İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/496 K.2025/748

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket lehine Örnek ...

İç ve Dış Ticaret Temizlik Hizmetleri Limited Şirketi tarafından düzenlenen dört adet çekten, özellikle 31.05.2023 tarihli, ... seri numaralı ve 172.500 TL bedelli çekin kaybolduğu, söz konusu çekin müvekkil şirket tarafından imzalanmadığı ve kaşelenmediği, davalı tarafından ibraz edilen çekin arkasındaki ciro imzasının sahte olduğu ve müvekkil şirket yetkilisinin imzasına benzemediği, bu nedenle çekin müvekkil şirketin rızası hilafına tedavüle sokulduğu belirtilmiştir.

Dilekçede, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında çek iptali ve iadesi taleplerine yönelik verilen ara karar doğrultusunda, müvekkil lehine menfi tespit davası açılması gerektiği, çekin sahte imzalı olması nedeniyle mutlak def’i niteliğinde bulunduğu ve her zaman ileri sürülebileceği, dolayısıyla müvekkilin söz konusu çekten doğan borçtan sorumlu olmadığının tespitinin gerekli olduğu vurgulanmıştır.

Ayrıca, İcra ve İflas Kanunu madde 72/2 uyarınca henüz açılmamış veya gelecekte açılabilecek icra takiplerinin durdurulması yönünde tedbir talep edilmiş, çekin müvekkile iadesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi istenmiş, tüm taleplerin Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatlarına dayandırıldığı dilekçede ifade edilmiştir.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... Şubesi'ne ait, 31/05/2023 keşide tarihli, ... keşide numaralı, 172.500,00-TL bedelli çekin istirdatı davasıdır.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve Mahkememizce 03/12/2024 tarihli ara karar ile dosyanın imza incelemesi için ATK'ya gönderilmesine ve rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Mahkememizin ara kararı gereğince uyuşmazlık konusu çeklerin dava dışı bankaya davalı tarafça ibraz edildiği görülmekle, yargılamanın geldiği aşama ve ispat yükü dikkate alınarak davalı tarafça çek asıllarını sunması için 1 aylık kesin süre verilmesine, verilen süre içerisinde çeki sunmaması veya aynı süre içerisinde delileri ile birlikte kabul edilebilir mazeret göstermesi ya da çeki elinde bulunduğunu inkar etmesi durumunda HMK md.220/2 gereğince yemin teklif edileceği ve teklif edilen yemini kabul ve icra etmemesi durumunda HMK md.220/3 gereğince davacı yanın iddialarını kabul etmiş sayılacağı hususunun ihtaratına karar verildiği bu hususta davalı tarafa ihtaratlı tebligat yapıldığı ancak ilgili çekin sunulmadığı gibi mazeretini bildirir delil de sunulmadığı görüldü.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır. Borçlu, bononun başka bir amaçla verildiği yönündeki (örneğin teminat senedi olduğu yönündeki) iddiasını yazılı delil ile ispatlamalıdır. Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir. (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar sayılı 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları)

Benzer şekilde ...

Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 29/09/2022 tarih, 2019/1579 esas ve 2022/1487 karar sayılı ilamında; ''....İcra takibine ve davaya konu senetteki imza inkar edildiğinden ispat yükünün alacaklı olan davalıda olduğu, çek aslını sunması için davalıya kesin süre verilmesine ilişkin tebligatın usulüne uygun olarak TK'nın 21/2 maddesi uyarınca tebliğ edildiği, tebligatta " çek asılının sunulmaması durumunda davacı vekilinin imza itirazları yönündeki beyanları esas alınarak dosyanın mevcut hali ile hüküm kurulacağı" ihtar edilmiştir.

Davalı tarafından çek aslı dosyaya sunulmadığı gibi çek aslının nerede olduğu hususunda beyanda da bulunulmadığı, davalı verilen kesin sürede çek aslını dosyaya ibraz etmemiş olduğundan senetteki imzanın davacıya ait olduğunu ispat edememiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde çek aslının bankada bulunduğu hususunda beyanda bulunmuş ise de verilen kesin süreden sonra işlem yapılması ve HMK'nın 357 maddesindeki "bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz. " düzenlemesi göz önüne alınarak hükümden sonra istinaf aşamasında beyanda bulunulması sonucu değiştirmeyecektir.

Bu durumda davacının davalıya borçlu olmadığının kabulü yönündeki karar yerinde görülmüştür....'' şeklindedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde;Davacının ...

Şubesi'ne ait, 31/05/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 172.500,00-TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile, takibin iptaline talebiyle iş bu davanın açıldığı, davalı asile ihtaratlı tebligat yapılmış ise de; davalı tarafça çek aslı dosyaya sunulmadığı gibi çek aslının nerede olduğu hususunda beyanda da bulunulmadığı, bu haliyle davalı tarafça verilen kesin sürede çek aslını dosyaya ibraz etmemiş olduğundan senetteki imzanın davacıya ait olduğunu ispat edemediği anlaşılmakla; davanın kabulü ile.

Davacının ... Şubesi'ne ait, 31/05/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 172.500,00-TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...