İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1058 K.2018/799

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit asıl davasının ve itirazın iptali birleşen davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

ASIL DAVA

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkiline iade bedeli altında 11.080,80-TL değerinde fatura gönderdiğini, müvekkilinin davalı ... AŞ'ye söz konusu borcunun bulunmadığını, müvekkiliyle davalı şirket arasında ..., Çeşme Grup Sözleşmesi başlığında bir sözleşme imzalandığını, 28,29,30 Kasım günleri için otelde 50 kişilik olmak üzere toplamda 3 gün için 150 kişilik oda rezerve edildiğini, davetlilerin bir çoğunun yurt dışından gelerek...

Kongresi'ne katılacağını, kongre günü katılımcıların birçoğunun Yunanistan'daki hava yolu grevlerinden dolayı uçuşların yapılamaması nedeniyle kongreye katılamadığını, kongre tarihlerinde otelin boş olmasına ve taraflar arasındaki sözleşmede No-Show yer almamamısa rağmen müvekkilinden No-Show bedelinin talep edildiğini, kongre tarihlerinde otelin dolu olmaması sebebiyle ve sözleşmede böyle bir madde yazmaması nedeniyle davalı ...

AŞ'nin müvekkilinden herhangi bir No-Show bedeli altında alacağının olmadığını, davalı şirketçe müvekkili adına 10/12/2014 tarih ... seri no ile kesilen faturada yer alan 11.080,80-TL tutarındaki No-Show bedelinin haksız kazanç elde etmeye yönelik olduğunu belirterek müvekkilinin davalı tarafa karşı borcunun bulunmadığının tespitini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin davalı tarafın ikametgahı olan İstanbul Mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında yapılan gerek 06/11/2014 tarihli, gerek 27/11/2014 tarihli grup sözleşmesinin 9.maddesinin 9.1.Alt bendi gereği yetkili Mahkemenin İstanbul olduğunu, dosyanın yetkili Mahkemeye gönderilmesini, esas yönünden ise davalının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğunu, davacıyla müvekkili otel arasında 06/11/2014 tarihinde 28, 29 ve 30 Kasım 2014 tarihlerinde olmak üzere toplam 210 (tek kişilik) gecelemeli bir grup sözleşmesi akdedildiğini,

ancak davalının gerçekleştiğini ileri sürdüğü mücbir sebepler nedeniyle söz konusu sözleşme 27/11/2014 tarihinde revize edilerek davalının müvekkilinin işletmesinde toplam 150 gecelik konaklamayı garanti ettiğini, davalının basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında bulunduğunu, taraflar arasındaki 27/11/2014 tarihli sözleşmeyle 06/11/2014 tarihli sözleşmenin sadece toplam konaklamaya ilişkin hükümlerinin ve iptal başlıklı 7.maddesinin tadil edildiğini, davalının müvekkiline borcunu ödemekle yükümlü olduğunu, davanın yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

Davalı ile müvekkilinin işletmesi otel arasında 06.11.2014 tarihinde 28, 29 ve 30 Kasım 2014 tarihlerinde olmak üzere toplam 210 (tek kişilik) gecelemeli bir grup sözleşmesi akdedildiğini, ancak davalının, gerçekleştiğini ileri sürdüğü mücbir sebepler nedeniyle söz konusu sözleşmenin 27.11.2014 tarihinde revize edildiğini, buna göre, davalı 28, 29,30 Kasım 2014 tarihlerinde müvekkilinin işletmesinde toplam 150 gecelik konaklamayı garanti ettiğini, müvekkili şirketin, davalı tarafından iletilen bu talebi kabul etmiş ve 210 gecelemeyi 150 gecelemeye indirdiğini,

davalının söz konusu değişikliğin yapıldığı tarihte ileri sürdüğü nedenlerin gerçekleşebileceğini öngörebilecek nitelikte bir tacir olduğunu, ayrıca basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında bulunan davalının sözleşmenin revize edildiği tarihle yurt dışından gelecek konukların gelip gelemeyeceğini bilmesi gerektiğini, davalı sözleşme ile taahhüt ettiği konaklamayı yerine getirmediğinde, karşılığı olan meblağı ödeyeceğini bilmesi gerektiğini, basiretli bir tacirin imzaladığı sözleşmenin hangi sonuçları doğuracağını bilmesi ve bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini,

dava konusu işe ilişkin olağan uygulamada da taahhüt edilen konaklama sağlanmadığında taahhüt edilen konaklamaya ilişkin ödeminin yapılması yönünde olduğunu, müvekkili tarafından dava konusu işleme ilişkin olarak davalıya 10.12.2014 tarihli ve 80204 sayılı fatura düzenlenmiş fakat davalı faturanın 11.080,80-71-TL lik kısmına itiraz ettiğini, itirazın müvekkili tarafından kabul edilmediği gibi, davalı tarafından da herhangi bir ödemede bulunulmadığını, davalının faturadan kaynaklanan borcunun 35.247,80-TL'lik kısmını ödememesi nedeniyle davalı aleyhine dava konusu faturadan kaynaklı 35.247,80’TL"lik alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının söz konusu icra takibi kendisine tebliğ edildikten sonra 11.03.2015 tarihinde müvekkiline 24.387-TL ödemede bulunduğunu, ayrıca, icra dosyasına 11.080,80-TL lik yönden ödemede bulunduktan sonra 12.03.2015 tarihinde haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerle, İstanbul... İcra Müdürlüğünün...

E. sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptali ve davalının alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle. 18/02/2015 tarihinde İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde ...Esas sayılı dosyası ile açtıkları dava ile iş bu davanın konusu ve taraflarının aynı olmasından dolayı davaların birleştirilmesine karar verilmesini, davacı ile müvekkili arasında yapılan sözleşmede yer almayan No-Show (rezervasyon yaptırdığın otele kalmaya gidememek) iade bedeli altında 11.080,80-TL değerinde bir fatura gönderildiğini, müvekkilinin davacıya söz edildiği gibi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili ile davacı taraf arasında 27 Kasım saat 20,:30’ da otelde, mücbir sebeplerle gerçekleşen iptaller sonrasında ...SÖZLEŞMESİ başlığında bir sözleşme imzalandığını,

28,29,30 KASIM günleri için otelde 50 kişilik oda rezerve edildiğini, Toplamda 3 gün için 150 kişilik oda rezerve edildiğini, 30 Kasım günü yapılacak ...

KONGRESİ için yapılan organizasyonda, davetlilerin bir çoğunun yurt dışında gelerek organizasyona katılacağını, kongre günü elde olmayan, mücbir sebeplerden dolayı katılımcıların birçoğunun kongreye katılamadığını, Kongre tarihlerinde otel boş olmasına ve sözleşmede No-Show ilgili madde yer almamasına rağmen, müvekkilden No-Show bedeli talep edildiğini, rezervasyon tarihinden l gün önce 27 Kasım saat 20:30’ da otelde, mücbir sebeplerle gerçekleşen iptaller sonrasında yapılan sözleşmede, No Show ile ilgili bir madde sözleşmede ver almamasına rağmen müvekkili adına 10.12.2014 tarih ve ... seri numarası ile kesilen,

müvekkiline posta yoluyla ulaşan 50.284,80-TL bedelli olan faturada yer alan 11.080,80-TL tutarındaki No-Show bedeline haksız kazanç elde etmeye yönelik olmasından ve sözleşmede yer almamasından dolayı itiraz ettiklerini beyan ederek, İş bu dava ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı açtıkları davanın tarafların ve dava konusunun aynı olması sebebiyle birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkilini davacıya herhangi bir borcunun olmadığının tespit edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; tarafların iddia ve savunmalarından, anlaşamadıkları hususlar, anlaştıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler şu şekildedir: *Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 29/06/2017 tarihli bilirkişi raporu, *İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı birleşen dosyası, *İstanbul ... İcra Dairesi' nin... E sayılı takip dosyası, *Tarafların ticari kayıt ve defterleri,

ASIL DAVA

Davacı, davalı otelde 28,29,30 kasım günleri için 50 kişilik rezervasyon yaptırdığını ancak davetlilerin Yunan Hava Yollarındaki grevden dolayı hava sahasının kapalı olması ve Cezayir Devletinin savaş nedeni ile hava sahasını uçuşa kapatması sonucu gelmemesi nedeni ile mücbir sebep varlığı ve sözleşmede hüküm bulunmaması karşısında no- show nedeni ile taraflarına gönderilen faturanın iade edildiğini sonucu olarak davalı yana borçlu olmadığını iddia etmiştir. Kısaca davacı, davalı tarafa ile no- show sözleşmesi nedeni ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı taraf, davacı ile 210 gecelemeli grup sözleşmesi yapıldığını, 150 gecelemenin garanti edildiğini bu nedenle davacının sorumlu olduğunu savunmuştur. Kısaca davalı taraf genel mahiyette iddia olunan vakıaları inkar etmiş ve davanın reddin savunmuştur.

Dava, taraflar arasında no- show sözleşmesinin varlığı, ifada imkansızlığın varlığı, varsa alacağın varlığı ile davacının davalı tarafa borçlu olup olmadığına ilişkindir.

No- show turizm ve otelcilik terimi olarak müşterinin yer ayırttığı halde veya satın aldığı halde otele gelmemesi durumunda oda fiyatının tazmin edilmesi, kullanılmamış ve iptal edilmemiş rezervasyon anlamına gelir.

Bir sözleşmenin geçerlilik koşulları; ehliyet, hukuka uygunluk, ahlaka aykırı olmama, imkansız olmama, şekil şartı aranıyorsa aranan şekil, irade ve beyan arasında uyumdur.

Sözleşme hürriyetini sınırlandıran sebeplerden biri imkansızlıktır. İmkansızlık maddi (fiili) ve hukuki imkansızlık olarak ikiye ayrılır. Her sözleşme bir veya birden çok edimi içerir. Borçlu edimini yerine getirmek durumundadır. Sözleşme öncesi kusurlu davranış varsa sorumluluk devam eder, culpa in contrahendo sorumluluğu gündeme gelir, hata- hile- yetkisiz temsil- aşırı yararlanma halinde de en fazla müspet zarar kadar menfi zarar tazmini istenebilir.

Sözleşme öncesi kusursuz davranış yani başlangıçtaki objektif imkansızlık halinde eğer sözleşmenin başından itibaren edim objektif olarak imkansızsa sözleşme geçersizdir, sorumluluk yoktur, batıllık ve önceden ifa edilenlerin sebepsiz zenginleşmeye göre iadesi gündeme gelecektir.

Sözleşme sonrası kusurlu davranış edim sorumluluğu devam ederek konu parça borcu ise müspet zararın tazminine dönüşecek, kusursuz davranış varlığında da borç sona erip, borç yükümlülüğünden kurtulunacaktır. Eğer ifa varsa satım akdi dışındaki sözleşmelerde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade söz konusu olacaktır.

Somut olayda otelde gecelemeli konaklama sözleşmesi gereği Yunan Hava Yollarındaki grevden dolayı hava sahasının kapalı olması ve Cezayir Devletinin savaş nedeni ile hava sahasını uçuşa kapatması sonucu davetlilerin gelememesi nedeni ile davacı konaklama taahüdünü yerine getirememiştir. Savaş ve grev davacıdan kaynaklanmayan, öngörülemeyen imkansızlıklardır. Bunun sonucu olarak davacının borcu sona ermiş olup borç yükümlülüğünden kurtulmuştur. TMK 6 ve 7 ile HMK 187- 293. maddeleri gereğince ispat hususuna ve ispat kurallarına dikkat edilmiştir. Tarafların ticari kayıtları incelenmiştir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; davacının davalı yana imkansızlık nedeni ile borçlu bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde kanunen, taktiren ve vicdanen karar vermek gerekmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı- alacaklı; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile davalı- borçlu aleyhine aralarındaki gecelemeli konaklama sözleşmesinden kaynaklanan no-show bedelinin bulunduğu iddiası ile tahsili için ilamsız takip yapmıştır.

Davalı- borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı- borçlu ödeme emrine 7 günlük yasal sürede itiraz etmiş ve takip durdurulmuştur.

Bunun üzerine davacı- alacaklı İİK m. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını mahkememizde açmıştır.

Davalı taraf genel mahiyette iddia olunan vakıaları inkar etmiş ve davanın reddini savunmuştur.

Dava; taraflar arasındaki gecelemeli konaklama sözleşmesi sonucu no-showdan doğan alacağın varlığı ve miktarına ilişkin davalının takip dosyasındaki itirazının iptaline ilişkindir.

Buna ilişkin tarafların iddia- savunma ve toplanan delilleri, bilirkişi raporu ile ticari kayıtlar incelenmiştir. İİK 67 ile TMK 6 ve 7 ile HMK 187- 293. maddeleri gereğince ispat hususuna ve ispat kurallarına dikkat edilmiştir. Tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulanların sahibi lehine delil olduğu hususuna değer verilmiştir.

Asıl davada açıklanan gerekçe ile ( '' somut olayda otelde gecelemeli konaklama sözleşmesi gereği Yunan Hava Yollarındaki grevden dolayı hava sahasının kapalı olması ve Cezayir Devletinin savaş nedeni ile hava sahasını uçuşa kapatması sonucu davetlilerin gelememesi nedeni ile davacı konaklama taahüdünü yerine getirememiştir. Savaş ve grev davacıdan kaynaklanmayan, öngörülemeyen imkansızlıklardır.

Bunun sonucu olarak davacının borcu sona ermiş olup borç yükümlülüğünden kurtulmuştur. '' ) davacının davalıdan no- show alacağının bulunmadığına kanaat getirilmiş, saptanan ve hukuksal durum karşısında aşağıdaki şekilde kanunen, taktiren ve vicdanen birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Asıl dava yönünden;

Davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; davalıya 10.860,80 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,

2-Birleşen dava yönünden (İstanbul ... ATM ... Esas);

Birleşen dava davasının reddine,

Asıl dava yönünden;

3- 6100 S HMK gereğince ve Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 756,93 TL 'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 189,24 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 567,69 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine' ye gelir kaydına, mahsup edilen 189,24 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya iadesine, başvuru ve vekalet suret harcının davacı üzerinde bırakılmasına,

4- 6100 S HMK gereğince tebligat gideri, bilirkişi ücreti, posta masrafı olan 829,50 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 813,03 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye kısmının davacı uhdesinde bırakılmasına,

5- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Birleşen dava yönünden;

6- 6100 S HMK gereğince ve Harçlar Kanunu uyarınca karar ve ilam harcı olan 35,90 TL 'nin birleşen dosya davacısı tarafça peşin olarak yatırılan 189,24 TL harçtan mahsubu ile Hazine' ye gelir kaydına, bakiye 153,34 TL harcın karar kesinleştiğinde birleşen dosya davacısı ...ye talebi ile iadesine,

7- İşbu dava nedeni ile birleşen dosya davacısı tarafından yapılan yargılama giderinin uhdesinde bırakılmasına,

8- Birleşen dosyada davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve 6100 S HMK gereğince belirlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacı ...Ş.'den tahsili ile birleşen dosya davalısı ... A.Ş.'ye verilmesine,

9- 6100 S HMK m. 333 uyarınca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır