İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/42 K.2018/764

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin davalı ile bağıtlanan 15/08/2016 tarihli protokol kapsamında 1000 adet kahve makinası almak istediğini, sözleşmenin 4.maddesi gereğince avans olarak 2 adet ve toplam 120.500,00 TL lik çek verildiğini, sözleşmeye göre, ürünün 01/11/2016 tarihine kadar teslimi gerektiği halde halen teslim edilmediğini, verilen çeklerin iade edilmediğini ve 3.kişilere ciro edildiğinin öğrenildiğini belirterek bedelsiz kalan çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığnın tespitine karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA /

Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi , yazılı bildirimde de bulunmadığından H.M.K nun 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; İİK.nun 72. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, davacının davalıya dava konusu çekler dolayı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

İİK.nun 72/1. maddesi gereğince; borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için menfi tespit davası açabilir. Anılan yasanın 72/7. maddesi gereğince de; takibe itiraz etmemiş veya itirazın kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan kişi, ödediği tarihten itibaren 1 yıl içinde genel hükümler kapsamında paranın geri alınmasını isteyebilir. Somut olayda, icra takibi yapılmadan dava açılmıştır.

Davacı tarafından gösterilen deliller toplanmış, protokol çek teslim bodrosu, çek fotokopileri dosyaya ibraz edilmiş, bunlar yönünden davalıya HMK 171.maddesine uygun şekilde isticvap davetiyesi gönderilerek tebliğ edilmiş taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. Davalalı şirkete tebligat yapılmasına rağmen ticari defterlerini incelemede hazır bulundurmamıştır.

02/04/2018 tarihli Bilirkişi Raporunda; davacı şirketin 2016 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun düzenlendiği, birbirini doğruladığı, HMK 222.maddesi gereğince, davacı lehine delil sayılacağı, yanlar arasında yapılan 15/08/2016 tarihli satış sözleşmesi uyarınca, 2 adet toplam 120.500,00 TL lik çeklerin davalıya verildiği, karşılığında alınan herhangi bir mal gözükmediği, bu çeklerden önce davacının davalıdan 3.508.859,86 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Dosyadaki fotokopileri incelendiğinde dava konusu çeklerin 6102 sayılı TTK nın780 maddesinde öngörülen zorunlu unsurları içerdiği ve "ÇEK" niteliğinde kambiyo evrakı olduğu belirlenmiştir. Kambiyo senedi, hukuksal niteliğince, sebebini içermeyen bir borç ikrarı senedi niteliğindedir.

Soyut borç ikrarı içeren senedin bedelsizliğini lehtara karşı ileri süren taraf, önce bu senedin belli bir sebebi olduğunu, sonrada bu sebebin gerçekleşmediğini, ...nun 200 ve izleyen maddeleri uyarınca yasal ve yazılı deliller ile kanıtlamak durumundadır. Böyle bir delil ile iddiasını kanıtlamayan senet borçlusunun ancak karşı tarafa yemin teklif etmeye hakkı vardır.

Somut olayda; çeklerin avans olarak verildiği ve ürün teslimi yapılmadığından bedelsiz kaldığı, protokol, çek tevdii bodrosu ve isticvap davetiyesi sonucunda belirlenmiştir.

Muhatap bankaya yazılan yazı cevabına göre; çeklerin ibraz edilmediği tespit edilmiştir. İddia savunma dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında bağıtlanan 15/08/2016 tarihli satış sözleşmesi kapsamında davaya konu çeklerin davalıya avans olarak verildiği, protokolü 4.maddesinde bu ödemenin mal tesliminden önce yapıldığının belirtildiği, teslimin 01/11/2016 tarihine kadar yapılacağınının, taahhüt edildiği, buna rağmen teslim gerçekleşmediğinden çeklerin bedelsiz kaldığı ve bu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki biçimde hüküm kurulmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

HARÇ BEYANI /

8.231,35 TL. KARAR HARCI 2.057384 TL. PEŞİN HARÇ 6.173,51 TL. KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

2.093,84 TL İLK GİDER · 600,00 TL TEBLİĞ · 175,10 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ · 2.868,94 TL TOPLAM