İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/75 K.2024/578

Mahkememizde görülmekte olan ve birleşen rücuen tazminat davalarının birlikte yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, asıl davada dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete ... poliçe numaralı ve 13/02/2018-13/02/2019 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan davalı şirkete ait ... plakalı otobüsün, 16/11/2018 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken gerçekleşen trafik kazası sebebiyle, otobüste bulunan yolculardan ..., ..., ..., ... ve ...'e ölüm ve yaralanmaları sebebiyle yaptıkları başvuru neticesinde hasar tazminatı ödendiğini, hak sahibi ... adına vekili Av. ...'a 52.896,12-TL, hak sahibi ... adına yakını ...'e 22.679,46-TL, hak sahibi ... adına eşi ...'a 73.400,14-TL, hak sahini ...'a 58.000,00-TL,

hak sahibi ...'e 45.000,00-TL ve hak sahibi ... adına vekili Av. ...'a 48.604,57-TL ödendiğini, kaza tespit tutanağında açıkça belirtildiği üzere, müvekkili şirket sigortalısına ait aracın 2918 sayılı KTK'nın 52/1-b maddesi gereğince %100 kusurlu olduğunu, kaza sırasında müvekkili şirketçe sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşıması sebebiyle, ZMMS genel şartlarından B.4 maddesinin ç fıkrası uyarınca ödenen tazminatın rücuen sigortalılarından tahsili talep etme haklarının bulunduğunu, tüm bu nedenlerle 52.896,12-TL'nin ödeme tarihi olan 14/03/2019 tarihinden itibaren,

48.604,57-TL'nin ödeme tarihi olan 28/11/2019 tarihinden itibaren, 45.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 03/07/2019 tarihinden itibaren, 58.000,00-TL'nin ödem tarihi olan 17/06/2019 tarihinden itibaren, 22.679,46-TL'nin ödeme tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren ve 73.400,14-TL'nin ödeme tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete ... poliçe numaralı ve 13/02/2018-13/02/2019 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan davalı şirkete ait ... plakalı otobüsün, 16/11/2018 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken gerçekleşen trafik kazası sebebiyle, otobüste bulunan yolculardan ... vekili tarafından Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonunun ... numaralı dosyası üzerinden yargılamanın devam ettiğini ve çıkan karar sonucunda ... vekili ... ...

6.118,00-TL sulhen ödeme gerçekleştirildiğini, kaza sırasında müvekkili şirketçe sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşıması sebebiyle, ZMMS genel şartlarından B.4 maddesinin ç fıkrası uyarınca ödenen tazminatın rücuen sigortalılarından tahsili talep etme haklarının bulunduğunu, aynı kazadan dolayı birden fazla tazminat ödemesi yapıldığından,

davalıdan rücuen talep edilen ve halen derdest olan başkaca dosyalarının da mevcut olduğunu, söz konusu dosyanın mahkememizin 2020/75 esas sırasında görülmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle dosyanın, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/75 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, 6.118,00-TL'nin, ödeme tarihi olan 04/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirkete ... poliçe numaralı ve 13/02/2018-13/02/2019 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan davalı şirkete ait ... plakalı otobüsün, 16/11/2018 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken gerçekleşen trafik kazası sebebiyle, yapılan tahkim başvurusu neticesinde, ...

Tahkim Komisyonunun 2020.E... numaralı dosyası üzerinden yargılamanın devam ettiğini ve ... vekili ... ...

39.662,00-TL sulhen ödeme gerçekleştirildiğini, diğer yandan taraflarınca arabuluculuk dosyası kapsamında sulh olunarak ... vekili Av. ...'a toplamda 22.400,00-TL ödeme yapıldığını, hak sahibi ... vekili Av. ...'e de arabuluculuk ile sulh olunarak 23.900,0,-TL ödeme yapıldığını, son olarak ...'e de 1.344,00-TL tutarında arabuluculuk ödemesi yapıldığını, 39.662,00-TL'lik tazminat ödemesinin 1.203,39-TL'lik stopaj kısmının muhasebe birimleri tarafından vergi dairesine ödendiğini,

bununla birlikte 1.344,00-TL ödemenin 227,80-TL'si ve 3.400,00-TL ödemenin ise 576,27-TL'lik kısmının da aynı şekilde vergi dairesine beyanname ile bildirildiğini ve ödendiğini, kaza tespit tutanağında açıkça belirtildiği üzere, müvekkili şirket sigortalısına ait aracın 2918 sayılı KTK'nın 52/1-b maddesi gereğince %100 kusurlu olduğunu, kaza sırasında müvekkili şirketçe sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşıması sebebiyle, ZMMS genel şartlarından B.4 maddesinin ç fıkrası uyarınca ödenen tazminatın rücuen sigortalılarından tahsili talep etme haklarının bulunduğunu,

aynı kazadan dolayı birden fazla tazminat ödemesi yapıldığından, davalıdan rücuen talep edilen ve halen derdest olan başkaca dosyalarının da mevcut olduğunu, söz konusu dosyanın mahkememizin 2020/75 esas sırasında görülmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle dosyanın, İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, 87.306,00-TL'nin, her bir ödemeye ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen dosyalarda davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olmasına rağmen asıl ve birleşen davalara cevap vermemiştir. Dava, asıl ve birleşen davalarda davacı şirketin ZMMS poliçesi ile sigortalısı bulunan asıl ve birleşen davalarda davalı şirkete ait ... plakalı otobüsün tam kusuruyla karıştığı trafik kazası sebebiyle asıl dava, sigorta şirketine başvurular neticesinde ödenen hasar tazminatlarının rücuen tazmini; birleşen davalar ise aynı kaza nedeniyle Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına istinaden sulhen yapılan başkaca ödemelerin rücuen tazmini istemine ilişkin bulunmaktadırlar.

Mahkememizce ...

Bölge Trafik İstasyon Amirliği'nin 16/11/2018 tarihli trafik kazası kaza tespit tutanağı, kaza yeri krokileri, ifade tutanakları, ... poliçe numaralı ve 13/02/2018-13/02/2019 vadeli ZMMS poliçesi, ...-1 numaralı hasar dosyası, ... plakalı araçların trafik tescil kayıtları, ödemelere ilişkin dekontlar, e-serbest meslek makbuzları, sulhen ödemelere ilişkin ibranameler, arabuluculuk anlaşma tutanakları, rücu talep yazıları, ödeme talep yazıları, hastane evrakları, ölüm belgesi, engellilik hastane kurul raporu, 17/11/2018 tarihli maktulün nakil ve defin ruhsatı, nüfus kayıt örnekleri, vergi kayıtları, ...esas sayılı tahkim dosyaları,

e-posta yazışmaları, arabuluculuk anlaşamama tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, aktüerya uzmanı, sigorta mevzuatı uzmanı ve kusur uzmanı öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten rapor ve ek rapor, aynı heyete vekalet ücreti nitelikli hesaplamalar uzmanı dahil edilerek 2. ek rapor ve 3. ek rapor temin edilmiştir.

... Bölge Trafik İstasyon Amirliği'nin 16/11/2018 tarihli trafik kazası kaza tespit tutanağı ile: Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs ile TEM Otoyolu Pozantı'dan ... istikametine seyir halinde iken, ... mevkiine geldiğinde, havanın yağışlı ve asfalt zeminin ıslak olmasından dolayı aracının yatması neticesinde, otobüs içerisinde bulunan yolcuların ve sürücünün yaralanması ile sonuçlanan yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ... plakalı otobüs sürücüsü ...'nun, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan 52-1B "Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak" kuralını ihlal ettiği ve aracın ikinci şoförünün ...(T.C.K.N. ...) olduğu tespit edilmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonunun 2020/... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; ... tarafından 25/09/2020 tarihinde, eşi ...'ın 16/11/2018 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle vefat etmesi nedeniyle 37.514,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ... ... Şirketinden tazmin edilmesi talebiyle başvuruda bulunulmuş olduğu, ancak başvurucu vekili tarafından 10/11/2020 tarihinde sigorta şirketiyle sulh olunduğu gerekçesiyle feragat ettiklerinin bildirildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 18/11/2020 tarihli, 2020/... esas ve 2020/... karar sayılı kararıyla konusuz kalan davaya ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonunun ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; ... tarafından 02/10/2019 tarihinde, eşi ...'ın 16/11/2018 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle vefat etmesi nedeniyle 5.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının ... ...

Şirketinden tazmin edilmesi talebiyle başvuruda bulunulmuş olduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 08/01/2020 tarihli, ... esas ve 2020/1810 karar sayılı kararıyla, taleple bağlılık ilkesi kapsamında başvurunun kabulü ile başvuran lehine 5.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketinden alınarak ödenmesine karar verildiği, sigorta şirketi tarafından 28/02/2020 tarihinde karara, müteveffa ...'ın kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği gerekçesiyle itiraz edildiği,

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 25/07/2020 tarihli, 2020.i.5127 sayılı ve 2020/...-... karar sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Aktüerya uzmanı ..., sigorta mevzuatı uzmanı ... ve ... makine mühendisliği öğretim üyesi ve kusur uzmanı Prof.

Dr. ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 23/12/2021 havale tarihli rapor ile: Dava konusu olayda davacı şirkete sigortalı ... plakalı yolcu otobüsünün şoförü ...’nun % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, davacı şirketin tazminat ödediği yolculara yüklenebilecek bir müterafik kusur oranının olmadığı, olayda başka kişi veya kuruluşlara yüklenebilecek bir kusur oranının olmadığı, davacının rücu talebinin yerinde olduğu,

..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından yapılan ödemelere dair rücu talebinin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada, ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS genel şartları ve poliçenin genel şartların yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden SONRA ve ödemenin de Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce gerçekleştiği dikkate alınarak, TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak 1,8 teknik faiz uygulayar akaktüeryal yönteme göre hesaplama yapıldığı,

... açısından yapılan ödemeye dair rücu talebinin yerindeliğinin tespiti açısından ödeme tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada, ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS genel şartları ve poliçenin genel şartların yürürlüğe girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra ve ödemenin de Anayasa Mahkemesi‘nin iptal kararından sonra gerçekleştiği dikkate alınarak, TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı,

... açısından yapılan ödemeye dair rücu talebinin yerindeliğinin tespiti açısındanödeme tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada, ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS genel şartları ve poliçenin genel şartların yürürlüğü girdiği 01/06/2015 tarihinden sonra ve ödemenin de Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra gerçekleştiği dikkate alınarak, TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...'un, hesaplanan zararının 55.409,84-TL olduğu,

ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...‘in hesaplanan zararının 42.497,48-TL olduğu, ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...‘ın hesaplanan zararının 83.776,38-TL olduğu, ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...‘in hesaplanan zararının 45.516,79-TL olduğu, ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...‘nin hesaplanan toplam zararının 29.791,69-TL olduğu, ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada dava dışı kazazede ...‘in hesaplanan toplam zararının 57.106,57-TL olduğu,

...‘ın vefatı nedeniyle dava dışı paydaş anne ...‘in hesaplanan zararının 24.729,79-TL olduğu, dava dışı paydaş eş ...‘ın hesaplanan zararının 78.285,44-TL olduğu, yapılan ödemelerin ne kadarlık kısmının anapara ödemesi olduğunun tespit edilememesinden dolayı, yapılan anapara ödemelerinin hesaplanan zararları aşıp aşmadığının tespitinin mümkün olmadığı, yapılan ödemelere işleyecek faizin hesaplanmasının uzmanlık alanlarının dışında olduğu,

yapılan ödemeler içindeki vekâlet ücreti vb. ferilerin tespiti ve işleyecek faizlerin hesabı açısından avukatlık vekâlet ücreti alacağından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişiden rapor alınmasının mahkememizin takdirinde olduğu tespit edilmiş; bilirkişi heyetine avukatlık vekalet ücreti alacağı mevzuatı uzmanı öğretim üyesi Doç.

Dr. ...'da dahil edilerek temin edilen 31/01/2023 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporu ile: Asıl dava yönünden ... için 52.896,12-TL, ... için 58.800,00-TL, ... için 42.497,48-TL, ... için 45.516,79-TL, ...’ın vefat eden eşi ... için 73.400,14-TL, ...’e vefat eden yakını ... için 22.679,46-TL talep edilebileceği, yani dava dilekçesinde toplam 301.380,29-TL talep edilmiş olmasına karşın, talep edilebilecek olan miktarın 295.789,99-TL olduğu, birleşen ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası yönünden ... için 22.400,00-TL, ... için 23.900,00-TL talep edilebileceği, yani dava dilekçesinde toplam 87.306,00-TL talep edilmiş olmasına karşın, talep edilebilecek olan miktarın 46.300,00-TL olduğu, birleşen ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası yönünden ... için, ... ve ...’e yapılan ödemeler dışında bir alacak kalemine rastlanmadığı, bu nedenlerle davacının davalıdan rücuen talep ettiği 6.118,00-TL’yi talep edemeyeceği, kanaatlerince davacı tarafın bilirkişi raporu ile belirlenen miktar dışında ödediği avukatlık ve arabuluculuk ücretlerini talep etmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Buna göre; dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre, 16/11/2018 günü saat 07:30 sıralarında ... ili ... ilçesi ... mahallesinde ... yolunun 11. Km’sinde hız sınırının 100 Km/s olduğu 3 şeritli 10,5 m genişliğindeki bölünmüş yolda, hava yağmurlu, vakit gündüz, yol asfalt kaplama ve kuru iken, sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otobüsü ile TEM otoyolu ...’dan .. yönüne seyrederken ...

Mevkii'ne geldiğinde havanın yağışlı, yolun asfalt kaplama ve ıslak olmasından dolayı aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek kaydırmış olup, otobüsün yan yatması sonucunda otobüsün içindeki yolcuların ve sürücünün ölümü ve yaralanmasıyla sonuçlanan kaza meydana gelmiştir. Tutanağa göre bu kazanın oluşumunda sürücü ... 2918 sayılı KTK’nın 52. maddesinde belirtilen hız kurallarına uymamaktan tamamen kusurlu bulunmuştur.

Mahkememiz dosyası kapsamında temin edilen raporlar ile kusur yönünden yapılan değerlendirmede, dava konusu olayda sürücü ...'nun, yönetimindeki otobüsüyle seyrederken aracının hızını yol, hava ve trafik şartlarına göre ayarlamadığı, tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullandığı, yağışlı havada ıslak ve kaygan yolda daha yavaş ve dikkatli araç kullanması, aracının hızını teknik özelliklerine ve lastik durumuna göre ayarlaması gerekirken bu kurallara uymadığı, aracını şeridinde tutamadığı, sağ taraftan yol dışı olduğu ve aracının devrilmesine neden olduğu, bu nedenle olayda sürücü ...'nun % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu,

olayda başka kişi veya kuruluşlara yüklenebilecek bir kusur oranının mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Mahkememiz dosyası arasına alınan ... plakalı aracın tescil kayıtlarının tetkikinden, araç malikinin davalı şirket olduğu anlaşılmaktadır.

ZMMS genel şartları kapsamında sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise veya yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,

tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle ödediği tazminatın, mevcut sigorta sözleşmesi hükümlerine uygun ve gerçek zararı karşılar şekilde yapılmış olması esastır.

Dosya kapsamına alınan trafik tescil kayıtları ve emniyet birimlerinin cevabi yazıları dikkate alındığında, yolcu taşıma ruhsatlı olmayan araç ile yolcu taşındığı ve bu anlamda sigorta şirketinin poliçe genel şartları B.4/ç ve KTK 95. Md. gereğince, akde aykırılık gerekçesi ile davalı sigortalısına rücu hakkını kullanabilme şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Davacı ile davalı arasında akdedilen başlangıç tarihi 13/02/2018 bitiş tarihi ise 13/02/2019 olan ... numaralı poliçenin olduğu görülmüştür.

Davaya konu kazanın ise 16/11/2018 tarihide olduğu göz önünde bulundurulduğunda eldeki olayda, geçerli bir sigorta poliçesi olması ve rizikonun teminat kapsamındaki rizikolardan olması (bedeni ve ölümden kaynaklı destekten yoksun kalma tazminat talepleri dahil), poliçe süresi içerisinde gerçekleşmiş olması bakımından ilk şartın yerine geldiği ve yapılan ödemelerin teminat kapsamında olduğu değerlendirilmiştir.

Rücu hakkının kullanımında ödemelerin gerçekleşmiş olması gerekliliği kapsamında, asıl ve birleşen dosyalarda davacı sigorta şirketi tarafından, kazazede ve yakınlarına ödemelerin yapıldığı, dosya kapsamına sunulan dekontlardan ve vergi kayıtlarından anlaşılmıştır. Kaza tarihinde sigorta şirketi tarafından şahıs başına azami 360.000,00-TL teminat sağlanmuş olup, yapılan ödemelerin limiti aşmamış durumda oldukları görülmüştür.

Kaza sonrası ölüm ve yaralanma nedeniyle hak sahiplerine yapılan ödemelere ilişkin bilgi ve belgeler, temin edilen rapor ve ek raporlar dikkate alınarak, davacı sigorta şirketinin, asıl ve birleşen davalarda, hak sahiplerine yapmış olduğu ödemeleri, davalı araç malikinden talep edebileceği anlaşılmış, bu itibarla bilirkişi raporları ve ödeme dekontları dikkate alınarak, davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır