İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/83 K.2018/269

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan kıymetli evrak iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA /

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; müvekkilinin yetkili hamili bulunduğu... tarafından müvekkili şirket ...Şti. Emrine keşide edilen müvekkilin çek arkasında boş cirosu bulunan ...bank A.Ş ... Şubesinden alınma ... çek numaralı 26.03.2018 tarihli 35.000-TL bedelli çekin kaybolduğunu, halihazırda işbu çekin kimin elinde olduğunun bilinmediğini, öncekilke bahse konu çekin kötüniyetli 3. Şahısların eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararlarının meydana gelmesi ihtimaline binaen ödeme yasağı kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE /

Davacı, talebe konu çek koçan ve yaprakları bakımından çek hesap sahibi (çekin keşidecisi) konumunda olup, çek yapraklarının kaybolduğunu beyanla, ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.

TTK 818/1-s bendi yollamasıyla TTK 764. Maddesi uyarınca rızası dışında elinden çekin çıkması halinde ödeme yasağı veya iptal isteme hakkı çekin hamiline aittir. TTK 651. ve 757.maddeleri uyarınca keşidecinin dava açma hakkı yoktur.

Böyle bir durumda elinden çeki çıkan veya kaybeden keşideciden çek bedelinin istenmesi halinde keşideci borçlu olmadığının tesbiti bakımından yasal yollara müracaat edebilir ancak çek hamiline tanınan ödeme yasağı ya da iptal davası açma hakkını kullanamaz. Bu itibarla çek emre yazılı çekin arkasına beyaz ciro yapılmış olmakla yetkili hamil sıfatı sona ereceğinden aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Zira emre yazılı bir çekin beyaz ciro ile başka birine devredilmesi mümkündür ve beyaz ciro yapılmış olmakla cirantanın çek hakkında hamil sıfatı sona erdiğinden iptal davası açma konusunda da aktif husumet ehliyeti sona ermiş olmaktadır.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi Esas No : ... ve Karar No : ...sayılı kararında "dava, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş" ve bu karar onanmıştır.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davacının emre yazılı çekin arkasına beyaz ciro yapmış olmakla yetkili hamil sıfatı sona ereceğinden bu sebeple aktif husumet ehliteyi bulunmadığından davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken harç peşin alınmış olduğundan alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Daraflarca HMK 120 madde gereğince yatırdıkları gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır