İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/474 K.2025/698

Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı banka tarafından müvekkili aleyhine alacak iddiası ile ... 35. İcra Müdürlüğünün ... E., .... 5. İcra Müdürlüğünün ... E., ... 34.İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini, müvekkilin alacaklı olarak görünen firmaya ödenmesi gerekli hiçbir borcunun bulunmadığını, öte yandan takipte işlemiş faiz olarak talep edilen oran ve bu orana tekabül eden tutarın tüketici Mevzuatına ve BK.md.120 amir hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini beyanla müvekkilinin, ... 35.İcra Müdürlüğünün ...E., ... 5.İcra Müdürlüğünün ...E., ...

34.İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası bakımından şimdilik 10.000,00 TL (fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla) borçlu olmadığının tespitine, dayanak belirtmeksizin soyut şekilde takibe konu eden kötüniyetli davalı aleyhine %20'den az olmayan kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 22/08/2023 tarihli dilekçesi ile; dava değeri olarak bildirilen 10.000,00-TL'nin; -4.000,00-TL'sini ... 35.İcra Müdürlüğünün ... E. -3.000,00-TL'sini ... 5.İcra Müdürlüğünün ... E. -3.000,00-TL'sini ... 34.İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyaya hasrettiklerini belirtmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil banka ile ... - ...İnşaat arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi gereği borçluya ... no.lu kredi ve ... no.lu kredi kartı kullandırımı yapıldığını, kredi kullandırımından doğan ve 20.05.2019 ile 23.05.2019 tarihi itibari ile 81.515,86 TL'sına ulaşan alacağın ödenmesi için borçluya ... 1.Noterliği'nin ... Yevmiye no.lu ihtarnamesinin gönderildiğini ve akabinde borçlu aleyhine ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, müvekkili banka ile ... arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi gereği borçluya ... no.lu kredi kartı kullandırımı yapıldığını, kredi kartı kullandırımından doğan ve 27.02.2020 tarihi itibari ile 11.564,15 TL'sına ulaşan alacağın ödenmesi için borçluya ... no.lu ihtarnamenin gönderildiğini ve akabinde işbu kredi ve kredi kartı borçlarına ilişkin olarak borçlu aleyhine ...

35.İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ise mezkur dava tarihinden çok önce 08.12.2021 tarihinde haricen tahsil nedeniyle kapatıldığını, borçlunun mezkur dosya yönünden dava tarihi itibariyle borçlu olmadığına yönelik iddialarında hukuki yararı bulunmadığını, zira icra takip dosyasının zaten kapanmış olduğunu, borçlunun, müvekkil banka nezdinde ticari krediler kullanmış olduğunu; borç doğumunda tacir sıfatını haiz olduğunu, borçlunun akdi ve temerrüt faizi oranlarına karşı itirazlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil banka tarafından usul ve yasaya uygun olarak akdi ve temerrüt faizi oranları belirlendiğini ve uygulandığını, davaya konu ...

35. İcra Müdürlüğü ... E. ve ..... 34. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyalarında müvekkil bankanın alacaklarının tahsili istemiyle davacı borçlu aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, İcra takibine konu edilmiş borcun sebebi borçlu tarafından imzalanmış Genel Kredi Sözleşmesi gereği kullandırılan ticari krediler olduğunu ve ... 5. İcra Müdürlüğü'nün...

E. sayılı dosyası ise kambiyo senetlerine özgü icra takibi olduğundan yine usul ve yasaya uygun olarak avans faizi uygulandığını beyanla davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddine, haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, davacı taraf aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR /

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davalı bankanın İTO kaydı çıkarılarak dosyamız arasına alınmış, davacının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış ve davacı hakkında esaf-tacir araştırması yapılmış, ... 35.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... 5.İcra Müdürlüğü'nün... Esas ve ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış, davalı bankanın ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizin 10/09/2024 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre, ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlıkların halli için DAVALI BANKANIN Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde ... bilirkişi incelemesi yaptırılmasına" dair karar verilmiş ve işbu doğrultuda Bankacı bilirkişi... tarafından tanzim edilen 24/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

-Davalı ... A.Ş. ile davacı ... - ... arasında imzalanan 23.03.2017 tarih, 100.000,00 TL tutarlı ve 26.12.2018 tarih, 200.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden, davacıya... no.lu ve ... no.lu Kredi Kartları verildiği ve ayrıca ... no.lu Taksitli Kredinin kullandırıldığı,

-Davalı banka tarafından davacı aleyhine;

... no.lu Taksitli Kredi ve ...no.lu Kredi Kartı borçlarından dolayı, ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından, toplam 85.415,82 TL tutar üzerinden icra takibi yapıldığı,

... no.lu Kredi Kartı borcundan dolayı, ... 35.İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasından, toplam 12.380,64 TL tutar üzerinden icra takibi yapıldığı,

Davalı banka ile davacı arasında imzalanan 08.10.2019 tarihli Protokol kapsamında alınan bonolardan dolayı, ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından, toplam 19.242,24 TL tutar üzerinden icra takibi yapıldığı,

-Davalı banka kayıtları incelendiğinde, takip tarihinden sonra ancak dava tarihinden önce, davalı banka tarafından toplam 197.419,73 TL tahsilat yapıldığı,

-Davalı bankanın ... No.lu Taksitli Kredi ve ...No.lu Kredi Kartından dolayı 19.06.2019 takip tarihi itibariyle 74.116,22 TL Asıl Alacak ve 10.600,31 TL işlemiş Faiz+BSMV+Masraf alacağı, ...No.lu Kredi Kartından dolayı ise 24.07.2020 tarihi itibariyle toplam 12.380,64 TL alacak tutarı bulunduğu,

-19.06.2019 Takip tarihi itibariyle hesaplanan asıl alacak tutarı ile 24.07.2020 tarihinde ilave olan alacak tutarı esas alınarak, hemen yukarıda yer alan tahsilat tutarları TBK 100. Maddesi uyarınca borçtan düşülmek suretiyle yapılan hesaplamalar sonucunda, davacının davalı bankaya dava tarihi itibariyle, toplam 95.233,84 TL (= 86.496,86 TL Asıl Borç + 8.736,98 TL Faiz ve BSMV) borçlu bulunduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu, teknik açıdan yeterli, denetime açık, bilimsel verilere dayalı görülerek Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE /

Dava; menfi tespit davasıdır.

... 5.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmış ve incelenmesinde; alacaklı/davalı bankanın detayları takip talebinde belirtilen 7 adet senede dayalı olarak davacı ve dava dışı ... aleyhine toplam 19.242,24-TL alacağın ödetilmesi istemiyle kambiyo senetlerine mahsus icra yolu ile icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

... 35.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamından; davalı tarafın davacı/borçlu hakkında toplam 12.380,64-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

.... 34.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamından; davalı tarafın davacı/borçlu hakkında toplam 85.415,82-TL alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ilamsız takip yoluyla icra takibinde bulunulduğu tespit olunmuştur.

HMK'nın 320.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının menfi tespit istemi ve tarafların kötü niyet tazminatı istemlerinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

TMK'nun 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." HMK'nun 190. maddesi gereğince de, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."

Menfi tespit davalarında da, HMK'nın ispata ilişkin genel kuralları geçerlidir. Bu davalarda davacı taraf, borçlu olmadığını iddia ettiğine göre, olumsuz bir durumun ispatı mümkün olmadığından, kural olarak ispat yükü alacaklıya aittir. Başka bir ifade ile, menfi tespit davasında hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü alacaklıdadır. Bununla beraber, davacının iddiasına göre ispat yükünün yer değiştirmesi de mümkündür.

Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel ilişkiden doğan talep hakkına ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. (HGK'nun ... Esas ... Karar ... Esas ... Karar sayılı ilamları) Bu nedenle kambiyo senetleri hakkında açılan menfi tespit davalarında, senedin dayanağı olduğu ileri sürülen hukuki ilişki ile senet metnindeki borç sebebi karşılaştırılarak, ispat yükünün kime düşeceği belirlenir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir.

Zira davacı borçlu, senedin varlığını kabul etmekle birlikte bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir. (Yargıtay HGK'nun ... E-... K sayılı kararı)

İddia, savunma, dosya içeriği deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre; davalı ...A.Ş. ile davacı ...-... arasında 23/03/2017 tarihinde 100.000,00 TL tutarlı ve 26/12/2018 tarihinde 200.000,00-TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmeleri akdedilmiş olup, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden davacıya ... no.lu ve ... no.lu Kredi Kartları verildiği, ayrıca ...no.lu Taksitli Kredinin (Yapılandırma) kullandırıldığı, davalı bankaca kredi hesabının 20/05/2019 tarihinde kat edildiği, kat tarihi itibariyle davacı borçlunun davalı bankaya ... no.lu Taksitli Krediden kaynaklı toplam 81.121,53-TL nakit borcu bulunduğu,

ayrıca 23/05/2019 tarihinde davacıya ...barkod numaralı ihtarname keşide edilerek ... no.lu kredi kartından dolayı davalı bankaya toplam 394,33-TL borcun ödenmesinin ihtar edildiği,... no.lu Kredi Kartından ise davacının davalıya hesap kesim tarihi olan 10/02/2020 tarihi itibariyle toplam 10.546,06-TL borçlu bulunduğu, davalı banka tarafından davacı asıl borçlu ile dava dışı ...adına aynı zamanda senet borçlusu aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığı ve fakat bu takipte 16.500,05-TL borç tahsilatının alacaklı vekiline 27/08/2021 tarihinde gönderildiği, 08/12/2021 tarihinde haricen tahsil olarak dosyanın kapatıldığı, yine davacı/borçlu adına ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve ...

35.İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyaları ile ilamsız takip başlattığı, takip tarihinden sonra ancak dava tarihinden önce, davalı banka tarafından toplam 197.419,73 TL tahsilat yapıldığı, söz konusu tahsilat tutarı da dikkate alınarak dava tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda, davacının davalı bankaya toplam 95.233,84-TL borçlu bulunduğu tespit edildiğinden davalının üzerinde bulunan ispat külfetini yerine getirdiği kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte Mahkememizce davacının ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine yönelik menfi tespit isteminin davadan önce takip dosyasının haricen tahsil olarak kapatılması nedeniyle HMK'nın 114/1-(h) ve 115/2.maddeleri uyarınca hukuki yarar nedeniyle dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiştir. Davacının ... 35.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... 34.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takibine yönelik menfi tespit istemlerinin ise Mahkememizce ispat olunamadığından esastan reddine karar verilmiştir. Tarafların kötü niyet tazminatı istemlerinin ise ayrı ayrı yasal koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce davalı lehine vekalet ücretine hükmedilirken bir icra dosyası yönünden usulden, diğer icra takipleri yönünden ise esastan ve aynı gerekçe ile reddolunması nedenleriyle iki ayrı bent halinde vekalet ücreti hususu belirtilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip · ¸ Hakim · ¸