İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/857 K.2020/69

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin kararıdır. Davacı vekili dava açan dilekçesinde özetle;

Davalı ile davacı arasında 01/03/2008 tarihli sözleşme bağıtlandığını, sözleşme gereği davacının, davalının ...'da üstlendiği inşaatın katodik koruma sisteminin imalatını alt yüklenici olarak üstlendiğini, taraflar arasında 22/01/2009 tarihinde aynı işin ifası için ek sözleşme düzenlediğini, davacının sözleşmelerin gereğini ifa ettiğini ancak davalı tarafça 102.044,38 USD eksik ödeme yapıldığını, davalı şirketin davacıya ...Noterliğinin 20/03/2013 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 08/05/2010 tarihinde işveren ile geçici kabul yapıldığını, yapılan işlerde noksanlık bulunduğunu ihtar ettiğini,

davacının ...Noterliğinin 04/04/2013 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile garanti süresinin geçici kabul tarihinden sonra ki 1 yıllık süre içinde sona erdiği, ayrıca bildirilen eksikliklerin aradan geçen uzun zamana rağmen sistemin işletmeye alınmamasından kaynaklandığı yönünde cevap verdiğini, davalı tarafça ...Noterliğinin 18/04/2013 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile eksik bırakıldığı iddia edilen işlerin davacı şirketin nam ve hesabına 3.şahıslara yaptırılacağının ihtar edilerek,

davacıya herhangi bir borcu olmadığı yönünde bildirimde bulunduğunu, davacının sözleşmede kararlaştırılan edimlerini tam olarak ifa ettiğini beyanla, sözleşme gereğince yapılan işlerden kaynaklanan alacaklardan eksik ödenen 102.044,38 USD alacaktan şimdilik 10.000,00 USD alacağın davacı şirkete ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Dava dilekçesinde davalının adresinin yer almadağını davacıya eksikliğin giderilmesi için süre verilmesi, eksikliğin giderilmemesi durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, elde ki davanın Hukuk Muhakemeleri Yasasının 107.maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kısmi dava açılmasının da mümkün olmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı ile davalı arasında ..., ... projeleri kapsamında ki katodik koruma sisteminin mühendisliği, malzeme temini, sahada montajı ve devreye alınması için 01/03/2008 tarihli taşeron sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşmeyle;

projenin katodik sisteminin mühendislik ve proje hizmetleri, malzeme temini, sahada montajı ve devreye alınması için sözleşmeye uygun olarak tamamlanması amacıyla gerekli bütün işlerin, işçilik ve malzeme bazında anahtar teslimi suretiyle yapılmasının kararlaştırıldığını ve bu hususun davacının akdi yükümlülüğünün olduğunu, sözleşme kapsamında davacının akdi yükümlülüğünde bulunan işleri de kapsayacak şekilde davalı ile işveren ... arasında 18/03/2010 tarihli geçici kabul yapıldığını,

ancak geçici kabul yapılırken geçici kabul komitesi tarafından davacının akdi yükümlülüğü kapsamında olan bir kısım işlerin noksan olduğunun tespit ile tutanak altına alındığını, ...da meydana gelen olayları takiben yeniden eksikliklere ilişkin inceleme yapıldığını ve eksikliklerin neler olduğunun tespit edildiğini ve bu eksiklikleri gidermesi hususunun davacıya ihtar edildiğini, ancak davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan ve eksik bıraktığı işleri yerine getirmediğini, davacının noksan bıraktığı işlerin davacı namı ve hesabına yapılmasının karşılığının en az 110.000 USD olduğunu,

kabul etmemekle birlikte davacının alacağı var ise takas ve mahsup talep ettiklerini beyanla davanın reddine, 110.000 USD davalının alacağının takas ve mahsubuna, fazla çıkacak alacağa ilişkin talep haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Davacının açtığı eldeki dava; Davacı ile davalı arasında (-... projeleri kapsamında ki-) katodik koruma sisteminin mühendisliği, malzeme temini, sahada montajı ve devreye alınması için 01/03/2008 tarihinde düzenlenen sözleşme kapsamında, davacının yaptığı işlerin karşılığında ödenmesi gereken miktardan eksik kalan kısmın tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Elde ki dava da davacı taraf, sözleşme ile üstlendiği edimlerini tam ve sözleşmeye uygun olarak ifa ettiğini, davalı tarafça sözleşme kapsamında eksik ve ayıplı yapıldığı iddia edilen işlerin, garanti süresinin geçici kabul tarihinden sonra ki 1 yıllık süre içinde sona ermesi nedeniyle davacıya karşı ileri sürülemeyeceğini, ayrıca bildirilen eksikliklerin aradan geçen uzun zamana rağmen sistemin işletmeye alınmamasından kaynaklandığını iddia etmiş, davalı taraf ise davacının sözleşme kapsamında ki edimlerini eksik ve ayıplı ifa ettiğini,

geçici kabul aşamasında eksikliklerin tespitle davacı tarafından yerine getirilmesinin geçici kabul komitesi tarafından kararlaştırılıp tutanak altına alındığını, davacının eksik ve ayıplı işlerden sorumlu olduğunu, davacının gidermesi gereken noksanlıkların davacı namı ve hesabına giderilmesinden kaynaklı davacının davalıya borçlu olduğunu, beyan ve iddia etmiştir.

Açılmış olan davanın yargılamasında tarafların dayandığı deliller tam olarak toplanmış, tarafların bildirdiği tanıkların beyanları alınmıştır.

TANIK ...

Ben davacı şirketin 2007 Ocak ayından itibaren Müdürlüğü'nü yaptım. Bu nedenle sözleşmenin yapıldığı 01/03/2008 ve 22/01/2009 tarihlerinde davacı şirketin müdürü olarak görev yapıyorum. 2012 yılında bu şirketten ayrıldım. Bahsi geçen sistem, metalin dış etkiler sebebiyle paslanmasını önleyip koruma altına alan bir sistemdir.

Ben üretim müdürü olduğum için hizmetin verilmesi aşamasında tamamen benim nezaretim altında gerçekleşmiş olup, sadece ben montaj aşamasında sahada bulunmadım. Yani deniz altında görev yapmadım. O dönem de bu iş için ...'ya gitmedim. Dava konusu iş ...'da halk ayaklanmasının olduğu dönemde bitti ve müvekkil şirket çalışanları kurtarma gemileri ile Türkiye'ye döndü. Dava konusu davacı şirketimizin hak ediş bedeli ödenmeyince ...Bey ile irtibata geçtik. ...

Bey davalı şirketin proje müdürüydü.... Bey bana parayı istedikten sonra projeye konu işin bir kısım eksikliklerin olduğundan bahsetti. Ben bahsi geçen eksiklikleri buradan bilme imkanımın olmadığını söyledim ve oradan bir keşif yapılarak, varsa bizden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi için gerekli masrafların belirlenmesi ve kalanın tarafımıza ödenmesi konusunda anlaşmıştık. Ben bunu kendi yöneticilerime de sundum. Onlarda kabul ettiler. Davalı yanda kabul etmiştir.

Ancak ben daha sonra ...Grup'tan ayrıldım. Ondan sonra süreci bilmiyorum. İşin ayıplı olduğu konusunda tarafımıza bir bildirim yapıldığından benim bir bilgim yoktur. Katotik koruma sisteminin normalde 20-25 yıl gibi garanti koruma süresi vardır. Ancak belirli aralıklarla bakım ve bir kısım parçalarının değiştirilmesi gerekmektedir. Bana sorulan referans elektrotlarının kullanım süresi 20-25 yıl olup, ithal malzemelerdir.

Deniz altında elektrotların 2 yıl gibi bir sürede zarara görmesi montaj hatası veya harici bir etki sonucunda doğabilir. Davacının ben şirketten ayrılmadan önce 140.000 Dolar gibi alacağının olduğunu hatırlıyorum. Ancak bu konuda yanılabilirim. Tam hatırlamıyorum. Benim bildiğim bundan ibarettir dedi.

Davacı vekilinin talebi doğrultusunda tanıktan soruldu: Davalı tanığı, benim işi yapan arkadaştan aldığım bilgiye göre sistem ...da iç savaş başlamadan önce kuruluşu tamamlanmış, testleri yapılmış ve çalışmaya başlanmıştır. Dava konusu deniz altındaki montajlar dalgıçlar tarafından yapıldı. Ancak bu dalgıçları kim buldu ve kim yaptırdı bilmiyorum. Parasını da kim ödediği konusunda bilgim yoktur. Benim bilgim üretim ve işin ürünlerine ilişkin malzemelerin tedarikine yöneliktir. Ayrıca malzemeler davalı şirketin onayından geçirildikten sonra kullanılıyordu. Bu genel bir kaidedir. TANIK ...

Ben 2004-2010 yılları arasında davacı ... Makinede Katotik Makina Kurulmasında kimya mühendisi olarak çalıştım. Ben proje aşamasında Türkiye 'de yapım aşamasında ...'da Katotik Koruma Sistemini Misurata şehrinde demir çeliş iskelesinde sistemin kuruluşu aşamasında yapılan işlemin başında bulundum. Davacı şirket adına bu koruma sistemini kurduk. Biz işi yaptıkça hak edişimizi yapar ve çalıştığımız şirket ...Şti 'ye gönderirdik.

Yaptığımız hak edişten %15 civarında garanti bedeli kesilir ve kalan miktar davalı tarafından davacıya ödenirdi. Biz kullanacağımız malzemelerin seçimini ve onayını alıyorduk. Davalı şirket adına onayı Prof. Dr. ... yapmakta ve deniz suyuna dayanıklı malzeme kullandığımızı onaylamaktaydı. Biz referans elektrotları limandaki demir kazıkların deniz içinde kalan kısmına polipropilen kayışlarla bağlamaktaydık. Bu bağlama sisteminin kullanılmasını davalı şirket adına ...

Bey onayladı ve uygun olduğunu söyledi. Bizde bunları kullanarak bağlama işlemi gerçekleştirdik. Biz yaklaşık bir ay sonra sistem kurulduktan sonra bizzat ... Beyle yaptığımız inceleme öncesinde sistem çalışmaktaydı. Sistemi denetlediğimizde yaklaşık sistemin çalışmasından bir ay geçmişti ki elektrotları bağladığımız ipin polipropilen (kayış, ip) gevşediğini ve referans elektrotları yerinden koparak çalışmaz hale geldiğini tespit ettik.

Bu gevşeme nedeniyle elektrotların yapısı da bozulmuştu. Bu nedenle biz yurt dışından...Makina olarak yeni elektrotlar istedik. 60 kadar bozulan elektrotun yeniden kurulum yapmak üzere istedik. Bu yeni gelen referans elektrotları bu defa pvc boruların içine yerleştirdik ve boruları da kazıkların yanına monte ettik. Yeniden çalışır hale getirdik. Biz kazığa tutturmak için pvc boruları iyice sıktık. Bu sıkma nedeniyle çatlama ve kırılma oldu.

Yine bazı elektrotlar kullanılmaz hale geldi. Bunu bizzat biz henüz sistemi davalı yana teslim etmeden tespit ettik. Bundan sonra geçici kabul davalı şirket tarafından tüm referans elektrotlar kontrol edilerek sistem otomatik modda çalışır hale getirilecektir şeklinde not düşerek tarafımıza geçici belge verildi. Bu belge bize 2010 yılının ağustos ayında verildi. Ben daha sonra davacı...Makinadan yeni bir işe başlamak üzere ayrıldım. Aramızda bir problem yoktu.

Bu proje ile ilgili eksiklikleri ben Genel Koordinatör ... izah ederek yapılacak işlemleri yazarak ve mail atarak bıraktım. Buradan çıktıktan sonra başka bir projede davala ... İnşaatta çalışmaya başladım. Ben ... 'da savaş başladıktan sonra yaklaşık 8 ay çalıştıktan sonra ... İnşaattan 'da ayrıldım. Şirket yöneticilerine eksiklikleri bildirdim. Ben tam olarak yapılması gereken işin maliyeti konusunda bir şey söyleyemem.

Ancak 2013 yılında proje müdürü ... beni ve ... 'ı buradaki eksikliklerin tespit edilmesi için ... 'ya davet etti. Gittik. Hocamla birlikte sistemi inceledik. Biz sistemde iç savaş veya özgürlük hareketlerinden ötürü sistemde oluşan bir zarar tespit etmedik. Ancak sistem çalışmıyordu. Çünkü sistem otomatik olarak çalışamazdı. Referans elektrotların yarısından fazlası kopmuştu.

Bizim katot koruma güç üniteleri adını verdiğimiz TR (Trafo Redrezör) 'lerde bazı arızalar olduğunu tespit ettik. Yine kutularda bağlantılarda yüzeysel paslanmalar gördük. Boyalarında hasar oluşmuştu. Yine bazı kutuların menteşeleri paslanmıştı, kırılmıştı. Yine bu TR ünitelerinin contalarında problem vardı. Yerlerinden çıktığı için içeri hava girmiş ve sistem oksitlenmeye başlamıştı. Benim bildiklerim bunlardır.

Bu tespitler doğrulusunda ...m ile birlikte yeni bir rapor oluşturup...Makinaya verdik. Benim bildiklerim bundan ibarettir dedi.

Davacı vekilinin talebi doğrultusunda soruldu: Aslında referans elektrotları suyun 1,5 metre kadar altındadır. Bağlantı noktası da suyun üzerinde 50 cm kadar üstündedir. Bükülme ve kırılma olayı suyun üstünde gerçekleşmektedir. Suyun altında olmadığı için bu sistemdeki arızayı görmek için dalgıç olmaya gerek yoktur dedi. Davalı vekilinin talebi doğrultusunda soruldu: ...nın onayı malzemeleri nitelik ve özelliğine ilişkindir. İşin yapımı ve dizaynı şirkete aittir.

TANIK ...

Ben 2008 tarihinden itibaren davalı ...A.Ş 'de ...'da yapılan katotik koruma sisteminin kurulduğu Rıhtım İnşaat işinde şantiye şefiydim. Katotik sistemi 2008-2010 arasında davacı... Şti. Kurmuştur. İş yapıldıkça hak edişler düzenli olarak yapılarak davalı tarafından ödenmekteydi. İş yapıldıkça garanti bedel olarak hak edişlerden bir miktar kesinti yapılmaktaydı. Dava konusu iş yapıldı. Geçici kabulde biz sistemi ...idaresine teslim edemedik... Şti. 'de bunun bilmektedir.

Orada sistemde geliştirme yapmak için bir takım müdahaleler yapılmıştı. Ben buradan diğer bir şantiyeye geçtim. Ancak yine benim kontrolümde devam etmekteydi. Biz sistemde katotik koruma sisteminin otomatik faaliyete geçmesi için çalışma yaparken savaş çıktı. Bu arada yapılan sistemde paslanma ve bozulma oldu....İnşaat ve ...Beyi çağırdık. Sistemde daha önce görev yapan... Bey 'i çağırdık. Tespit yapılarak rapor tutuldu.

Eksikliklerin tamamlanması için rapor doğrultusunda davacı...'i işe davet ettik. Ancak...verilen süre içerisinde sistemdeki aksaklıkları gidermedi. Ne geldi. Ne de yapmama sistemini bildirmedi. Biz davalı firma ile uluslararası alanda dünya standartlarında iş yapmak zorundayız. Biz...yapmadığı için işi başkalarına ve kendimiz yaparak tamamladık. En son geçtiğimiz ay içinde tamamlandı ve ...Firmasına teslim edildi. Böylece bir konuyu kapatmış olduk.

Bizim bu iş nedeniyle...'e yapmadığı işi 3. Şahıslara yaptırmamız sebebiyle bunlara ilişkin belge ve bilgiler şirketimizde mevcuttur. Sistemdeki eksiklikler ...Bey ve ...Bey tarafından tanzim edilen tutanak tarafından tespit edildi....ile yapılan sözleşmeye göre ...Bey konusunda uzman bilirkişidir. Taraflar arasındaki uzlaşmada onun raporu esas alınır. Taraflarca da kabul edilir. Benim bildiklerim bundan ibarettir. Yapılan ek harcama konusunda muhasebe kayıtlarımız mevcuttur.

Ben miktarını hatırlamıyorum. Aynı zamanda bu son yapılan harcamalara ilişkin belgeler ...şirketi tarafından onaylanmıştır.

Davacı vekilinin talebi doğrultusunda soruldu: ...Bey sistemdeki eksiklikleri gerek savaştan önce gerek savaş sonrasında onay vermek gözlem yapmak ve yanlışlığı düzeltmek için geldi. Bu yapılan ek işler için ...şirketinden herhangi bir ek ödeme alınmadı. Doğrusu budur. Tamamı kontrat taahhütlerimiz doğrultusunda ve geçici kabul tutanağındaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla yapıldı dedi.

Davalı vekilinin talebi doğrultusunda soruldu: Geçici kabul tutanağı ...şirketi tarafından tanzim edilirken katotik sistemi kuran davacının elemanları da yapılan inceleme sırasında da oradaydı. Bizzat eksikliklere tanık oldular. Biz davacı ile aynı ekip gibi çalıştığımız için yeniden yazılı bildirime ihtiyaç duyulmamıştır. Hak edişlerde bir tebligat alınmaksızın ödenmekteydi, şeklinde beyanda bulunmuştur. Prof.Dr.... ise tutanak mümzi olarak 04/04/2014 tarihli oturumda dinlenmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler kapsamında, tarafların sözleşmelerden kaynaklanan edimlerini tam olarak yerine getirip getirmedikleri, noksan ve ayıplı imalat olup olmadığı ve davacının bundan sorumlu olup olmayacağı, davacı nam ve hesabına yapılması gereken noksan ve ayıplı işler bulunup bulunmadığı, bedelinin ne olduğu ve davalının takas mahsup iddiasının yerinde olup olmadığı, özetle ve öz olarak sözleşmeler kapsamında tarafların birbirlerinden alacak ve borçlarının tespiti hususunda oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor ve ek raporlar alınmış, raporlarda özetle ve öz olarak,

yanlar arasında ki sözleşmeler kapsamında ki işler nedeniyle ve tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosyada ki hak ediş ve diğer ödeme belgelerine göre davacının davalıdan 102.097,61 USD alacaklı olduğu yönünde görüş açıklanmıştır.Hemen belirtilmelidir ki mahkememizce bilirkişi raporları, dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

HARÇ BEYANI /

9.239,21 TL PEŞİN HARÇ 5.504,12 TL KARAR HARCI / 3.738,09 TL TALEP HALİNDE İADE HARÇ

DAVACI GİDERİ /

28,05 TL BVH VE VSH. 4.200,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 4.576,00 TL POSTA MAS. / 8.804,05 TL TOPLAM

DAVALI GİDERİ /

1.362,00 TL TOPLAM