İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/482 K.2023/920

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 21-25 Nisan 2020 tarihinde ... fuarının katılımına ilişkin sözleşme akdedildiğini, sözleşme kapsamında;

-15/05/2019 tarihinde 3.047,15-TL Nakit,

-26/08/2019 ödeme tarihli bono ile 5.484,00 TL,

-25/09/2019 ödeme tarihli bono ile 5.484,00 TL,

-25/10/2019 ödeme tarihli bono ile 5.484,00 TL,

-26/11/2019 ödeme tarihli bono ile 5.484,00 TL,

-26/12/2019 ödeme tarihli bono ile 5.488,36 TL ödemeleri ile toplamda 30.471,51 TL yapılacağının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından 15/05/2019 tarihli 3.047,15-TL nakit ödemenin davalı şirkete yapıldığını ve müvekkilin ödeme güçlüğüne düşmesi sebebiyle bono aracılığıyla yapılması planlanan ödemelerin gerçekleştirilemediğini, bu kapsamda yapılması planlan ... tarihli ... fuarına ilişkin olarak müvekkilinin, davalı şirket ile 05/12/2019 tarihinde görüşerek ek bir sözleşme yapıldığını, ek sözleşme ile;

-... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 30/11/2019 vade tarihli 10.000,00-TL bedelli bono,

-... 25.İcra Müdürlüğü"nün ... E sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 30/11/2019 vade tarihli 8.500,00-TL bedelli bono,

-... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 31/12/2019 vade tarihli 10.471,50-TL bedelli bono,

-... 9.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan 31/12/2019 Vade Tarihli bono 8.500,00-TL bedelli bono,

-... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında takibe dayanak yapılan;

6.383,72-TL Miktarlı 22/02/2019 Tanzim Tarihli, 31/03/2020 Vade Tarihli bono,

8.500,00-TL Miktarlı 22/02/2019 Tanzim Tarihli, 28/02/2020 Vade Tarihli bono,

8.500,00-TL Miktarlı 22/02/2019 Tanzim Tarihli, 31/01/2020 Vade Tarihli bonolarıyla ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını ancak müvekkilinin ödeme güçlüğünden kurtulamadığı için sözleşmeye takibe dayanak senetlere ilişkin ödemeleri gerçekleştiremediğini, davalı tarafça sözleşmeye ve takibe dayanak senetlerin ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ... E, ... E, ... E. sayılı dosyalarıyla ayrı ayrı takibe konulduğunu, ...

18. ve 9. İcra Müdürlüğü'nün yukarıda esas numarası belirtili dosyalarının yetki yönünden davaya konu edilmediğini, davalı tarafça 2020 yılında pandemi sebebiyle öncelikle fuar tarihi ... akabinde... ve daha sonra da ... tarihine taraflarınca tek taraflı olarak ertelendiğini, yine davalı tarafça Mayıs 2021'de pandemi gerekçe gösterilerek fuar tarihinin ... tarihine ve son olarak yine pandemi gerekçe gösterilerek fuar tarihinin ... tarihine tek taraflı olarak ertelendiğini, 04/03/2022 tarihli davalı tarafça,

... barkod numaralı taraflarına gönderilen yazı ile ... ile davalı arasında oluşan hukuki ihtilaf gerekçe gösterilerek ... tarihinde ...Merkezinde yapılacağının tek taraflı olarak bildirildiğini, davalı tarafça ... tarihlerinde düzenlenen gıda fuarı ile ... tarihleri arasında düzenlenen ... fuarı ve yine zamanında ... gibi düzenlenen sektörel fuarlar, pandemi nedeni ile erteleme gerekçesinin dayanaktan yoksun olduğunun apaçık ortaya koyduğunu, ayrıca, fuarların pandemi nedeniyle ertelenmesinde karar mercii olan ...’nin de bu yönde bir kararı veya tavsiyesinin söz konusu olmadığını,

Fuar Katılım Sözleşmenin 2.maddesinde açıkça sözleşme yerinin ... olarak kararlaştırıldığını, taraflarınca ...

13.Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve ...tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeden dönüldüğünün bildirildiğini ancak ihtarnameye davalı tarafça herhangi bir yanıt verilmediğini, TBK md.125 kapsamında müvekkilinin fuar katılım sözleşmesini feshetmek yerine henüz ifasına başlanmamış olan dönme hakkını kullandığını, bu kapsamda sözleşmeye ve yukarıda esas numarası yazılı icra müdürlüklerince takibe konu bonolara ilişkin müvekkili tarafından ödenmesi gereken bir bedelin bulunmadığını, müvekkili ile davalı şirket arasında fuar katılım sözleşmesi dışında herhangi başka bir sözleşme bulunmadığını,

ekte sunulu sözleşmeler ve senetlerden de müvekkilinin senetleri sözleşme kapsamında verdiğinin sabit olduğunu, davalı şirketin sadece müvekkilini değil birçok şirketi de dava konusu senetlere ilişkin sözleşme kapsamında mağdur ettiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile müvekkilinin ... 25.İcra Dairesi ... E. Sayılı, ... E. Sayılı, ...

E. Sayılı dosyalarında borçlu bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkil şirketin ... bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirket olduğunu, davalı şirketin ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ...

Fuarı (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin akdedildiğini, COVİD-19 salgını nedeniyle fuarın, haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelendiğini, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin, fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile, katılımcıların haklarının aynen korunacak olması,

aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da kararlaştırıldığını, Yargıtayın müstakar kararlarının da bu yönde olduğunu, müvekkili şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yaptığını, personelini çalıştırdığını, maaşlarını verdiğini, istihdam sağladığını, devlete vergilerini ödediğini, bütün bu gerçeklik dikkate alındığında verilen hukuka aykırı karar ile müvekkili şirketin iradesi dışında doğan bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni ile fuarın ertelendiğini, taraflar arasındaki menfaatler dengesinin dikkate alınması gerektiğini,

yine ahde vefa ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini beyanla haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davacı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, davalı şirketin İTO kayıtları çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ..., ... ve ...Esas sayılı dosya ASILLARI celp edilmiş, ... 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... 18.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas ve ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş ve tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 27/10/2022 tarihli duruşmasının (6) numaralı ara kararı ile; ''Davacı vekilinin tanık dinletmek istediği hususların tanıkla ispatı mümkün olmamakla tanık dinletme talebinin reddine'' karar verilmiştir.

Mahkememizin 09/03/2023 tarihli duruşmasının (1) numaralı ara kararı ile; ''...Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için dosya üzerinde günsüz olarak, mahkememizce re'sen seçilecek bir fuar uzmanı, bir borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı ve bir tekstil (ev tekstili) uzmanı bilirkişisi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına'' dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Nitelikli Hesaplama Uzmanı ..., Fuar Sektör Bilirkişisi... ve Tekstil Mühendisi ... tarafından tanzim edilen 20/10/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

-Davalı ... A.Ş. ile Davacı ... arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 15/09/2019 tarihinde başladığı, en son erteleme ile sözleşme konusu ... fuarının... tarihinde ...Merkezinde yapılacağının, davalı ... A.Ş. tarafından, davacı ...'e bildirildiği, davacı ... tarafından, 31/03/2022 tarihinde sözleşmeden dönüldüğünün davalı ...A.Ş.'ye bildirilmesi ile ortaya çıkan uyuşmazlık konusunda;

... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası 10.588,15 TL, ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası 10.954,98 TL, ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyası 9.027,22-TL talebinde davalı yanın haklı olup olmadığı ile davacı tarafın sözleşmeden dönme sonucu yükümlüklerinin devam edip etmediği hususunda takdirin sayın Mahkemede olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/

Dava, menfi tespit davasıdır.

... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklının takibe konu 22/02/2019 tanzim tarihli, 30/11/2019 vade tarihli, 8.500,00-TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 9.027,22-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklının takibe konu 07/05/2019 tanzim tarihli, 31/12/2019 vade tarihli, 10.471,50-TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 10.954,98-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

... 25.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası kapsamından davalı/alacaklının takibe konu 07/05/2019 tanzim tarihli, 30/11/2019 vade tarihli, 10.000,00-TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 10.588,15-TL alacağın ödetilmesi istemiyle davacı/borçlu hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

HMK'nun 320 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının;

-Davaya konu ve ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak 07/05/2019 düzenleme, 30/11/2019 vade tarihli, keşidecisi ... - ..., lehtarı ...A.Ş olan ve 10.000,00-TL bedelli senede,

-Davaya konu ve ... 25.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine dayanak 07/05/2019 düzenleme, 31/12/2019 vade tarihli, keşidecisi ... - ..., lehtarı ...A.Ş olan ve 10.471,50-TL bedelli senede,

-Davaya konu ve ... 25.İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takibine dayanak 22/02/2019 düzenleme, 30/11/2019 vade tarihli, keşidecisi ... - ..., lehtarı ...A.Ş olan ve 8.500,00-TL bedelli senede,

dayalı olarak başlatılan takiplerden ötürü davalıya borçlu olup olmadığı başka bir deyişle davacının menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı ile davalının kötü niyet tazminatı talep koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; taraflar arasında 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ... (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin akdedildiği ve düzenlenecek olan fuarın ertelendiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Yine davaya konu ve takibe dayanak olan bonoların işbu sözleşme kapsamında düzenlendiği hususunda da ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf ise yukarıda detaylı olarak belirtilmiştir. Fuar katılım sözleşmeleri, tarafların menfaatlerinin zamana yayılmış, fuarı düzenleyenin fuar tarihinden en az bir yıl öncesinden hazırlık işlemlerine başladığı, fuarın fiili olarak bitmesine rağmen yapması gereken iş ve işlemlerin devam ettiği, zaman içerisinde büyük emek ve mesainin harcandığı sözleşmelerdir.

Fuar katılım sözleşmelerinde, ilgili herkesin menfaatini korumak ve fuara katılımı en üst düzeyde tutmak için, fuarı düzenleyenlerin çoğunlukla sözleşmelerde fuar tarihini değiştirme haklarını saklı tuttukları, somut olayda da, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 2.maddesi ''Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzalayarak işbu Form'da belirtilen Düzenleyici'nin ...'nde (kısaca ...) organize ettiği sergi veya fuar (kısaca fuar) katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder.

KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI'NIN fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. hususlarda, DÜZENLEYİCİ'NİN, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. KATILIMCI'NIN ücret ödeme yükümlülüğü devam eder.

KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZENLEYİCİ, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir ve KATILIMCI'yı fuardan çıkarabilir. DÜZENLEYİCİ, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildiriminden itibaren 30 (Otuz) gün içinde KATILIMCI'ya iade eder.

Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder.'' şeklindedir.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 2.maddesi nazara alındığında davalı şirketin gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkı olduğu, bununla birlikte işbu davaya konu taraflar arasında akdedilen sözleşmede kararlaştırılan tarihin COVİD-19 nedeniyle ertelendiği, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermediği anlaşılmaktadır.

Yine işbu sözleşmenin 2.maddesi gereğince Fuar erteleme kararı nedeniyle davacının hem ödeme yükümlülüğü hem de fuara katılma yükümlülüğü devam etmektedir. Mahkememizce fuarın ertelenmesinde davalının kusurunun da bulunmadığı -COVİD-19 nedeniyle- kanaatine varılmıştır. Bu nedenlerle Mahkememizce ispat olunamayan davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin ise yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸