İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/88 K.2024/319

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı...şirket yetkilisi dava dilekçesinde ve özetle; tarafına ait ... adresindeki tasfiye halinde... Şti. İsimli ... ticaret sicil no. lu ticari işletmem, 31.01.2024 tarihinde Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin kaybettiğini, bu durumun yerel gazeteye ve maliyeye taraflarınca bildirildiğini, söz konusu nedenden dolayı ticari faaliyetini devam ettirebilmek adına tarafına zayi belgesi verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu beyanla Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı ve mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği hüküm altına alınmıştır.

TTK'nın 82/7.maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması başka bir deyişle ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süre olup ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve ticari işletmenin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Davacı...şirketin İTO kaydı çıkartılarak dosya arasına alınmış ve incelenmesinde; davacı...şirketin yerleşim yeri itibariyle mahkememizin kesin yetkili olduğu tespit edilmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 28/02/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacı...şirketin yazımız tarihi olan 28/02/2024 tarihi itibariyle 49.306,12-TL vergi borcunun bulunduğu bildirilmiştir.

... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 16/02/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacı...şirketin 2008/11 dönemine ait toplam 4.361,69-TL takipli borcunun bulunduğu bildirilmiştir.

Mahkememizin 05/04/2024 tarihli ara kararının (1) numaralı ara kararı ile; "Davacı...şirket temsilcisine; iddia olunan zayi olayının nasıl gerçekleştiğini açıklaması için kendisine iki haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde beyanda bulunulmadığı taktirde dosyadaki mevcut delillere göre değerlendirme yapılacağının kendisine işbu ara kararın tebliği ile birlikte ihtarına" dair karar verilmiş ve 05/04/2024 tarihli ara kararın davacı...şirkete 16/04/2024 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, işbu ara karara karşı herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Tüm deliller birlikte değerlendiriliğinde;davacı...taraf, şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterinin zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Bununla birlikte davacı...tarafın, her ne kadar talep dilekçesinde kaybettiğini belirtmişse de, zayi olayının nasıl gerçekleştiğini dava dilekçesinde detaylı olarak açıklamadığı gibi kendisine verilen kesin süre içerisinde de açıklamadığı, yine genel kurul toplantı ve müzakere defterinin hangi yıla ait olduğu, tasdik edildiği noterlik numarası, yevmiye numarası vb. Hiçbir bilgiyi Mahkememize bildirmediği ve cevabi yazılardan davacı...şirketin vergi borcu ile takipli SGK prim borcunun bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında talep edenin tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumak zorunda olduğu, tacir olmanın yükümlülüklerinden birinin de basiretli davranma olduğu, ticari işletmenin şirket defterlerinin düzenlenirken kaybolması nedeniyle tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermediği; talep eden şirketin defter ve belgelerinin TTK'nun 82/7 maddesinde sayılan sebeplerden biri nedeniyle zayi olduğunu, zayii belgesi talep koşullarının gerçekleştiğini ve defterlerin ihtimam ile korunduğunu yeterli delil ile ispatlayamadığı,

Yargıtay uygulamaları ile aranan kaçınılmazlık şartının yerine getirildiğine dair delil de sunamadığı, anılan maddede aranan yasal şartların oluşmadığı anlaşılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸