İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/767 K.2018/1259

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin Mısırda faaliyet gösterdiğini, davalı şirketten 2949 ton miktarında 191.685,00 USD tutarında çimento alımı yaptıklarını ve Mısır'a gönderildiğini ancak bu çimentoruların standartlarına aykırı olduğu gerekçesi ile Mısır Hükümetince imha edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı ve kullanım imkanı olmayan çimento satarak müvekkilini zarara uğrattığını, yapılan başvurulara rağmen yeniden çimento göndermediği gibi bedeli de iade etmediğini belirterek, davalıya ödenen 191.685,00 USD nin ödeme tarihinden itibaren yürütülecek reeskont avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili tarafından davacı şirkete 25/02/2011 tarihli fatura ile, 2949 ton ve 04/03/2011 tarihli fatura ile 2949 ton CEM 1 42,5 R KRAFT torbalı çimento satıldığını, davacının gönderdiği gemi ile birinci sevkiyatın 25/02/2011 tarihinde, ikinci sevkiyatı 08/03/2011 tarihinde yapıldığını, 1. Sevkiyatdaki çimento kalitesinde sorun olduğunun ve Mısır makamlarınca kabul edilmediğinin davacı tarafından kendilerine bildirildiğini, ikinci sevkiyatla ilgili herhangi bir bildirimde bulunmadığını,

çimentonun kalitesinde sorun olmadığını gösteren belgelerle Mısırdaki Ticaret Ateşe ile irtibata geçerek sorunun çözümünde davacıya yardımcı olmaya çalıştıklarını, gönderilen çimentonun ayıplı olmadığını,... tarafından gerekli belgelerin düzenlendiğini, alınan çimento numulerinin şahit olarak... ve imalatçıda bulunduğunu,... nin bu konuda tek yetkili otorite olduğunu, çekişme halinde alınan numunenin en geç 3 ay içinde açtırılıp laboratuvar analizinin yaptırılması gerektiğini, 18/03/2011 tarihli, mail ile bu durumun davacıya bildirildiğini, girişimde bulunmadığını, Mısır'a gönderdikleri teknik elemanın da numune almasına izin verilmediğini,

davacının iyi niyetli olmadığını ve talebin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; ticari satış sözleşmesinden kaynaklanan ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ürünün satışına ilişkin fatura örnekleri, ... (...A.Ş) rapor örnekleri, tarafların yazışmalarına ilişkin örnekler, çimentonun ihracatına ilişkin Antalya Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen beyanname ve ekleri, davacı firma temsilcisinin Mısır Mahkemesince ifade örneği dosya içine alınmış uzman bilirkişi kurulunca dosya içeriği deliller üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir.

Ankara ...

Asliye Ticaret Mahkemesince talimat yoluyla düzenlenen 10/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda; uyuşmazlıkta Türk hukukunun uygulanması gerektiği ... esasına göre yapılan satış işleminde davalı şirketin Gemiye yükleme anına kadar yükümlülüklerini yerine getirdiği, ve çimentonun alıcı tarafından gönderilen gemiye tesliminden sonra ise bir sorumluluğunun söz konusu olmayacağı, ancak malın ayıplı çıkmasının BK 219 ve devamı maddelerine göre değerlendirilmesi gerektiği,... analiz sonuçlarına göre gönderilen çimentonun kalitesinin Mısır devletinin aradığı standartlara uygun olduğu,

davacı şirketin 17/03/2011 tarihli, e-mail ile ayıp ihbarında bulunduğu bundan sonra inceleme yaptırma yükümlülüğünün davalıya geçtiğini iddia ettiği, ancak;... tarafından akradite laboratuvarda yaptırılan analizler ile çimentonun standartlara uygun olduğu belirlendiğinden aksinin davacı tarafından kanıtlanması gerektiği belirtilmiştir.

İtirazlar üzerine düzenlenen 12/06/2018 tarihli ek bilirkişi raporunda; ayıbın kanıtlanmasına ilişkin olduğu, BK 223 ve MK 6. maddesi hükümlerine göre; ayıbın davacı alıcı tarafından kanıtlanması gerektiği,... şirketinde bulunan numunelerin açılarak ürünün sözleşmeye uygun olup olmayacağının kanıtlanabileceği halde davacının bu yola başvurmadığı, dosya içerisinde bulunan Mısır Genel İhracat ve İthalat Kurumu tarafından düzenlenen yazıda... raporlarının kabul edileceğinin belirtildiği,

Mısır Devlerinin kendi laboratuvarlarda malları ayrı bir teste tuttuğu, gerek Mısır devletince el konulan gerekse... gözetim merkezince tutulan numunelerin imha edilmesi nedeniyle davacının ayıp iddiasını kanıtlamayamadığı, sözleşmenin kuruluş aşamasında e-posta yazışmaları ve proforma faturanın dosyada yer almadığından bu konuda bir değerlendirme yapılamadığı belirtilmiştir.

Davacı vekili ek bilirkişi raporuna itiraz etmiş, e-posta yazışmaları ve proforma faturanın davalı dellleri olarak dosyaya ibraz edildiğini, buna rağmen bilirkişi raporunda değerlendirilmediğini, esasen 11/02/2011 tarihinde düzenlenen proforma faturadan sonra davacıya gönderilen çimentodan alınan herhangi bir numunenin bulunmadığı, 17/02/2011 tarihli deney raporunda teste tabi tutulan numunenin 09/02/2011 de davalıdan alındığının belirlendiği,

taraflar arasında bir anlaşma yapılmadan, davacı tarafından fiyat kabu edilip sipariş verilmeden davalıdan alınan bir numunenin davacıya satılan çimentonun test sonucu olarak sunulmasının hukuken mümkün olmadığını, dolayısıyla davacıya gönderilen çimentodan yasal şekilde alınmış bir numunenin ve yapılmış bir testin bulunmadığını, gönderilen çimentonun ayıplı olmadığı iddiasının davalı tarafından kanıtlanması gerektiğini, 09/02/2011 tarihli numuneye dayalı testi kabul etmediklerini belirtmiştir.

Davalı vekili ise; çekişmeli ürüne ait görüşmelerin 26/01/2011 tarihinde başlandığını, çimento ihracatının Şubat ve Mart 2011 aylarında yapıldığını, davacının talebi üzerine 09/02/2011 tarihinde ...'nin numune aldığını ve analizlerin yaptırıldığını, buna göre ihraç edilen çimentonun kalitesinin standartlara uygun olduğunun belirlendiğini, şahit numunenin üretim ve paketleme sırasında alınarak bağımsız laboratuvarda test ettirildiğini, davacının Mısır Makamlarınca çimentonun kabul edilmediğini bildirdikten sonra müvekkilinin talebine rağmen... nezdindeki şahit numunenin incelenmesi yolunda bir talebinin olmadığını,

çimentonun 3 aydan sonra niteliğini yitirdiğinden yeni bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, Uluslararası Ticarette satıcı konumunda bulunan müvekkilinin Mısır Gümrüğünün test sonuçlarına itirazda bulunamayacağını ancak onların aldığı numuneye itibar etmek zorunda olmadığını, Mısır Makamlarınca alı konulan çimentodan numune alınmasına izin vermemeleri ve çimentoyu alel acele imha etmelerinin iyi niyetli bir davranış olmadığını, davacının ayıp iddiasını kanıtlayamadığını belirtmiştir.

İddia, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında gerçekleşen e-posta yazışmalarla davalı tarafından davacıya çimento satışının yapıldığı ve ürününün teslim edilerek bedelin ödendiği çekişmesizdir. Somut olayda; MÖHUK 24/4 maddede yer alan " En Sıkı İlişkili Hukuk" karinesi esas alınarak taraflar arasındaki satış sözleşmesi kapsamından karakteristik edim borçlusu satıcı olduğundan, davalının iş yeri hukuku olan "Türk Hukuku" uygulanarak uyuşmazlık çözümlenmiştir.

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki satış sözleşmesinin konusunu oluşturan çimentonun ayıplı olup olmadığı ve ödenen bedelin iade edilip edilmeyeceğine ilişkindir. Satış tarihi itibarıyla uygulanması gereken 818 sayılı BK 218. ve devamı maddeleri gereğince uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekir. Dava dosyasında e-posta yazışmaları ve diğer belgelere göre; teslim konusu çimentonun belli bir standardı taşıması gerekmektedir.

Tarafların "TS EN 197-1 CEM I 142,5 R " standartlarına uygun olması kararlaştırılmıştır.

Davalı şirket tarafından söz konusu ihracata ilişkin üretilen çimentonun Mısır Hükümeti tarafından Uluslararası Gözetim Yetkisi kabul edilen...'nin (...A.Ş) ne başvurarak maldan numune alınmasına ve Mısır Devleti tarafında zorunlu tutulan standartlara uygun olup olmadığının tespiti istenilmiştir.... tarafından yapılan laboratuvar analizleri sonucunda gönderilen malın Mısır Devletince talep edilen standartlara uygunluğu tespit edilerek buna ilişkin belge düzenlenmiştir.... tarafından ayrıca Antalya limanında gemiye yüklenen çimentonun miktar olarak denetimi yapılmış ve sayım raporu düzenlenmiştir.

Davalı tarafından satın alınarak Mısır'a götürülen çimentonun Mısır Devletinin yetkili makamları tarafından yaptırılan ikinci bir laboratuvar incelemesi sonucunda standartlara uygun olmadığı belirtilerek imha edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı alıcının satıcı aracılığıyla ya da doğrudan... şirketine başvurarak şahit numunelerin açılmasını istemesi gerekmektedir. Satıcının bunu isteme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Davacı alıcı tarafından bu hakkın kullanılmadığı, Mısır yetkili makamlarının işlemine dayalı olarak ayıp iddiasının ileri sürüldüğü ve bedelin iadesi isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Mısır Devleti Yetkili Makamlarınca yaptıran incelemenin akdetide edilmiş bir laboratuvarda yapılıp yapılmadığı belirsizdir. Bu nedenle... nin sonuçlarına itibar etmek gerekir. Malın niteliğinde taşıma sırasında meydana gelen bir sebeple değişme olabileceği düşünülebilir.

Bu durumda; satımın ne şekilde yapıldığı önem kazanmaktadır. Somut olayda; ... esasına göre satış işlemi yapılmıştır. Bu durumda davalının çimentoların gemiye yükleme anına kadar satıcı olarak yükümlülüğünü yerine getirdiği, alıcı tarafından gönderilen gemiye teslimden sonra ise bir sorumluluğunun söz konusu olmadığı sonucuna varılacaktır.

Davacı vekili bilirkişi raporuna itirazında, alınan numulerin ve... raporunun ayıplı ürünün satışı ile ilgisinin bulunmadığı ileri sürmüş ise de; dosya içeriği delillerle bu iddiasının kanıtlanamadığı, davalının iddiasının genişletildiği yolunda itiraz ileri sürdüğü gibi ibraz edilen e-posta yazışma örnekleri, ve proforma fatura içeriğine göre.

09/02/2011 tarihli... raporunun çekişme konusu ürünle ilgili olduğu, şahit numune alınarak yüklenen çimentonun Uluslararası uygunluğunun bu şekilde belirlendiği, Mısır yetkili makamlarınca ürünün hangi nedenle imha edildiğinin kesin olarak anlaşılamadığı, gönderilen çimentonun davalı satıcı dan kaynaklanan bir ayıp nedeniyle imha edildiğine ilişkin davacı iddiasının kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı bu nedenle davacının ayıp iddiası ve buna dayalı bedelin iadesi isteminin dayanaksız kaldığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HARÇ BEYANI

5.125,50 TL PEŞİN HARÇ 35,90 TL KARAR HARCI 5.089,60 TL. TALEP HALİNDE İADE HARÇ

DAVALI GİDERİ /

9,00 TL TOPLAM