İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/591 K.2018/1277

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

ASIL DAVA /

Davacı ...A.Ş. tarafından açılan davada davacı vekilinin dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı .... Ltd. Şti arasında 29.12.2006 tarihli yetkili servis sözleşmesi imzalandığını;sözleşmenin geçici maddesine göre ,servisin kusurlu davranışı nedeni ile feshi halinde ...A.Ş. nin tüm zararları ile birlikte sözleşmenin 31. Maddesinde düzenlenen cezai şartın ödenmesi gerekeceği hususlarının düzenlendiğini,...Şti nin sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirmediğinden 100.000,00 USD cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere cezai şart tutarının 5.000,00 USD kısmı ile maddi zararları nedeni ile oluşan zararın da 5.000,00 TL kısmının davalı dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Ana davanın davalısı ...Şti savunmasında ; akdin feshine müvekkili şirketin sebep olmadığı için ve bizzat davacı yanca haksız nedenle feshedildiği için cezai şart ve maddi tazminat istemlerinin yerinde olmadığı savunulmuştur.

BİRLEŞEN 2008/687 ESAS SAYILI DAVA /

Taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca müvekkili ...Şti nin davalı ...A.Ş. ‘nin 1990 yılında “ yetkili bayii” olduğunu ve 1995 yılında ...A.Ş. nin porjeye onay vermesi ile “ yetkili servis” olarak da 13 yıl hizmet verildiğini, akdi ilişkinin 2008 yılına kadar sorunsuz devam ettiğini, 2006 yılında müvekkilinin sadece “ yetkili servis “ olarak hizmet verme isteğinin davalı ...A.Ş. tarafından kabul görmesi üzerine binek ve hafif ticari araçlarla ilgili olarak yetkili servis sözleşmesinin 29.12.2006 tarihinde imzalandığını, ticari ilişki sorunsuz giderken ...A.Ş. nin ...

Noterliği’nden gönderdiği 17.01.2008 tarih ve... yevmiye nolu fasih ihbarı ile müvekkili ile olan akdi ilişkinin yapılan tüm ihtarlara rağmen servisin standartlara uygun hale getirilmemesi nedeni ile feshedildiğinin bildirilerek ticari ilişkinin ...A.Ş. tarafından sona erdirildiğini;feshin haksız bir fesih olduğunu;

zira, sözleşme ve eklerinde yer alan ve kontrol formunda teyit olunan ve ihtirazi kayıt dermeyan edilen tavan yüksekliği dışındaki tüm standartların davalı yanın istemleri doğrultusunda ve verilen önelde taleplerine uygun hale getirildiğini, tavan yüksekliği ile ilgili olarak 4 katlı plazanın kat tabiyelerini fiziken değiştirmenin mümkün olmaması nedeni ile yazılan ihtirazi kayıtlı tutanağın ise davalı yanca yok edildiğini, sonradan talep edilen tavan yüksekliği hususunun binanın fiziki durumu itibari ile değiştirilmesi mümkün olmayan bir husus olduğunu,

buna rağmen kendilerine talep edilen hususun büyük çaplı bir mali yatırımı gerektirmesi nedeni ile 5 yıllık bir süre vermeleri durumunda bu eksikliğin de giderileceği ihtarname ile bildirilmesine rağmen davalının yasal 2 yıllık süreyi beklememek istemesi üzerine haklı olmayan gerekçeler ile haksız fesih yaptığını, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak ;

Kar mahrumiyeti olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000,00 TL, çalışmalarına son verilmek zorunda kalan işçilerin kıdem tazminatı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.000,00 TL, marka tanınırlığı için yapılan harcama kalemi olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL, servis yatırım giderleri nedeni ile oluşan zararlardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 4.000,00 TL, yedek parça stoku nedeni ile oluşan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 4.000,00 TL maddi tazminat talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

...A.Ş. savunmasında; açılan bu davanın kesin hüküm nedeni ile reddedilmesi gerektiğini; zira davacının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ve...Karar sayılı kararında davacının aynı hususta açtığı davayı reddettiğini; esasa ilişkin olarak da ;sözleşmenin davacının akde aykırılığı nedeni ile sona erdiği için tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını savunmuştur.

BİRLEŞEN 2009/74 ESAS SAYILI DAVA /

Davacı .... Ltd. Şti bu davada , davalı ...A.Ş. tarafından sözleşmenin haksız nedenle feshi sonucu müşteri portföylerinde azalma olduğunu, günde 40-50 adet aracın servis hizmetini gören müvekkilinin günde 4-5 adet araca hizmet vermeye başladığını, müşteri portföyündeki bu kayıp nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 7.300,00 TL maddi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı ...A.Ş. savunmasında; açılan bu davanın kesin hüküm nedeni ile reddedilmesi gerektiğini; zira davacının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas ve ... Karar sayılı kararında davacının aynı hususta açtığı davayı reddettiğini; esasa ilişkin olarak da ;sözleşmenin davacının akde aykırılığı nedeni ile sona erdiği için tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını savunmuştur

GEREKÇE /

Öncelikle asıl ve birleşen davalar bakımından safahat değerlendirildiğinde; ...Şti tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...Esas sayılı dosyasına açılan davada müvekkili ile davalı arasındaki bayilik ve servis hizmetlerine ilişkin sözleşmenin haksız nedenle feshedildiğini, haksız nedenle fesih olunması sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 70.000,00 TL maddi tazminatın davalı yandan alınıp davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı yanca açılan karşı davada da davacı karşı davalının haksız ve anlaşamaya aykırı eylemleri nedeni ile feshedilen sözleşme nedeni ile buna sebebiyet veren davacı karşı davalıdan tazminat talep edilmiştir.

Sözleşmenin ... şirketince ...Noterliği’nin 17.01.2008 tarih ve... yevmiye nolu ihbarnamesi ile yapıldığı ve Karoto’ya 19.01.2008 tarihinde ulaştığı anlaşılmıştır.

Fesih bozucu yenilik doğruna bir hak olup karşı tarafa ulaştığında hüküm ve sonuç doğurur.Bu bakımdan asıl davaya konu edilen fesih davadan sonra yapılmış olup dava tarihi itibari ile ortada fesih olmayıp fesih yapılacağına ilişkin ihtarlar vardır. Bu nedenle asıl dava erken açılmış bir davadır gerekçesi ile Karoto tarafından açılan davanın erken açılmış olması nedeni ile reddine ve karşı dava olarak açılan ( ...assan tarafından açılan) cezai şart ve tazminat tavasının ise tefrikine karar verilmiştir. ( İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas ve... Karar Sayılı kararı ile )

Bu karar üzerine... Assan tarafından açılan ve tefrikine karar verilen karşı dava , tefrikten sonra asıl dava olarak İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayısını almıştır.

Tefrik sonrası tensip yapılırken tarafların sıfatlarındaki yer değişikliği sisteme yanlış girilmiş olmakla bu hususun düzeltilmesine son celse karar verilmiştir.

Ticaret Mahkemelerinin tek hakimli olması ve yeni ticaret mahkemeleri kurulması nedeni ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası Mahkememize tevzii olunarak aktarılmış olmakla davaya İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esasından devam edilip sonuçlandırılmıştır.

Tefrikten sonra dava devam ederken fesih hüküm ve sonuçlarını doğurmuş olmakla davalı ... tarafından erken açılması nedeni ile reddedilen dava ve portföy tazminatına ilişkin iki ayrı dava açılmış ve bu davalar hukuki ve fiili irtibat nedeni ile iş bu dosya ile birleştirilmiş ve deliller birlikte toplanmıştır.

Tefrik sonrası tensibin sehven hatalı taraf kaydı yapılarak sisteme girmiş olması nedeni ile oluşan fiili durumda; dosyadaki taraf dilekçelerinde ve bilirkişi raporlarında karşı dava olarak bahsedilen dava asıl dava olarak ve ana dava olarak bahsedilen davanın ise birleşen dava olarak kabul edilmesi gerekmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 2011/49 esas 2012/36 karar sayılı ilamla. Davacı ...A.Ş. tarafından açılan dava sabit olmadığından REDDİNE, Islah dilekçesi ve davanın somutlaştırılmasına ilişkin dilekçeler dikkate alınarak maddi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜNE ; ve 425.792,00 TL kar mahrumiyeti ve 489.720,79 TL yedek parça stoku olmak üzere toplam 915.512,79 TL nin birleşen dosya davalısı ...A.Ş. den alınıp davacı .... Ltd. Şti ne verilmesine.

9.000,00 TL kısmına dava tarihi olan 14.11.2008 tarihinden itibaren ve ıslah olunan 906.512,79 TL lik kısma ıslah tarihi olan 28.11.2011 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi uygulanmasına, diğer zarar kalemlerine ilişkin açılan ve koşulları oluşmayan 16.000,00 TL lik talep yönünden istemin REDDİNE, Manevi tazminat istemi yönünden ;

akdin haksız feshi şirketin kişilik haklarına ağır ve haksız bir saldırı niteliğinde olmadığından koşulları oluşmayan manevi tazminat isteminin REDDİNE ilişkin verilen hükmün davacı-davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 11/02/2013 gün ve 2012/7320 esas 2013/2488 karar sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, müvekkili ile davalı ....Şti. arasında 29.12.2006 tarihli “yetkili servis” sözleşmesi imzalandığını, davalının akde uymaması nedeniyle 17.01.2008 tarihinde sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğini ve sözleşmenin 31 maddesine göre davalının cezai şart ile sorumlu olduğunu beyan ederek fazlaya dair haklarını saklı tutarak 5.000 USD.nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, akdin feshinin haklı nedene dayanmadığını, aksine müvekkilinin fesih nedeniyle mağdur edildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Birleşen 2008/687 sayılı davada davacı ....Şti. vekili akdin haksız feshi nedeniyle (kar mahrumiyeti, çalışanların kıdem tazminatı, marka değerine kefilin yatırım harcaması, elde kalan yedek parça bedeli) nden dolayı zarara uğradıklarını ileri sürerek zararların tahsilini ve manevi tazminat verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah ile kar mahrumiyeti 425.792 TL para bedelinden 915.512,79 TL olarak tahsilini istemiştir.

Birleşen 2009/74 esas sayılı davada Karoto Ltd.Şti. vekili haksız fesih nedeniyle müşteri kaybına uğradıklarını ve portföy zararı olduğunu ileri sürerek zararın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davaların davalısı ... AŞ. vekili, akdin feshinin haklı nedene dayalı olduğunu, zararların fahiş olup yasal dayanağının bulunmadığını beyan ederek birleşen davaların reddini istemiştir.

Mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın servis binasının tavan yüksekliğinden kaynaklandığı ve davacının binanın yıkılıp yeniden yapılması isteminin iyiniyetli olmadığı ve bilirkişi refakatinde yapılan keşifte servis binası yanında açılan bir mekanda yüksek araçlara hizmet verme alanı oluşturulduğu, bu durumda akdin feshinin haksız olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davalarda kar mahrumiyeti ve yedek parça bedeli dışındaki taleplerin reddine, kar mahrumiyeti olarak 425.792 TL,yedek parça bedeli 489.720,79 TL'nın ... AŞ.’den tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı-birleşen davalı ... AŞ. vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında 29.12.2006 tarihli servis hizmeti sözleşmesi imzalandığı ve akdin ... tarafından servis binasının yüksekliğinin akde uygun olmadığı ve verilen taahhütlere uyulmadığı gerekçesiyle fesih olunduğunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı ....Şti. tarafından 21.05.2007 tarihinde servis binasındaki eksikliklerin 20.12.2007 tarihine kadar giderileceği taahhüt edilmiştir.

Davacı ... tarafından servis binası yüksekliğinin akde uygun hale getirilmesi için keşide edilen 21.09.2007, 05.10.2007 tarihli ihtarlara davalı ....Şti. verdiği cevaplarda tavan yüksekliğini akde uygun hale getirmeye çalıştıklarını bildirir 10.10.2007, 26.10.2007, 25.12.2007, 14.03.2008 tarihli ihtar ve yazılar ile cevap vermiştir.

Öte yandan davacı ... AŞ.nin akdin feshi bildirimi üzerine davalı ....Şti. tarafından Rekabet Kuruluna şikayette bulunulmuş, Rekabet Kurulu raporlarınca oluşturulan 3 kişilik heyet yerinde inceleme ve araştırma yaptıktan sonra kurul akdin feshinin 4054 sayılı Yasayı ihlal etmediğine 14.08.2008 tarihinde karar vermiştir.

Dosya içerisinde mevcut inceleme ve araştırma dosyasında servis binasının bulunduğu alanda ek bir yapı ya da hizmet binası bulunduğundan söz edilmemektedir.

Ayrıca davalının ihtar ve yazılarında da ek bina veya servis alanı yapıldığına dair bir ifade bulunmadığı gibi fesihten sonra gönderdiği 14.03.2008 tarihli yazısında, yeni bir arsa alanından bahis edilmektedir.

Bilirkişi heyeti tarafından yapılan keşif 10.07.2009 tarihindedir.

Davacı ... AŞ. keşifte tespit edilen ek yapının fesihten sonra oluşturulduğunu ve akde de aykırı olduğunu beyan ederek itiraz etmiştir.

Tüm yazışmalar,... incelemesi ve kararı birlikte değerlendirildiğinde davalı ....Şti.nin servis binasının sözleşmede belirlenen 4.20.mt. yüksekliğe uygun olmadığı ve uygun hale getirilmesi için davalı ....Şti.nin taahhütte bulunduğu ve sürekli yeni süre istediği görülmekte olup edim yeine gelmediği için akdin feshi bu nedenle haklı olup mahkemenin yorumuna dayalı ve dava sonrası oluşturulan fiili duruma göre kar kaybına hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ayrıca akit haklı nedenle fesih olunsa bile, davalı ....Şti. artık yetkili servis hizmeti veremeyeceğinden elindeki yedek parçayı iade ile bedelini isteme hakkkına sahiptir. Bu durumda mahkemece, birleşen 2008/687 Esas sayılı davada yedek parça bedeline hükmedilmiş olmakla birlikte yedek parçanın iadesine karar verilmemiş olması da isabetsizdir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...