İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/703 K.2019/741

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan; "İstirdat" davasının yapılan yargılaması sonunda;

DAVA /

Davacı vekili tarafından sunulan 25/07/2018 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ticari faaliyetleri gereği 28/02/2018 tarih, ... nolu, 5.000,00 TL tutarlı çekin ...-...n'den ciro edilerek teslim alındığını sonrasında çekin kaybolduğunu, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... E. sayılı dosyasında çek iptal davası açıldığını, çeke ödeme yasağı konduğunu, davada ilgili bankanın çekteki son cironun davalı factoring şirketine ait olduğunu bildirdiğini belirterek dava konusu çekin davalı şirketten istirdadı ile müvekkile iadesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: çekte davacının cirosu olmadığını, çekin hamili olduğunu ispat etmesi gerektiğini, dava konusu çekin 03/11/2017 tarihinde factoring işlemleri ile temlik alındığını, ödeme yasağı olması üzerine temlik eden müşterinin çek bedelini 06/03/2018 tarihinde müvekkile ödediğini, aynı tarihte çekinde temlik eden müşteriye iade edildiğini, dava tarihinde çekin müvekkilde olmadığını, müvekkilin çeki...Şti.'den aldığını, onun da çeki ...A.Ş.'den ciro yoluyla aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE /

Dava, davacının iradesi dışında elinden çıktığını iddia ettiği ...bankası ...Şubesine ait keşidecisi ... olan ve ...- ... lehine keşide edilen, Adana 28/02/2018 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli çekin istirdatı talebine ilişkindir. Davacı yanca, ilk olarak davaya konu çeke ilişkin İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla çek iptali davası açılmış, yargılama sırasında çekin bankaya davalı tarafça ibraz edildiğinin anlaşılması sebebiyle davacıya "çeki ibraz eden hamile karşı istirdat davası açması" için süre verilmiş ve davacı yanca eldeki dava açılmıştır.

Tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde. Davacı tarafın defterlerinden; dosyada mübrez tahsilat makbuzu örneğinden, dava konusu çekin 05.08.2017 tarihinde davacı tarafından ...

Makine'den teslim alındığı, davacı firma ile dava dışı ...-... arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacı ticari defterlerinde davaya konu ... nolu çekle ilgili herhangi bir giriş kaydına rastlanılmadığı, 18.09.2017 tarihinde, aynı tarih ve tutarda ...nolu çek girişinin yapıldığı, davaya konu ... nolu çekin no'sunun sehven ... no olarak mı girildiğinin yoksa ... nolu çekin başka bir çek mi olduğunun dava dışı ...-...'e ait ticari defterlerin incelenmesi neticesinde anlaşılacağı, ayriyeten davacı ticari defterlerine ... no ile kaydedilen çekin çıkışına yahut da tahsil edildiğine dair herhangi bir kaydın girilmediğinin anlaşıldığı,

davaya konu 28.02.2018 tarih, 2701284 nolu, 5.000,00 TL tutarlı çekin davalı tarafından 03.11.2017 tarihinde dava dışı ...Ştİ.'den alındığı, 06.03.2018 tarihinde de davaya konu çekin dava dışı ...Şti. adına ...'a iade edildiğinin anlaşıldığı belirtilmiş olup, ticari ilişkisi bulunan ...- ...' ticari defterleri üzerinde talimat yoluyla yaptırılan ticari defter incelemesinde; şirket ticari defterlerinde 28/02/2018 tarihli ... numaralı, 5.000,00 TL miktarlı çekin kayıtlı olmadığı,

defter incelemesi yapılan şirketin 28/02/2018 tarihli ... numaralı 5.000,00 TL' lik dava konusu çeki davacı şirkete 05/08/2017 tarihli ... nolu tahsilat makbuzu ile teslim ettiğine dair makbuz fotokopisinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu çekin davacı kayıtlarına çekteki bilgiler doğrultusunda çekin lehtarından uyumlu bir bedelle alınmış olması, dava dışı lehtar ...- ...'in kayıtlarına yönelik yapılan incelemede davaya konu çekin tahsilat makbuzu ile davacıya teslim edildiğinin anlaşılmış olması sebebiyle davacının her ne kadar çek üzerinde cirosu bulunmasa da işbu davayı açmak bakımından taraf ve dava ehliyetinin bulunduğuna kanaat getirilmiş, bu kapsamda davalı yanın husumet itirazı yerinde görülmemiştir.

Davaya konu çeki bankaya ibraz edenin davalı şirket olması, çek iptaline ilişkin dava dosyasında çeki bankaya ibraz edene karşı istirdat davası açılması için ihtaratlı ara karar oluşturulmuş olması sebebiyle davacı yanca davalıya karşı işbu davanın açılmasında hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.

Davalı taraf, çeki bankaya ibrazında İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı verildiğini öğrenmiş olmasına rağmen davaya konu çeki ödeme yasağı kararı veren mahkemeye ve/veyahut davacıya bildirmeksizin önceki cirantaya iade etmiş olması sebebiyle aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermiştir.

Davaya konu çekin davalı tarafından önceki cirantaya iade edildiğinin yargılama devam ederken anlaşılması, istirdat talebinin yalnızca davalı tarafa yöneltilmiş olması ve davalı yanın davacıya ve/veyahut çek iptali dosyasına bildirimde bulunmaksızın çeki önceki cirantaya iade etmiş olması sebebiyle aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermesi hususları ile Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 14/11/2012 tarih ve 2012/11292 Esas 2012/16765 Karar sayılı kararı da dikkate alınarak davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiği kanaatiyle taraflar arasında konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının davaya konu çeki temlik eden müşterisine iade etmiş olması sebebiyle taraflar arasındaki dava konusuz kaldığından, davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 85,39 TL' den mahsubu ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, davacı tarafından fazla yatırılan 40,99 TL' nin karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,

3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı parası, 152,80 TL davetiye ve müzekkere posta masrafı, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.488,70 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

5-HMK 120 maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

Dair;taraf vekilleri yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... Hakim ...