bulunabileceğinin bu nedenle davaya konu icra takibinin başlatıldığının beyan edilerek bu davanın açıldığı, ödenen değer kaybı bedelinin rücu talebine ilişkin olarak davacı tarafından davalıya karşı ... 2. İcra Müdürlüğü 'nün ...

Esas sayılı icra dosyası ile 21.232,07 TL asıl alacak, 9.514,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.766,80 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça yasal süresi içerisinde itirazın iptali talepli bu davanın açıldığı, davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde davacı tarafça aynı kazaya ilişkin ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra dosyası ile takip başlattığının ödeme yaptığının, davaya konu bu takibin mükerrer olduğunun beyan edildiği, davacı vekilince ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında talep edilen alacağın ödenen hasar bedeline ilişkin olduğunun, bu dava dosyasına konu icra takibinde ise ödenen değer kaybının talep edildiğinin beyan edildiği, dosya içerisine alınan ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası, dosya içerisine sunulan hasar dosyası, ekspertiz raporları ve ödeme dekontlarından ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında ödenen hasar bedelinin, bu dava dosyasına konu icra dosyasında ise ödenen değer kaybı bedelinin talep edildiği, davaya konu kaza nedeniyle ...

Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen tutanak incelendiğinde tutanakta kolluk görevlilerince bu araç yönünden olay yeri terk ettiği olarak belirtildiği, davalı tarafça kolluk tarafından tutulan bu tutanağın aksinin ispat edilemediği,

ZMSS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesinin f bendinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğunun düzenlendiği, kaza tutanağından kazadan hemen sonra ... plakalı aracın olay yerini terk ettiğinin anlaşıldığı,

olay yerini terk etmediğinin veya tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle terk ettiğinin davalı tarafça ispat edilmediği, bu nedenle davacı sigorta şirketinin rücu talebinde bulunabileceği ancak gerçek zararı talep edebileceği, kusur oranlarının ve ... plakalı araçta oluşan değer kaybı miktarının tespiti hususunda bilirkişi heyetinden rapor alındığı, kök raporda ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği,

kusur oranlarına ilişkin kök raporda yapılan tespitin denetime elverişli ve uygun olduğu ancak kök raporda hasar bedeli yönünden değerlendirme yapılmış olmakla değer kaybı bedelinin tespiti yönünden ek rapor alındığı, ek raporda ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 15.557,25 TL olduğunun belirtildiği, alınan bu raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu,

gerçek zarar yönünden davacının davalıdan raporda tespit edilen bedeli talep edebileceği, yine davacı tarafça bu tespit edilen bedel yönünden ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiz talep edebileceği, raporda hesaplama yapılmamış ise de hesaplamanın mahkememizce yapıldığı davacının toplamda 6.971,67 TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının ... 2. İcra Müdürlüğü 'nün ...

Esas sayılı icra takibine yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 15.557,25-TL asıl alacak, 6.971,67-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.528,92-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının alacağının bulunup bulunmadığının ve miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır