İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/296 K.2024/769

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Turizm alanında faaliyet gösteren davacının ticari ilişki içinde olduğu bir firmaya şirket adına yapacağı ödemeyi çekle yapmak istediği bir sırada yaptığı kontrolde bazı çeklerin ve evrakların çalınmış olduğunu fark ettiklerini, boş olarak çalınan bir kısım çeklerin kötüniyetli insanların eline geçip kullanılabileceğini düşünerek C.

Savcılığına şikayette bulunduklarını, daha sonra B-... nolu çekin taklit imza ile keşide edilerek piaysaya sürüldüğünü anladıklarını, bu çekin şirket yetkilisinin imzasının taklit edilmek suretiyle keşide edilmiş ve ... isimli bir şahıs tarafından aval verilmiş olarak üzeride 50.000,00 TL olarak doldurulduğunu lehdar olarak ... Turizm Yapım İnş. San Tic. A.Ş'nin, ciranta olarak da ...

Hizmetleri A.Ş'nin gösterildiğini beyanla bu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini; aynı vakaya dayanarak B-... ve B-... numaralı çekler yönünden de ... Turizm A.Ş., ... ve ... A.Ş aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyasında menfi tespit davası açmış ve bu dosya mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir. Mahkememizce her üç çek yönünden yargılamaya devam olunmuştur.

Davalı ... Turizm A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; ...'nun kendi şirketlerinin yetkili temsilcisi olduğunu, davacı şirket ile aralarında 27.02.2009 tarihinde Otel Kontenjan Sözleşmesi akdedildiğini bu çerçevede davacı şirket tarafından kendilerine 9 adet çek verildiğini ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ... Turizmin savunmasına dayanarak otel kontenjan sözleşmesi çerçevesinde davacı tarafından verilen bu çeklerin usulüne uygun olarak kendilerine intikal ettiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 792'ye göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çek nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.

Mahkememizin 31/05/2021 tarih, 2014/... esas ve 2021/... karar sayılı ilamıyla; davalı ... yönünden davanın reddine, ... Turizm Yat İnş Paz Tic A.Ş. ve .... (...) Yönetim yönünden asıl dava ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin mahkememiz dosyası ile birleşen ... Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne, davacı ... Turizm Yatırım ve Tic. A.Ş'nin 28.09.2009 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli ... Bankası A.Ş.

Ümraniye Şubesine ait ... ve aynı Bankaya ait 07.10.2009 keşide tarihli ... sayılı 50.000,00 TL bedelli ve 25.10.2009 keşide tarih 2374408 sayılı 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; verilen karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/7791 Esas 2022/8758 Karar sayılı 07.12.2022 tarihli karar karar ilamı ile; "...Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve dosya kapsamına göre;

davalı ...'nun davaya konu çekte aval veren konumunda olması nedeniyle Yargıtay'ın bozma kararı doğrultusunda bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davalı şirketin savunmasında belirtilen ve dava konusu olmayıp davacı tarafından ödenmiş olan çekin davacı tarafından dosyaya ibraz edilememesi nedeniyle davacı şirket yetkilisi tarafından HMK 220 maddesi uyarınca yemin eda edildiği, bu nedenle Yargıtay'ın bozma kararının gerekçesini oluşturan dava dışı 20.09.2019 tarih ve Z-.. sayılı çek üzerindeki imzanın davaya konu çeklerle mukayese edilerek üzerindeki imzanın aynı olup olmadığının tespiti olanağının kalmadığı,

davalı şirketlerin ağır kusurunun ve kötüniyetinin varlığı kanıtlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın reddine, ... Turizm Yat İnş Paz Tic A.Ş. ve ... yönünden asıl dava ve birleşen davanın kabulüne, davacı ... Turizm Yatırım ve Tic.

A.Ş'nin 28.09.2009 keşide tarihli 50.000,00 TL bedelli ... sayılı ve aynı Bankaya ait 07.10.2009 keşide tarihli 2374407 sayılı 50.000,00 TL bedelli ve 25.10.2009 keşide tarih ... sayılı 50.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı Temlik Alan ... A.Ş. vekili temyiz etmiştir. 1-)Dava, dava konusu üç adet çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebidir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizce “Davalı ... Turizm... A.Ş vekili savunmasında, dava konusu olmayan 20.09.2009 tarihli çekteki imzanın dava konusu çeklerle aynı olduğunu ve anılan çekin ödendiğini ileri sürmüştür.

Bu durumda mahkemece bu savunma üzerinde durularak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir...” gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada dava konusu olmayan çekteki imzanın dava konusu olan çeklerdeki imzalarla aynı olup olmadığının tespiti açısından çekin davacı tarafından ibrazı istenmiş, davacının çek aslının elinde bulunmadığını, çek aslının ...’de olduğunu beyan etmesi üzerine mahkemece ...’ye müzekkere yazılarak çek aslının gönderilmesi istenmiş, ... tarafından mahkemeye verilen cevapta çek aslının bulunmadığı bildirilmiştir.

Ancak, ...’ye gönderilen yazıda dava konusu olmayan çek numarasının eksik/yanlış yazıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, mahkemece davalı savunmasında belirtilen çek numarası eksiksiz yazılarak ilgili yerden getirtilerek yukarıda belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılarak oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-)Davalının savunmasında bahsi geçen ve dava konusu olmayan çekin davacı tarafından davalıya ödendiği ve çek aslının davacıya iade edildiği dosya kapsamı itibariyle sabittir.

Bu durumda çeki mahkemeye ibraz yükümlülüğünde olan davacı taraf olup, mahkemece, icapsız yemin delilinin hatırlatılması üzerine davacı şirket yetkilisinin eda ettiği yemine dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir...." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Tüm açıklamalar ışığında Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/7791 Esas 2022/8758 Karar sayılı 07.12.2022 tarihli karar karar ilamı da dikkate alınarak davacı vekili dava konusu olmayan çeklere ilişkin çek aslının temini için yazılan müzekkere çek aslının bulunmadığından bahisle cevap verildiği, davacı yana bahse konu çeklerin nerede bulunacağına ilişkin ayrıca süre verilmiş olup bahse konu çek asılları temin edilememiştir. Bu kapsamda ispat yükü kendisinde olan davacı tarafça senet aslının temin edilemediği ve haklılık hususunu ispat edilemediği anlaşılmakla; davanın asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine, kötüniyet tazminati talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...