İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/120 K.2020/494

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde sakat kaldığını, davalı ... şirketine yapılan başvuruya cevap verilmediğini, 25/10/2014 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüste yolcu olarak bulunan müvekkilinin tek taraflı kazada malul kaldığını, kaza tespit tutanağı ve adli tıp raporunda sürücünün tam kusurlu bulunduğunu, şimdilik 200,00 TL'nin kaza tarihinden işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın taşıma işi sırasında meydana geldiğini, zararın öncelikle zorunlu taşıma poliçesinden karşılanması gerektiğini, kazaya karışan otobüsün ... nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 22/01/2019 havale tarihli dilekçesi ile davanın ...'ne ihbarına karar verilmesini talep etmiş, mahkememizce talebin kabulüne karar verilmiş olmakla;

İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili aleyhine ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açıldığını, davacı ile sulhen anlaşma sağlandığını, davacıya 73.070,00 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle davadan feragat ettiğini, kesin hüküm itirazı ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazası kaynaklı malul kalındığı iddiasıyla maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, 01/07/2020 tarihli duruşmada davacı vekilinin yüzüne karşı yargılamanın devamı için gerekli olan 250,00 TL gider avansını ikmal etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilerek, verilen kesin süreye rağmen gider avansının yatırılmaması halinde dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verileceği hususun ihtar olunduğu, verilen süre zarfında davacı tarafından gider avansının ikmal edilmediği anlaşılmıştır.

Tüm dosya ve deliller birlikte değrlendirildiğinde

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-g maddesinde ‘gider avansı’ dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115/2 maddedeki kurala göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir.

Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 120. maddesinde gider avansı düzenlenmiştir.

Buna göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir”.

30.09.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 1. maddesinde tarifenin amacının dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu açıklanmıştır. Tarifenin 6. maddesinde “Bu Tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinin ikinci fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Anılan düzenlemelerden ve dava şartı müessesesinden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır.

Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı dava şartı olmakla hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. İster gider avansı isterse tamamlama avansı olarak tanımlansın ikmal edilmesi gereken paranın hukuk yargılamasındaki nitelemesi dava şartı olarak gösterilen gider avansıdır. Gider avansının yatırılmaması veya ikmal edilmemesi halinde dava usulden reddedilecektir.

6100 sayılı Kanun’un 324. maddesinde delil ikamesi avansı, 325. maddesinde ise re' sen yapılması gereken işlemlerde giderler düzenlenmiştir.

324. madde gereğince “Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır”.

325. maddeye göre ise “Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından resen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verilir. Belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenmesine hükmedilir”.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 120. maddesindeki gider avansı ile ilgili düzenlemenin 324. Maddedeki delil ikamesi için avans kuralı ile birlikte değerlendirilmesi ve dava şartı olan gider avansının delillerin ikamesi dışındaki yargılama giderleri için dikkate alınması gerekir. Dolayısı ile delil ikamesi için alınacak avans ile dava şartı olan gider avansının birbirinde ayrılması, delillerin ikamesi için alınacak avansın gider avansı içinde yer almaması zorunludur.

Tanık dinlenmesi, bilirkişi raporu alınması ve keşif gideri gibi delil ikamesine yönelik giderlerin gider avansı içinde değerlendirilmesi olanağı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 324. maddesi düzenlemesi karşısında yoktur. Ayrıca delil ikamesi avansının da ispat külfetine göre taraflara yükletilmesi gerekir. Diğer yandan örneğin resen hesap raporu alınacaksa giderin 325. Maddesi kapsamında değerlendirilmesi isabetli olacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça dava trafik kazası kaynaklı iş gücü kaybı nedeniyle maddi tazminat istemine yönelik açılmış, Mahkemece 01/07/2020 tarihli celsede dosyada gider avans bulunmadığından davacı vekiline duruşmada 250,00TL gider avansı ücretini yatırması ve gider avansını tamamlamak için HMK m. 120/2 gereğince iki haftalık kesin süre verilmiş olup avans yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiştir.

Davacı taraf avukatla temsil edilmekte olup vekilin HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU GİDER AVANSI TARİFESİ m.4 uyarınca Taraf sayısının beş katı tutarında tebligat gideri,Dava dilekçesinde tanık deliline dayanılmış ve tanık sayısı belirlenmiş ise tanık sayısınca tanık asgari ücreti ve tebligat gideri;

tanık sayısı belirtilmemiş ise en az üç tanık asgari ücreti ve tebligat gideri, Dava dilekçesinde keşif deliline dayanılmış ise keşif harcı avansı ile birlikte 85 TL ulaşım gideri,Dava dilekçesinde bilirkişi deliline dayanılmış ise Bilirkişi Ücret Tarifesinde davanın açıldığı mahkeme için öngörülen bilirkişi ücreti, Diğer iş ve işlemler için 55 TL,toplamını avans olarak ödenmesinin gerektiğini hukuki konularda mesleği gereği bilmekle yükümlü olduğu,

01/07/2020 tarihli celsede yapılan ihtarata rağmen 16/09/2020 tarihli celsede yapılan kontrolde de gider avansının tamamlanmadığı anlaşılmış olup gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarının da duruşma zaptına açıkça yazılmış olması nedeniyle 114/1-g ve 115/2 uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır