İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/471 K.2024/657

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin uzun zamandır davalı banka ile çalışmakta olup müvekkili şirketin davalı nezdinde ticari hesapları ve ticari kredileri bulunduğunu, müvekkili şirketin davalı nezdinde ticari kredi ve hesapları bulunması sebebi ile davalı banka müvekkili şirketin kredi vadelerinin dolması ile müvekkili şirket ile ilgili olarak limit güncellemesi yapıldığını ve akabinde de müvekkili şirkete bilgi vermeden ve onayını almadan müvekkile ait ... iban nolu banka hesabından 06.05.2021 tarihinde "06.05.2021 kredi tahsis ücreti komisyon tahsilatı" açıklaması ile 17.731,17 TL para çekildiğini,

bunun üzerine müvekkili şirketin çalışanı tarafından 11.05.2022 tarihinde müvekkili şirkete banka temsilcisine mail atılarak alınan ödemeye ilişkin olarak bilgi talep edilmiş olup banka müşteri temsilcisi tarafından maile "Kredi vadeleri doldu limit güncellemesi yaptık.

Limiti üzerinden binde 2,5 %0,25 limit tahsis komisyonu alınmaktadır. " cevabı verildiğini, davalı banka tarafından verilmiş olan cevaba göre banka kredi vadeleri dolan müvekkili şirket için yeniden kredi limit çalışması yapmış olup buna istinaden de müvekkil banka hesabından binde 2,5 tahsis komisyonu kestiğini, ilk olarak kredi limit çalışması müvekkili talebi olmadan yapıldığını, ikinci olarak da müvekkili şirkete var olan kredi limitinden daha fazla limit tanımlandığını, bankaca müvekkili şirkete uygulanan zaten var olan kredi limiti aynen uygulanmaya devam ettiğini,

bu durumda Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ

'in (sayı 2020/4) 9. Maddesi 2. Fıkrasında yer alan şartlar yerine gelmediğinden - davalı bankaca ne müvekkil şirketin daha önce tahsis edilen toplam kredi limiti değiştirilmiş ne de limit güncelleme talebi müvekkilce talep edilmiştir - davalı bankaca müvekkili şirket hesabından üstelik müvekkili şirkete onayı ve bilgisi olamadan para çekilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu sebepler ile müvekkili şirketin hesabından şirkete bilgi verilmeden ve onayını alınmadan 06.05.2021 tarihinde "06.05.2021 kredi tahsis ücreti komisyon tahsilatı" açıklaması ile çekilmiş olan 17.731,17 TL'nin müvekkile iadesini talep etmekte olduğunu,

yine davalı bankaca müvekkili şirket hesaplarından 28.12.2021 tarihinde "muhabir Banka Masraf açıklaması" ile çekilmiş olan 1.788,60 TL ile 28.12.2021 tarihinde "Muhabir Banka Masraf açıklaması" ile çekilmiş olan 2.830,56 TL'nin de müvekkili şirketin onayı ve bilgisi olmadan müvekkilinin banka hesaplarından çekilmiş olup müvekkilinden alınan bu ödemelerin de yasal dayanağı bulunmadığını, davalı bankanın müvekkili hesabından muhabir banka masrafı açıklaması ile aldığı ödemelerin hiçbir dayanağı bulunmamakta olup bu ödemelerin de müvekkile iadesi gerekir iken davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını,

yer alan nedenler ile müvekkili şirketin hesaplarından müvekkili şirketin bilgi ve onayı olmadan, usul ve yasaya aykırı olarak çekilmiş olan yukarıda bilgileri yer alan ödemelerin müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının tacir olduğunu, davacıya kredi tahsis edilmesi, kredi kartı kullandırılması vb. bir çok işlem için kredi limit belirlemesi ve çalışması yapıldığını, bu kapsamda ilgili yönetmelik kapsamında davalı banka tarafından kredi komisyon bedelinin tahsil edilmesi kanuna uygun olduğunu ve Tahsil edilen kredi tahsis ücretinin 2020/4 Sayılı Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ Hükümleri uyarınca tahsil edildiğini ve kanuna uygun olduğunu, bu nedenle iadesinin talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

Tebliğ hükümleri ve uygulama talimatında belirtildiği şekilde belirlenen on binde yirmi beş kredi tahsis ücretine göre alınan ücret/komisyonun hukuka uygun olduğunu, davacı tacir olduğu için ticari faaliyetlerinde basiretli davranması gerektiğini, işletmesiyle ilgili yaptığı tüm işlemleri koşul ve sonuçlarını bilerek gerçekleştirmek, bunlara uygun davranarak, sorumlulukları üstlendiği,

bir işleme dair, koşul ve şartları bilmediği ya da mecbur kalarak gerçekleştirdiği gibi iddialarla sorumluluktan kurtulamayacağını, davacı ile davalı banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri uyarınca davacıya kullandırılan ticari krediler sebebiyle tahsis ücreti kesintisi yapılmasının uygun olduğunu, Tacir olan davacının davalı Bankadan kullanmakta olduğu krediye ilişkin masraf ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, davacının talebi ile taraflar arasında, sözleşme serbestisi kapsamında akdedilen tam iki taraflı bir sözleşmede açıkça yer alan yükümlülüklerin taraflarca yok sayılması ya da yerine getirilmemesi anlamına geleceğini,

taraflar arasındaki işlemin niteliği gereği davacı talebinin sözleşmeye ve hukuka aykırı olarak borcunu yerine getirmemesi talebi olduğunu, davanın işbu husus da göz önünde bulundurularak reddinin gerektiğini, davacıdan tahsil edilen muhabir banka masrafları da davalı tarafından hukuka ve mevcut duruma uygun bir şekilde tahsil edildiğini, davalı banka tarafından muhabir bankaya ödendiğini ve ilgili tutarların davalı hesabına geçmediğini, dava konusu iki adet Muhabir Banka Masrafı için yapılan işlemlere yönelik Belge ve bilgilerin dava dosyasına sunulduğunu,

davacı Hesabından 17.731,17 TL Kredi Tahsis Ücreti Komisyonu ile 4.619,16 TL muhabir banka masrafı tahsil edildiğini, Kredi Tahsis Komisyonu tahsilatına ilişkin davacı lehine yapılmış Kredi tahsis hizmeti ve davacının Kredi limit güncelleme talebi olduğuna dair belge görülemediği için tahsil edilen tutarın davacı tarafından iadesinin talep edilebileceğini ancak Muhabir Banka Komisyonunun Davacı şirketin dış ticaret işlemleri için tahsil edildiğini, mahkeme tarafından iadesi kabul edilecek tutara arabuluculuk tarihinden tahsil tarihine kadar Ticari avans faizi talep edilebileceği, belirtilmiştir.

DELİLLER;... Bankası Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak Bankacılık Hizmet Sözleşmesi ile Genel Kredi Sözleşmeleri celp edilmiştir.

... Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ... Dış Ticaret Ltd.şti'ne kullandırılan ticari kredi nedeni ile kredi tahsis komisyon ücreti ve muhabir banka masrafı adı altında, kredi kullanandan tahsilat yapılıp yapılmadığı hususunda mahkememize bilgi verilerek, tahsilat yapılıyor ise buna ilişkin miktarı gösterir tablo ve kayıtları celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı Hesabından 17.731,17 TL Kredi Tahsis Ücreti Komisyonu ile 4.619,16 TL muhabir banka masrafı tahsil edildiği, karar Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, Kredi Tahsis Komisyonu tahsilatına ilişkin davacı lehine yapılmış Kredi tahsis hizmeti ve davacının Kredi limit güncelleme talebi olduğuna dair belge görülemediği için tahsil edilen tutarın davacı tarafından iadesinin talep edilebileceği; ancak Muhabir Banka Komisyonunun Davacı şirketin dış ticaret işlemleri için tahsil edildiği, Sayın Mahkeme tarafından iadesi kabul edilecek tutara arabuluculuk tarihinden tahsil tarihine kadar Ticari avans faizi talep edilebileceği, Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 27/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı Banka tarafından davacı şirket hesabından tahsil edilen 17.731,17 TL Kredi Tahsis Ücreti Komisyonun ile 4.619,16 TL Muhabir Banka Masrafının TCMB Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı, Sayın Mahkeme tarafından Kredi Tahsis Ücreti ile Muhabir Banka Masrafının iadesine karar verilmesi halinde davacının arabuluculuk tarihinden tahsil tarihine kadar Ticari avans faizi talep edilebileceği, Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davalı banka ile davacı arasında ticari nitelikli Genel Kredisi Sözleşmesi akdedilmiştir. Anılan “sözleşme” kapsamında davacıya çeşitli ticari krediler kullandırılmıştır.. Bu minvalde kredi limiti tahsisi ve yıllara sirayet eden beher yıl bazında limit güncellemeleri yapılmıştır.

Davalı bankanın tahsil ettiği limit tahsis ücreti her ne kadar ilk etap bakışta 2020/4 sayılı Tebliğin 9.1 m. aykırı gibi gözükse de, mevcut canlı kredinin sürekliliği açısından: her yıl istihbarat ve limit güncellemelerinin yapılması gerekir. Olaya bu bağlamda yaklaşıldığında tahsil edilen limit tahsis ücretinin yerinde olduğu söylenebilir.

Davalı bankanın tahsil ettiği muhabir banka masrafları dosya içeriğinde bulunan Switf mesajları kapsamında irdelendiğinde yerinde olduğu değerlendirilmektedir.

Sayın Mahkemece limit tahsis ücretinin yerinde olmadığı yönünde bir kanaate varılması halinde, kredi limit tahsis ücreti tutarı 17.731,17 TL'nın arabuluculuk tutanak tarihi 20.03.2022 tarihinden itibaren değişen oranlarda basit usulde işleyecek avans faizi ile birlikte davalı bankadan iadesinin istenilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava,davacıyla davalı arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesi gereğince davalının davacıdan kredi tahsis ücreti komisyon tahsilatı adı altında fazla kesinti yapıldığı iddiası ile yapılan fazla kesintinin tazmini talebidir.

Davalı bankanın Yenibosna Şubesi ile davacı arasında 04/12/2017 tarihli genel kredi sözleşmesi imzalanmıştır.İmzalanan sözleşmeye istinaden davalı banka tarafından, 06/05/2021 tarihinde 17.731,17 TL kredi tahsis komisyonu ile 28/12/2021 tarihinde 1.788,60 TL ile yine aynı tarihte 2.830,56 TL muhabir banka masrafı olmak üzere toplam 22.350,33 TL tutarında davacıdan tahsilat yapılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 25/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı Hesabından 17.731,17 TL Kredi Tahsis Ücreti Komisyonu ile 4.619,16 TL muhabir banka masrafı tahsil edildiği, karar Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, Kredi Tahsis Komisyonu tahsilatına ilişkin davacı lehine yapılmış Kredi tahsis hizmeti ve davacının Kredi limit güncelleme talebi olduğuna dair belge görülemediği için tahsil edilen tutarın davacı tarafından iadesinin talep edilebileceği; ancak Muhabir Banka Komisyonunun Davacı şirketin dış ticaret işlemleri için tahsil edildiği, Sayın Mahkeme tarafından iadesi kabul edilecek tutara arabuluculuk tarihinden tahsil tarihine kadar Ticari avans faizi talep edilebileceği, belirtilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 27/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı Banka tarafından davacı şirket hesabından tahsil edilen 17.731,17 TL Kredi Tahsis Ücreti Komisyonun ile 4.619,16 TL Muhabir Banka Masrafının TCMB Tebliğ hükümlerine uygun olmadığı, Sayın Mahkeme tarafından Kredi Tahsis Ücreti ile Muhabir Banka Masrafının iadesine karar verilmesi halinde davacının arabuluculuk tarihinden tahsil tarihine kadar Ticari avans faizi talep edilebileceği, belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, banka tarafından haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen, kredi tahsis ücreti ve muhabir banka masrafı adı altında alınan ücretin iadesine ilişkin bir alacak davasıdır.

Davacı vekili müvekkilinin bilgisi ve onayı olmadan hesaplarından çekilen kredi tahsis ücreti komisyonu ve muhabir banka masrafının yasal dayanağı bulunmadığı, çekilmiş olan tutarların usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtilerek iadesi talep edilmiştir.

Mahkememizce davalı banka ile diğer bankaların uygulaması araştırılarak bu tür işlemlere kredi grupları bakımından uygulanan komisyon, masraf, erken kapama ücreti vb. adı altında kesilen masraf miktar ya da oranları sorulup karşılaştırılarak, davacıdan talep edilebilecek ortalama miktar konusunda bilirkişiden rapor alınmış, alınan masraflar konusunda 5411 Bankacılık Kanunu 144. maddesinin vermiş olduğu yetkiye istinaden, Merkez Bankasının çıkarmış olduğu ilgili tebliğ hükümleri de dikkate alınmak suretiyle davalı banka tarafından yapılan kesinti miktarının uygun olup olmadığı,

kesintinin dürüstlük kuralına aykırı olup olmadığı ile iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmiştir. (Yargıtay 11.HD'nin 26/06/2018 tarih, 2016/11653 E. 2018/4811 K. ve 2017/276 E. 2018/5662 K. sayılı ilamları).

Tebliğ hükümlerine göre Ticari müşterilerle yapılacak sözleşmelerde, sözleşme kapsamında sunulacak ürün ve hizmetler karşılığında tahsil edilecek ücret kalemlerinin adı ve tanımı ile azami ve varsa asgari tarifesini içerecek şekilde bilgilendirme formu hazırlanmak zorundadır. Bilgilendirme formu sözleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır. Bilgilendirme formu ticari müşteriye, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı yoluyla iletilir. Ticari müşterinin bilgilendirilmesine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirildiği hususunda ispat yükü bankalara aittir.

2020/4 sayılı Tebliğin 9. maddesine göre, Kredi tahsis ücretleri kredi riski oluşturabilecek tüm kredi limitlerine karşılık alınır. Kredi tahsis ücretleri tahsis edilen kredi limitinin on binde yirmi beşine kadar Komisyonu tahsil edebilir. Tahsis edilen toplam kredi limiti değişmediği veya limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe kredi tahsis ücreti alınamaz. Limitin güncellenerek artırıldığı durumlarda ilave limitin üzerinden yeni bir kredi tahsis ücreti alınabilir. On binde yirmi beş azami kredi tahsis ücreti yıllık olup, bir yıldan kısa süreli limit tahsislerinde kredi tahsis azami ücret sınırı, limit tahsis süresinin ay sayısı dikkate alınarak ve oransal düşülerek uygulanır. Bir yıldan uzun süreli limit tahsislerinde kredi tahsis ücreti yıllık olarak alınır.

Davacı Hesabından tahsil edilen Kredi Tahsis Komisyonu Tebliğ hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Davalı Bankanın davacı lehine kredi tahsis etmesi halinde tahsis edilen kredi limitinin on binde yirmi beşi oranında tahsis komisyonu alabileceği, limit güncelleme talebi ticari müşteriden gelmediği müddetçe kredi tahsis ücreti alınamayacağı kanaatine varılmıştır.

Dava konusu somut olayda tahsil edilen komisyon karşılığında yapılan hizmetin ibraz edilmesi gerekmektedir. Dava dosyasında alınan ücrete ilişkin davacı lehine kredi tahsisine ilişkin bilgi,belge görülememiş, davacı şirket tarafından limit güncelleme talebi olduğuna dair belge de ibraz edilmemiştir. Kredi tahsisine ilişkin ve davacı şirket tarafından limit güncelleme talebi olduğuna ilişkin belge sunulmadığı için alınan komisyon tutarının Tebliğde belirtilen oran dahilinde kalıp,kalmadığının bilirkişi raporunda tespit edilemediği anlaşılmıştır.

Davalı banka vekili dava dosyasına sunduğu 2.cevap dilekçesinde, davacının kredilerini ödemede güçlük yaşadığı ve bu sebeple de vadesinde ödeyemeyeceği belirtilerek borçlarını ileriki bir tarihe aktarabilmek adına çalışma yapıldığı, bu kapsamda ilgili yönetmelik kapsamında yıllık olarak müvekkil banka tarafından mevzuata uygun bir şekilde kredi komisyon bedeli tahsil edildiği, belirtilmiştir. Ancak bu çalışmalarla ilgili somut belge sunulmamıştır.

Dava konusu olay ... Tebliğ hükümlerine göre değerlendirilmiş olup, tebliğde kredi tahsis edilmesi halinde kredi tahsis komisyonu alınabileceği belirtilmesi ve davalı banka vekili tarafından somut belge sunulmaması nedeniyle davalı banka talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış, davalı banka tarafından tahsil edilen 17.731,17 TL kredi tahsis ücreti komisyonunun davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilmiştir.

Dosya içerisinde 2018 yılına ait fatura, konşimento, mal listesi, poliçe vb. Evraklar incelenmiştir.

05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda bu durumun davacının ithalat ihracat işlemlerini davalı banka üzerinden gerçekleştirdiğini yani bu belirtilen ithalat ihracat işlemlerini gerçekleştirebilmek için mutlaka yurt dışı muhabir bankalara ihtiyaç duyulduğunun, davalı bankanın davacıya ait dış ticarete ilişkin işlemlerine aracılık ederken, muhabir bankaların talep ettikleri masrafların davalı bankaca ödendiğine karine oluşturduğu,

muhabir ilişkilerinde bu tür masrafların davalı bankanın yurt dışı muhabir hesabına borç kaydedilip, daha sonra davalı bankaca müşteri hesabından tahsil edildiğinin belirtilmesi sebebiyle, muhabir banka masrafları yönünden gerekçeleri itibariyle somut olaya uygun tespitler yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek, davacı vekilinin muhabir banka masraflarının tazmin talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.