İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/437 K.2023/802

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle.

Müvekkili şirket ile davalı/borçlu arasında davalının ''... '' adresindeki yerleşkesinde kullanılan tekstil ürünlerinin müvekkili şirket tarafından yıkanması, kuru temizlenmesi, ütülenmesi, paketlenmesi ve geri aynı yere teslim edilmesi işinin yapılmasıyla ilgili olarak anlaşma yapıldığını, taraflar arasındaki anlaşma gereğince müvekkil şirket tüm yükümlülüklerini layığı ile yerine getirmesine rağmen hizmet karşılığı kesilen fatura bedelleri davalı tarafça ödenmediğini, bunun üzerine davalı aleyhine ...

4. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış, ancak davalı/borçlu tarafça icra takibine haksız ve hukuka aykırı bir şekilde ve icra takibinin tahsilini sonuçsuz bırakmak amacıyla kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalı tarafın borca itiraz dilekçesinde müvekkil şirkete herhangi bir borcu olmadığını ileri sürmüş ise de, borçlu olmadığına yönelik itiraz gerçeği yansıtmadığını beyan ederek davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takip konusu asıl alacağa faturaların kesim tarihinden itiberen yıllık ve değişen oranlarda avans faiz yürütülmek suretiyle takibin devamını,

borçlunun bu itiraz başvurusu bakımından kötü niyeti sabit olduğundan yasa gereği takip konusu alacağın %20’ sinden az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına/kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini, vekâlet ücreti ve sâir yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin tacir olmadığını, esnaf statüsünde olduğunu, bu nedenle görev itirazında bulunduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu, öncelikle belirtmek gerekir ki davacı ile müvekkili arasında süregelen bir hizmet alımı mevcut olmadığını, müvekkilinin yıkama ve kuru temizleme işleri için davacıdan bir kaç kez hizmet aldığını, davacının teslim aldığı ürünleri eksik iade etmesi,

zamanında iadenin olmaması ve bazı ürünlerin deforme olması nedeniyle ortaya çıkan sıkıntılardan dolayı müvekkilin uğradığı zararların düşüleceği ve bunlardan dolayı ödeme yapmasına gerek olmadığı aktarıldığını, ancak açıklamış olduğumuz üzere alınan hizmetin ayıplı olması nedeniyle taraflar arasında ki sözlü anlaşma iptal edildiğini, bu husus tanık beyanıyla ispat edilebilecek nitelikte olduğunu, davacı, müvekkili şirkete fayda sağlamanın aksine maddi zarara neden olduğunu, buna rağmen davacı tarafın kendini alacaklı göstermek için müvekkili adına faturalar düzenlediğini,

müvekkilinin yabancı uyruklu olduğundan kendisinin bu konuda ki bilgisizliğinden faydalanıp, bunun sadece prosedür olduğunu, kendilerinin ödemekle yükümlü oldukları maddi tazminatı karşılamak için bu faturaların kesilmesi gerektiği aktarıldığını beyan ederek öncelikle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddini, haksız ikame edilmiş olan davanın reddini, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak talep edilen alacaklar için %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, İ.İ.K.'nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.

Davalı şirketin ticaret sicil kaydı İTO sisteminden çıkartılarak dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Davalının esnaf-tacir araştırılmasının yapılması bakımından ... Ticaret Sicili Müdürlüğü ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevapları dosya kapsamına kazandırılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, anılan kanunun 5.maddesinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz, TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olmasını sağlamaz. Başka ifade ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda hangi mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi için öncelikle taraflar arasındaki ilişkinin vasıflandırılması gerekmektedir. Taraflar arasındaki hukuki ilişki hizmet ilişkisi mahiyetindedir. Bu sözleşme TTK'nun 4/1 maddesinde sayılan ve bir davanın mutlak ticari dava sayılmasını gerektiren işlemlerden olmadığı gibi, aynı maddenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na atıfla mutlak ticari dava konusu kabul ettiği sözleşmelerden de değildir.

Şu haliyle eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı açıktır. Yine somut olayda, davalı taraf tacir olsa da, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün cevabi yazısından da anlaşılacağı üzerine davacının tacir olmadığı açıktır. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısında davacının herhangi bir mükellefiyet kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

Bu haliyle her iki tarafın tacir sıfatını haiz olmadığı bir davanın ticari dava sayılmasına hukuken olanak bulunmadığından, uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay 20 HD 2018/3048 E- 2018/4832 K. Sayılı 25.06.2018 tarihli ilamı) Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. Dava şartları kamu düzeninden olmakla resen dikkate alınırlar.

İzah edilen nedenlerle, davanın, Mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla. HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/2 mad. uyarınca davanın usulden REDDİNE,

HMK.nun 20. mad. uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin usulen başvurusu halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,

2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden, karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin taraflara İHTARATINA,

3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,

4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,

5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır