İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1048 K.2019/171

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;09/07/2012 tarihinde Tuzla'da meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkili ... sakatlaranak maddi ve manevi perişan duruma düştüğünü, söz konusu kazanın oluşumunda ... plaka nolu araç sürücüsünün kusurlu ve sorumlu olduğunu müvekkilinin ise olay anında araçta yolcu olarak bulunduğunu herhangi bir kusurununun bulunmadığını,

ancak araçta koltuk sigorta poliçesinin bulunmadığını ... yönetmeliği uyarınca kazaya karışan vasıtanın karayolu taşımacılığı zorunlu ferdi kaza koltuk sigortasının bulunmaması halinde ödenmesi gereken tazminat ... tarafından ödenmekte olduğunu olay tarihinde poliçe limitinin 150.000,00TL olduğunu müvekkilinin sakatlık oranına istinaden davalı yanca ödenmesi gerektiğini,

davalıya iadeli taahhütlü usülde teminat limitleri içinde ödeme yapması ihtarı yapılmasına rağmen ödeme yapmayarak temerrüde düştüğünü sonuç olarak müvekkili için 1.000,00TL ferdi kaza koltuk sigortasından doğan tazminatın avans faizi ile mahkeme masrafları ile birlikte vekalet ücretinin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmektedir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bakımından hazine müsteşarlığı'nın 2010/8 sayılı genelgesi gereğince müvekkilinin bir sorumluluğu olmadığını, bilindiği üzere zorunlu sigortalar kendilerini ihdas eden mevzuat ve bu mevzuatın ihdas gerekçesiyle uyumlu olarak geçerliliğe sahip olduğunu söz konusu kararnamenin ihdas amacı zarara bağlı bir sigorta olan zorunlu taşımacılık sigortası ile aynı sigorta konusuna sahip fakat zarardan bağımsız olarak bir teminat sunan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının uygulamaya sokmadığını böylece mezkur kararname ile aynı sigorta konususunun farklı iki sigorta

teminatına kavuşturulmasının amaçlandığını bu çerçevede herhangi bir taşımanın zorunlu taşımacılık sigortası kapsamında olabilmesi için 4925 sayılı Kanunun 18 inci maddesi çerçevesinde kanunen zorunlu sigortaya tabi tutulan bir faaliyetin mevcudiyeti gerekmekte aynı şekilde bir taşımanın zorunlu koltu ferdi kaza sigortası kapsamında değerlendirilmesi hazine müsteşarlığının 28.06.2010 tarih ve 2010/8 sayılı karayolu taşımacılığı zorunlu ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesi dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini,

sonuç olarak 01.07.2010 tarihinden sonra ypaılan yolcu taşımalarında taşımacıların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için, taşımaların il sınırları içinde yapılmaması 100 kmnin üzerinde şehirlerarası veya uluslararası taşıma olması ve 2010/8 nolu genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şart olduğunu, aksi halde zorunlu koltuk sigortası mecburiyetinin bulunmadığını, davacu yanın avans faizi talebinin reddini, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini cevaben talep etmektedir.

GEREKÇE /

Açılan davada uyuşmazlık davacının yolcu olarak seyahat etmiş olduğu ... plaka sayılı aracın zorunlu ferdi kaza koltuk sigortası olmadığı ve bu sebeple davacının bu aracın karımış olduğu kazada yaralanmasına dayalı tazminat talebinin davalı ... hesabına yöneltilmesinin yerinde olup olmadığı ve davalının sorumluluğu noktasında toplanmış olmakla;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas No: 2016/14573, Karar No: 2017/6035 sayılı ilamında " Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi gereği, aynı kanunun 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur. Zorunlu mali sorumluluk sigortasının yaptırılmaması durumunda Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereği, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kaza tarihindeki limitleri dahilinde işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu ... karşılayacaktır." içtihadına yer verilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas No: 2014/10157,karar No: 2014/10274 sayılı ilamında. "4925 sayılı Yasanın 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır. " kararı verilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas No: 2015/13686, Karar No: 2018/7051 sayılı kararında ise "Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, 25/02/2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004/6789 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile ihdas edilmiş olup, yayımlandığı tarihte Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalar Ulaştırma Bakanlığınca belirleneceği açıklanmıştır.

13/11/2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... nolu Bakanlar kurulu Kararı ile 2004/6789 sayılı Kararda değişiklik yapılmış ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaları belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığı’nın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı’na verilmiştir.

Hazine Müsteşarlığı 2009/15545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 28/06/2010 tarihinde çıkarmış olduğu 2010/8 sayılı genelge ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının kapsam, muafiyet ve istisnalarını yeniden belirlemiştir. Anılan genelge'nin yürürlük tarihi 01/07/2010’dur.

Genelgede, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yolcu taşımasına yönelik olarak tanımlanan ve şehirlerarası veya uluslararası ticari olarak yapılan yolcu taşımaları için verilen A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamında yapılan yolcu taşımaları için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırılması zorunlu hale getirilmiştir.

Diğer taraftan il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımacılığı ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı için verilen (Y) türü yetki belgesi ve bu belgenin yerine geçecek olan ve 11/06/2009 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin geçici 7. maddesi ile uygulamaya giren, (D4) türü yetki belgeleri genelge kapsamı dışında bırakılmıştır.

Dolayısıyla 01/07/2010 tarihinden itibaren bu belgeler kapsamında yapılan yolcu taşımacılığı için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kural olarak 01/07/2010 tarihinden sonra yapılan yolcu taşımalarında, taşımacıların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için, taşımanın il sınırları içinde yapılmaması, 100 km'nin üzerinde şehirlerarası veya uluslararası taşıma olması ve 2010/8 nolu genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şarttır. Aksi halde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Yine aynı Genelge’de sigorta teminatı için açıklanan kapsama dahil yetki belgesine tabi bir taşımanın yeterli olduğu ancak taşımanın yetki belgesi olmadan yapılmasının teminatı ortadan kaldırmadığının kararlaştırıldığı belirtilmiştir." görüş ve tatbikatı bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen ayrıntılı açıklamalar, Yargıtay içtihatları ve mevzuat ile dosyada mevcut tüm belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde; kazanın M plakalı yolcu taşımacılığında kullanılan bir araçta meydana gelmesi, dosyada mevcut araç kaza tespit tutanağında göre Gebze-Harem arası çalışan bir araç olduğunun anlaşılması ve kazanın da İstanbul-Tuzla'da meydana gelmiş olması dolayısıyla il içinde kazanın meydana gelmiş olması,

Gebze'nin Kocaeli iline bağlı bir ilçe olması bakımındansa 100 km altında olan bir şehirlerarası bir yolculuk olması nedeniyle Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yolcu taşımasına yönelik olarak tanımlanan ve şehirlerarası veya uluslararası ticari olarak yapılan yolcu taşımaları için verilen A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamında yapılan yolcu taşıması olmadığından Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmayıp bu nedenle de davalı ...

Hesabının sigorta yaptırılmaması nedeniyle sorumlu olduğu söylenemeyeceğinden yerinde olmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Yerinde görülmeyen davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 44,40 TL harçtan peşin alınan 27,70-TL'den mahsubu ile eksik kalan 16,70 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı tarafından yapılan 10,00 TL posta ve 6,50 TL vekalet pulu gideri toplam 16,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı yana VERİLMESİNE,

6-Taraflarca HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair; davacı vekili yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...

E-İMZALIDIR

Hakim ...

E-İMZALIDIR