İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/689 K.2026/113

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 01/10/2025 tarihli dilekçesinde özetle.

Davacı şirkette ... plakalı sigortalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç arasında 22.08.2024 tarihinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bahse konu hasara istinaden davacı tarafından sigortalı sürücüye ödeme yapıldığını, poliçe limitini aşan bedelin rücuen tahsili amacı ile kusurlu araç sahibi ve sürücüsüne icra takibine geçildiğini, karşı tarafın borca itirazı sebebi ile bahse konu takibin durduğunu, kaza sebebiyle sigortalı aracında gerçekleşen hasar sebebiyle davacı şirket tarafından sigortalısına TTK 1472.

Maddesi uyarınca 500.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı şirketten poliçe limitini aşan bedel haksız şekilde tahsil edildiğini, davacı şirket sigortası nezdinde sigortalı araç poliçesinden görüleceği üzere araç başına maddi tazminat bedeli 200.000,00 TL olduğunu, hasar kapsamında ödenen miktarın 500.000,00-TL olduğunu, karşı tarafın araç poliçesi çerçevesinde karşılanmayan 300.000,00-TL tutarında olan kısmın davacı tarafça davalı taraftan tahsil etme zarureti hasıl olduğunu, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere konu kazada ...

Plakalı araç sürücüsü olan ... KTK 84/G Şerit Tecavüzü ihlali yaparak asli kusurlu bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığının tespit edildiğini, bu durumda poliçe limitini aşan tutar yönünden kusurlu olan davalıya rücu imkanı doğduğunu, açıklanan nedenlerle, davanın kabulünü, davalı tarafın haksız ve yersiz olan, borca ilişkin ... 7. İcra Dairesi ...E.

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazlarının iptalini, icra takibinin takipteki şartlarla devamını, davalı kötü niyetli olduğu ve alacak likit bulunduğundan takip konusu miktarın %20’ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce yasaya uygun araştırma ve inceleme yapılmış ve tetkikinden; Huzurdaki davanın poliçe kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin zarar sorumlusu olduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili için başlatılan ... 7. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davalarında görevli mahkemenin tespiti hususunda, 22.03.1944 tarih, 37 esas, 9 karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Başka bir ifadeyle, eğer davayı sigortalı açmış olsaydı hangi mahkemede dava açması görev kuralları gereği zorunlu ise, sigortacıda o mahkemede dava açabilir.

6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinin 1.fıkrası gereğince malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yine 2.maddenin 2.fıkrası uyarınca HMK’da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Göreve ilişkin bu genel düzenlemeler yanında bazı kanunlarda belirli kişiler arasında çıkan uyuşmazlıklara veya belli bir çeşit uyuşmazlıklara bakmak üzere kurulmuş özel olarak görevli mahkemeler de belirlenmiştir. Bu anlamda uyuşmazlıkla ilgili olması bakımından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiği düzenlenmiştir.

Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Yani özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülür. Özel mahkemeler istisnai niteliktedir.

Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısı gerçek kişi olup, sigortalı ... plaka sayılı araç ise dosyadaki bilgi ve belgelere, tescil kaydına ve davacı ile sigortalı arasındaki sigorta sözleşmesine göre hususi araçtır (otomobil). Yani ticari nitelikte araç değildir. Davacının halefiyete dayalı olarak işbu davayı açtığı ve davacının sigortalısı ile davalı arasındaki eylemin haksız fiil niteliğinde bulunduğu gözönüne alındığında ve TTK'nın 4.maddesi kapsamında mutlak veya nispi ticari davanın söz konusu olmadığı ve davanın görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır