İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/800 K.2025/620

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkil şirket yetkilisi ...'ın 10.08.2017 tarihinde ...'da aracından çeklerin bulunduğu çantanın çalındığını, çantada dava konusu çekin de bulunduğunu, çeklerin iptali için ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasından dava açıldığını, mahkeme çalınan çeklerin muhatap bankalar tarafından ödenmesinin tedbiren durdurulmasına karar verdiğini, davalı şirket yetkilisi, dava konusu çeki ... Bankası ...

Şubesi'ne ibraz ettiğini, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasından müvekkile muhtıra gönderilerek çeki ibraz eden davalıya çek istirdatı davası açılması için süre verdiğini, davaya konu çek ve diğer çekler için ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... hazırlık numaralı dosyasından el koyma kararı verdiğini, davaya konu çekte gerçek ciro silsilesi ile ...

Şti olduğu, müvekkilin çeki cirolamaya fırsat bulamadan çalındığını, müvekkilin çekte yetkili hamil ve hak sahibi olduğunu, çekin ...Şti ticari defter kayıtlarında bulunduğunu, müvekkilin davalıyı tanımadığını, davalıya çek vermesini gerektirecek bir durum bulunmadığını, çekte müvekkilin lehdar, davalının da çeki ibraz ettiği için yetkili hamil olduğunu, davalının yetkili hamil olabilmesi için lehdar konumunda olan müvekkilin ilk ciro olarak çekte cirosunun bulunması gerektiğini, müvekkilin çekte imzasının bulunmadığını,

çekin incelenmesi ile müvekkil kaşesi ve imzanın sahte olduğunun görüleceğini beyanla çekin müvekkilin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran davalıdan çekin iadesine karar verilmesini, çekin ödeme yasağı kararının devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmediği gibi yazılı bildirimde de bulunmadığından, HMK'nın 128.maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davalı şirketin İTO kayıtları çıkarılarak dosyamız içerisine alınmış, davacı şirketin ticaret sicil kaydı celp edilmiş, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma, ... 5.Ağır Ceza Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 13/03/2025 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''1-Davacı vekiline, dosyada yeterli gider avansı bulunmadığından eksik olan 1.300,00-TL gider avansını yatırması için kendisine bir aylık kesin süre verilmesine, aksi halde HMK mad.114/1-g ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verileceğinin kendisine iş bu duruşma zaptının tebliğ ile birlikte ihtarına,'' karar verildiği, işbu duruşma zaptının davacı vekiline 18/03/2025 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin kendisine tayin edilen kesin sürede ve hatta duruşma tarihine kadar ara kararda belirtilen gider avansını yatırmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, istirdat davasıdır.

HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının dava konusu ... seri numaralı 4.645,00-TL bedelli, 31/12/2017 keşide tarihli çekin yetkili hamili olup olmadığı, çekin rıza hilafına elinden çıkıp çıkmadığı, davalının çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığı, çek istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.maddesinde ''Dava Şartları'', 115.maddesinde ise ''Dava Şartlarının İncelenmesi'' düzenlenmiştir. HMK md.114/f(1)-g: ''Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması'' şeklindedir. HMK md.115/f(2): ''Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' şeklindedir.

Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.

Anılan düzenlemeler, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; eldeki davada ispat külfetinin davacı taraf üzerinde olduğu, Mahkememizin 13/03/2025 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile gider avansının yatırılması için ara karar kurulduğu ve fakat davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde ara kararda belirtilen gider avansını yatırmadığı anlaşılmakla Mahkememizce HMK 114/f(1)-g ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸