İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/408 K.2021/291

Davacı tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 19.08.2013 tarih, 26/2013 sayılı yönetim kurulu kararıyla, bankacılık mevzuatı gereği saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerinin arşivlenmesi hizmetini "... Hiz.A.Ş." nezdindeki müstakil bir bölümün kiralanarak ve bu bölüme banka personeli gözetiminde erişim sağlanarak temin edilmesine karar verdiğini, sözleşme ile ... firmasına ait "... Mah. ... Sok.

No:... .../..." adresindeki depoda belgelerin arşivlenerek depolanmaya başlandığını, 11.06.2019 tarihinde ilgili adreste yangın çıktığını, 12.06.2019 tarihinde müvekkile yangın ile ilgili bilgilendirmenin yapıldığını, 14.06.2019 tarihli yazı ile ... firmasının BDDK'ya yangın ve kayıtları zarar gören kuruluşların listesini bildirdiğini, 19.06.2019 tarihli yangın raporunun tanzim edildiği bu yangında müvekkile ait ticari defter ve belgelerin yanarak zayi olduğunu belirterek müvekkil bankaya ait.

2014 yılı ve öncesine İlişkin noter tasdikli Yevmiye ve Kebir defterlerinin, 2009 yılı ve öncesine ilişkin personel özlük dosyalarının, 2012 yılı ve öncesine İlişkin Kurumlar, Muhtasar, KDV ve Damga Vergisi Beyanname ve Tahakkuk fişlerinin, 2012 yılı ve öncesine İlişkin iç ve dış yazışmaların,2009 ve 2012 yıllarına ilişkin müşteri talimatları, döviz alım satım belgeleri, Eft ve Swİft ödeme mesajları, banka hazine işlemlerine ilişkin dokümantasyonun da içinde bulunduğu 26.06.2019 tarihli dilekçe ekinde belirtilen yasal defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 82. maddesine dayalı açılmış olup, davacının zayii olduğunu ileri sürdüğü ticari kayıtlar yönünden zayi belgesi verilmesi talebini içermektedir.

Davacı tarafından açılan davanın yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşıldığından esasa geçilmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/1. maddesinde her tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgeler sayılmış, anılan hükmün 7. fıkrasında bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, davacı yanca sunulan ve mahkememizce celp olunan kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.

Muhasip bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 05/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle de; "... davacı firmanın dava dışı "...

A.Ş."den 03.09.2013 yürürlük tarihli müşteri hizmetleri sözleşmesi kapsamında depolama ve arşivleme hizmeti aldığı, dava dışı firmanın arşiv kutuları içerisinde yer alan eşyanın içeriği hakkında bilgi sahibi olmasının beklenemeyeceğinin, envanter listesinde belirtilen eşyanın arşiv kutularında fiilen bulunup bulunmadığı ile ilgili olarak dava dışı firma ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğunun olmayacağı, arşiv kutularının tesliminde kutular içinde bulunan dokümanların ... ve çalışanları tarafından incelenmemiş olduğunun sözleşme ile kararlaştırıldığı,

dava dışı firmanın depolama ve arşivleme hizmeti kapsamında kutu/klasörlere barkod no'su vererek envanter takibi yapmış olduğu, dava dışı firma tarafından dosyaya sunulan ve davacı firmaya ait zayi olan evrakların yer aldığı listenin tetkiki neticesinde, listede 04.11.2013- 15.11.2017 sistem giriş tarihi aralığında muhtelif barkod no'lu kutu/klasör bilgilerine yer verildiği, ilgili dökümlerde ekseriyetle kutu içeriklerine dair herhangi bir bilginin yer almadığı, bir takım kutu/klasörlerle ilgili olarak da raporun 11/6.b bölümünde tespit edilen açıklamaların girilmiş olduğu, 11.06.2019 tarihinde "...

Mah... Sok.No:... .../..." adresinde meydana gelen yangın ile ilgili olarak, 12.06.2019 tarihinde dava dışı firma tarafından davacı yana bilgilendirme yapıldığı, davacı yanın 26.06.2019 tarihinde T.T.K. Md.82/7 uyarınca işbu dava kapsamında kendisine zayi belgesi verilmesi talebinde bulunduğu, ...

Bölgesi İtfaiye Grup Amirliği'ne ait 19.06.2019 tarihli yangın raporunda, ...deposunun, içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğunun tespit edildiği, dosya içerisinde yer alan kutu barkod no'ları İle evrak içeriğini gösterir dökümlerin (A3-geniş kağıtta yer alan dökümler) tetkiki neticesinde hazırlanan icmale raporun 11/7 bölümünde yer verildiği, 2000 adet üzeri verinin bulunduğu dökümlerde ilgili evrak türleri belirtilmiş ise de genel ifadelere de yer verilmiş olduğu belirlenmekle; raporun 11/7 bölümünde listelenen davacı firmaya ait evrakların dava dışı firma nezdinde "...

Mah. ... Sok. No:... .../..." adreste depolandığı ve 11.06.2019 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde zayi olduğu, davacı firmaya ait zayi olan 2014 yılı ve öncesine ait ticari defterlerin tasdik bilgilerinin raporun 11/5 bölümünde yer aldığı, Davacı yanın 26.06.2019 tarihli dava dilekçesi ve 18.10.2019 tarihli dilekçesinde zayi olduğunu belirttiği evraklarla ilgili olarak da tespit edilen hususların;

-2014 yılı ve öncesine ilişkin noter tasdikli Yevmiye ve Kebir Defterlerinin,

-2014 ve öncesi (2004 yılına kadar ki) noter onaylı Yevmiye ve Kebir defterlerinin ,

-2009 yılı ve öncesine ilişkin personel özlük dosyaları

-2005 ve öncesi listelenen bir kısım evraklar (Sigorta, Personel SSK vd.) özlük dosyaları ile ilgili belgeler,

-2012 yılı ve Öncesine ilişkin Kurumlar, Muhtasar, KDV ve Damga Vergisi Beyanname ve Tahakkuk fişleri,

-2012 yılı ve öncesine ilişkin iç ve dış yazışmalar,

-2009 ve 2012 yıllarına ilişkin müşteri talimatları, döviz alım satım belgeleri, Eft ve Swift ödeme mesajları, banka hazine işlemlerine ilişkin dokümantasyon

-2009 ve 2012 yıllarına ilişkin müşteri talimatları, döviz alım satım belgeleri, Eft ve Swift ödeme mesajları, banka hazine işlemlerine ilişkin dokümantasyonlar,

-1990 ile 2008 yılları arasında Banka'nın insan kaynakları departmanı tarafından tutulan belgelerin zayi olduğu tespit edilmiştir" şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişi raporunun denetlenmesinde, raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşıldığından, iş bu rapora itibar edilmiş ve hukuki yönleri ayrık olmak üzere yapılan tespitler bakımından hükme esas alınmasına karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

Bilirkişi raporunun denetlenmesinde, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşıldığından, iş bu rapora itibar edilmiş ve hukuki yönleri ayrık olmak üzere yapılan tespitler bakımından hükme elverişli olduğu kabul edilmiş, davacının 11/06/2019 tarihinde meydana gelen ve 12/06/2019 tarihinde öğrenilen yangına istinaden davasını 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açtığı anlaşılmakla, yangında ziyaa uğrayan ve TTK 82/5. maddesinde öngörülen on yıllık saklama süresine nazaran hüküm fıkrasında ayrıntısına yer verilen defter ve belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.

Katip ... Hakim ...