İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/353 K.2025/435

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle.

İİK m.67 uyarınca takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava açabileceğini, her ne kadar bu hükümde itirazın alacaklıya tebliğ şartı aranmış olsa da uygulamada borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ edilmediği hallerde ancak 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılan itirazın iptali davasının da süresinde açıldığının kabul edildiğini, bu nedenle açılan davanın süresinde ikame edildiğini, müvekkil şirketin,

sigorta tazminatını ödemekle TTK m.1472 uyarınca hukuken sigortalısının yerine geçtiğini, somut olayda müvekkil şirket sigortalısı ... plakalı aracın malikinin gerçek kişi olan ... olduğunu, müvekkil şirketin ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle tazminat ödemekle sigortalısının gerçek kişinin haklarına halef olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın malikinin de gerçek kişi davalı olup taraflar arasında ticari bir ilişki bulunmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, 07.01.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde ... plakalı araçta maddi hasarın meydana geldiğini,

söz konusu kaza nedeniyle oluşan hasar onarım bedelinin tazmini amacıyla davalı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğunu, ...Esas sayılı dosyası kapsamında alınan Bilirkişi Raporu'nda yapılan tespitler uyarınca davalıya ait aracın kaza tarihindeki piyasa bedeli 386.000,00 TL olarak, araçta meydana gelen hasarların KDV dahil bedeli 241.326,63 TL olarak, sovtaj bedeli ise 220.000,00 TL olarak belirlendiğini, işbu bilirkişi raporu dayanak alınarak ...

Karar sayılı 11.10.2022 tarihli karar ile ... plakalı araca pert işlemi uygulanmasının makul olduğunu, bu nedenle müvekkil ... Sigorta A.Ş.'nin İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında bakiye 82.458,10 TL pert bedelinden ve 2.124,00 TL ekspertiz ücretinden sorumlu olduğu yönünde karar kurulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu öncesinde başvuru sahibi tarafından müvekkil şirkete başvuruda bulunularak,

araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, bu talebe istinaden de müvekkil şirketçe 33.541,90 TL hasar onarım bedeli, 13.503,19 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığını, akabinde başvuru sahibi tarafından yapılan ...Esas sayılı başvuru neticesinde kurulan karar ile ... plakalı araçta pert işlemi uygulanması makul görüldüğünü ve bu yönde karar kurulduğunu, pert işlemi uygulanan/uygulanması gereken araçta değer kaybı bedeli talep edilemeyecek olup, davalıya ödenen değer kaybı bedelinin müvekkil şirket aleyhine sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verdiğini,

dava konusu icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın haksız olduğundan, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek, ...1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibine davalı tarafça haksız şekilde yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyasından dava dilekçesi davalıya tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas,... karar sayılı kararı ile "Davada uyuşmazlık sigorta kapsamında yapılan ödemenin fazladan yapıldığı iddiasına dayalı olduğundan ve davacı sigorta kapsamında yaptığı ödemenin iadesini talep ettiğinden eldeki dava; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesi kapsamında ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle mahkememizin görevsizliğine, İstanbul Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiştir." gerekçesiyle mahkememizin görevli olduğundan bahisle dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesinde talebinin, müvekkili sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı dava dışı ...plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı aracın 07/01/2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası neticesinde, davalının aracında meydana gelen hasar sebebiyle hasar onarım bedelinin tazmini için davalı tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan başvuru neticesinde, araca pert işlemi uygulanmasının makul olduğu ve bu nedenle davacının İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında bakiye 82.458,10 TL pert bedelinden ve 2.124,00 TL ekspertiz ücretinden sorumlu olduğu yönünde karar kurulduğu,

bu başvuru öncesinde davacı sigorta şirketine davalı tarafça yapılan başvuru sebebiyle 13.503,19 TL değer kaybı bedeli ödendiği, bununla birlikte davalı tarafça Sigorta Tahkim Komisyonuna ayrıca bakiye değer kaybı için de başvurulması sebebiyle 25.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği tespit edilerek bu yönde verilen karara karşı yapılan itirazın da reddedilmesi sebebiyle pert işlemi uygulanan araçta değer kaybı talep edilemeyeceğinden değer kaybı yönünden davalının sebepsiz zenginleştiği iddiasıyla davalının davacıdan tahsil ettiği değer kaybı bedelinin ve ferilerinin tahsili için başlatılan...

1. İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasına davalının itirazının iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Neticeten dava, davacı ile dava dışı kasko sigortalısının davalı ile karıştığı kaza sonrası pert bedeli ile birlikte değer kaybının da ödenmesi sebebiyle davalıya ödenen değer kaybı bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememiz dosyası ile benzer mahiyette bulunan, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin ... esas,...karar sayılı 08/12/2023 tarihli kararında,

"Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24.07.2021 tarihinde müvekkili şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç ile davalı tarafın maliki olduğu ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza neticesinde... plakalı araçta oluşan hasara istinaden müvekkili şirket tarafından davalı tarafa 43.000,00-TL olan poliçe limitine göre 15.056,97-TL poliçe limiti üzerinde fazladan ödeme yapıldığını, fazladan ödenen bedelin iadesi amacıyla ...

5. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazı nedeniyle takibin davalı yönünden durduğunu, müvekkili şirketin davalı taraftan, poliçe limiti üzeri ödemiş olduğu fazla bedeli 6098 sayılı TBK'nın 77.maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talep etme hak ve yetkisi bulunduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı/borçlunun haksız ve hukuka aykırı borca itirazının 15.056,97-TL asıl alacak üzerinden iptali ile itiraz neticesi durmuş olan takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda; "taraflar arasındaki Sigorta Hukukundan kaynaklanan somut uyuşmazlıkta davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu" gerekçesi ile;

... karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf başvuru sebepleri;

Davanın nispi ya da mutlak ticari dava olmaması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

Dava, trafik kazası sonucunda üçüncü kişinin uğradığı zararları ZMMS poliçe limitini aşan tutarda teminat üstü ödeyen sigortacı tarafından fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalı taraftan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava sayılacağı" düzenlemesine yer verilmiştir.

Görülmekte olan dava az yukarıda belirtilen TTK'nın 4.maddesi kapsamında nispi ya da mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir. Bununla birlikte taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmaması ve davanın hukuki sebebinin sebepsiz zenginleşme olması göz önüne alındığında davaya bakma hususunda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı doğru bulunmamıştır." gerekçesi ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı 22/02/2024 tarihli kararında,

"Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

13/07/2022 tarihinde müvekkili nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davalının maliki olduğu ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı tarafın müvekkili şirkete başvurusu üzerine araçta oluşan değer kaybına istinaden 17/10/2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından 35.000,00-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, ödemenin akabinde davalının Sigorta Tahkim Komisyonu'na bakiye değer kaybı talebiyle başvurduğunu, yapılan bilirkişi incelemesinde araçta oluşan değer kaybının 10.000,00-TL olduğunun tespit edilerek tazminat talebinin reddine karar verildiğini,

müvekkili şirket tarafından fazladan ödenen 25.000,00-TL değer kaybının iadesi için davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına, davalı borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "davanın TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikte dava olduğu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesi ile; davacının davasının mahkemenin görevsizliği nedeni ile HMK 114/1-c ve HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİNE karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından "dava konusu sebepsiz zenginleşme olup, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, bu nedenle verilen görevsizlik kararının hatalı olduğu" gerekçesi ile süresinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ile ilgili davalıya fazla yapılan ödemenin tahsili (iadesi) için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; davanın TTK'nın 4.maddesi kapsamında nispi veya mutlak ticari dava olmaması nedeniyle davaya bakma hususunda Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmamasına, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmaması ve davanın hukuki sebebinin sebepsiz zenginleşme olması nedeniyle davaya bakma hususunda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olmasına göre, ilk derece mahkemesince davaya devamla toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesi isabetsiz olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-a/3 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır." gerekçesi ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava sayılacağı" düzenlemesine yer verilmiştir.

Görülmekte olan dava az yukarıda belirtilen TTK'nın 4.maddesi kapsamında nispi ya da mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından Asliye Ticaret Mahkemesi görevli değildir. Bununla birlikte taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmaması ve davanın hukuki sebebinin sebepsiz zenginleşme olması göz önüne alındığında davaya bakma hususunda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup bu nedenle ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, 2025/59 karar sayılı kararına karşı mahkememizce de karşı görevsizlik karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla taraflarca mahkememiz kararının istinaf edilmemesi halinde yargı yerinin belirlenmesi bakımından dosyanın resen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmış olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır