İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/293 K.2020/106

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ TALEBİ

Davacılar ... Şti. ve ... vekili verdiği dava dilekçesinde, ...Şti. olarak davalı ...'ın şahıs firmasından araç kiraladıklarını, aracı kira süresi sonunda davalı tarafa teslim ettiklerini, aracın kira sözleşmesinin imzalanması esnasında boş teminat senedi imzalandığını, davalının bu boş teminat senedinin üzerini 21.892,00 TL olarak doldurmak yoluyla kendisi aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, bu icra dosyasına ödenen paranın iadesi ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ TALEBİ

Davalı ... vekili verdiği cevap dilekçesinde, takibe konu bononun kayıtsız şartsız soyut borç ikrarı niteliğinde olduğunu, aksinin ispatının davacılar üzerinde olduğunu, bononun teminat senedi olmadığını, bir bononun teminat senedi olması için üzerinde "teminat senedi" ibaresinin bulunması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ

Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 330'a göre taşınır kirası nedeniyle teminat amacıyla alınmış bono için başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/I'e göre menfi tespit ve aynı madde VII'ye istidat davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf, İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyasını, ticari defterlerini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur. Davalı taraf, İstanbul ...İcra Dairesinin... sayılı dosyasını, ticari defterlerini, tanık beyanlarını ve bilirkişi incelemesini delil olarak sunmuştur. Dava 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 330'a göre taşınır kirası nedeniyle teminat amacıyla alınmış bono için başlatılan kambiyo senetlerine özgü icra takibine karşı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72/I'e göre menfi tespit ve aynı madde VII'ye istidat davasıdır.

Davaya konu bono incelendiğinde bono üzerinde "bedeli malen ahzolunmuştur" ya da "bedeli nakden ahzolunmuştur" kaydının bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda dava konusu bono kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğindedir. Davacılar senedin teminat senedi olduğunu, var olan bir borca karşılık olarak borç ikrarı amacıyla verilmediğini ileri sürmekle senedi talil etmiştir. Bu durumda ispat yükü davacılar üzerindedir.

Davacılar davaya konu bononun kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğinde olmadığını, davalı taraf ile aralarında ticari ilişki olmadığını 6102 sayılı TTK ve 6100 sayılı HMK hükümlerine göre usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterleri ile kanıtlayacağını belirtmektedir. Bu amaçla ve tarafların iddialarının araştırılması için davacı ... Şti.'nin ticari defterleri üzerinde 6100 sayılı HMK m. 266'ya göre bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Hazırlanan 11.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davacı ... Şti. ile davalı ... arasında ticari ilişki olmadığı, davayı konu bononun davacı defterlerinde kaydının bulunmadığı, araç kiralama sözleşmesinin avacı ... Şti. ile dava dışı ... Şti. arasında yapıldığı, davalı ...'ın da bu şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu, davacı ... Şti.'nin dava konusu icra dosyasına 4.424,77 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.

Hazırlanan 11.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen konular dava konusu bononun teminat amacıyla verildiğini, davacılar ile davalı arasında ticari ilişki olmadığını ve araç kiralama sözleşmesinin de davacılar ile davalı arasında değil davacı şirket ile dava dışı şirket arasında olduğunu göstermektedir. Ayrıca dosya içerisine sunulan araç kiralama faturalarının incelenmesi sonucunda faturaların kapalı fatura olduğu, dolayısıyla da fatura bedelinin davacı ... Şti. tarafından dava dışı... Şti.'ye ödendiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu bono üzerinde ...'nın biri kendi adına diğeri ...Şti.'i kaşesi üzerinde olmak üzere iki imzası bulunmaktadır. Bono metninden davacı ...'nın imzalardan her ikisini de teminat amacıyla mı attığı, yoksa birini teminat borçlusu olarak diğerini ise kefil olarak mı attığı anlaşılamamaktadır. Bononun teminat senedi olarak kabul edilmesiyle davacı ...'nın attığı imzalar her iki durumda da hukuken geçerliliğini yitirecektir.

Çünkü her iki imzanın da teminat borçlusu olarak atılmış olması durumunda her iki imzaya dayalı borç ortadan kalkacak, birinin kefil olarak atılmış olması durumunda ise ilk imzanın teminat olarak atılmış olmasının kabulü ile asıl borç geçersiz olacak ve 6098 sayılı TBK m. 582'ye göre kefalette geçersiz olacaktır.

Hazırlanan 11.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen konular dava konusu bononun teminat amacıyla verildiğini, davacılar ile davalı arasında ticari ilişki olmadığını açıkça kanıtladığından bono üzerindeki davacı ...'ya ait her iki imza da bu gerekçelerle hukuken geçerliliğini yitirmiştir.

Bu gerekçelerle icra dosyasına ödeme yapan davacı ... Şti. Yönünden istirdat davasının kabulüne ve her iki davacı yönünden de menfi tespit davasının kabulüne yönelik olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · *e-imzalıdır Hakim ... · *e-imzalıdır