İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/81 K.2024/123

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatılmış ve tarafımızca .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile imzaya ve borca itiraz edilmiş olup, anılan dava derdesttir.

Çeki hukuka aykırı olarak ele geçirenler, müvekkilin sahte kaşe ve imzasını kullanarak çekteki ciro silsilesini hukuka uygun hale getirmeye çalışmışlarsa da, yapılacak imza incelemesi sonucunda, çekteki imzanın müvekkile ait olmadığı anlaşıldığı, anılan çek hakkında ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı tarafından dava dışı borçlulara takip başlatılmış olup, haricen öğrendiğimiz kadarıyla dosya borcu davalıya ödendiğini,Bu durumda davalı şirkete yapılan bir ödeme var ise geçerliliğini yitirecek ve çekin istirdadına veya ödeme yapıldıysa çek bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile beraber ödenmesine karar verilmesi gerektiği, 6361 sayılı kanun gereği, faktoring şirketi olan davalı yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ağır kusurlu olduğu,

davaya konu icra takiplerinin durdurulmasına mahkeme aksi kanaatte ise icra takiplerine yatan paranın davalıya ödenmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının bu çekte hiçbir sıfatı (keşideci veya ciranta) bulunmadığı gibi, icra dosyasında da borçlu sıfatı bulunmadığını, çek bedeli, icra takibi sırasında dava dışı borçlu tarafından ödendiğini, çek bedeli davacı dışındaki borçludan tahsil edildiğinden;

davacının bu çekin bedelini talep etmesi yasal olarak mümkün olmadığını, davacının bu çekte hiçbir sıfatı (keşideci veya ciranta) bulunmadığı gibi, çek bedeli dava dışı borçlu tarafından ödendiğini, davacının, davaya konu çeki cirolayıp kasasına koyduğunu ancak hırsızlık sonucu elinden çıktığını, ödemeden men kararı aldıklarını, ancak çekin davalı şirket tarafından icra takibine konulduğunu, takip sebebiyle çek bedelini ödemek zorunda kaldığını, şirketin yeterli istihbarat yapmadan bu çeki temlik almakla ağır kusurlu sayılması gerektiğini iddia ettiğini,

somut olay bakımından 6102. sayılı T.T.K.'nun 792. maddesi gereğince davalı A.Ş.'nin davaya konu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususunda davacı tarafça yeterli ve inandırıcı delil sunulamadığını, dolayısıyla; davacının bu çekle ilgili iddiaları hukuki dayanaktan yoksun olup; davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekin istirdatı istemine ilişkindir.

Dosyada delil olarak dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, .... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas dosyası mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

... İcra Müdürlüğünün ... esas dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalıdan 15.000,00TL asıl alacak, 24,38 işlemiş faiz, 1.500,00TL tazminat, 45,00TL komisyon olmak üzere toplam; 16.569,38TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlattığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... esas dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalıdan 7.500,00TL asıl alacak, 12,19TL işlemiş faiz, 750,00TL tazminat, 22,50 komisyon, olmak üzere toplam; 8.284,69TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce belirlenen imza incelemesi konusunda uzman bilirkişi tarafından sunulan raporda; tetkik konusu 7.500,00TL olan çekte ... kaşesi üzerine atılmış imzanın ...' a ait imzalarla karşılaştırılarak aynı el ürünü olup olmadığı, imzalar üzerinde yapılan detaylı incelemede; imzaların bütün olarak genel tersimi, ebadı, eğimi, doğrultusu, seyir, alışkanlıklar ve baskı derecesi bakımından aralarında uygunluk ve benzerlik bulunmadığını tespit etmiştir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde;

Dava konusu edilen ... A.Ş. ... Şubesi ... sayılı 30/07/2019 vade tarihli keşidecisi ... olan 7.500TL bedelli çek nedeniyle .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davacı borçlunun takibe konu çekte yer alan imza ve kaşesinin kendisine ait olmadığına yönelik itirazda bulunduğu, buna göre .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Karar ve 22/03/2021 tarihli ilamı ile çek nedeniyle faktöring firmasının çekin dayanağı faturanın icra takibinde yer almaması ve davada ileri sürülmemesi nedeniyle davacı borçlu hakkında yapılan takibin alacaklının yetkili hamil olmadığı kanaatiyle iptaline karar verildiği, imza incelemesine ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı görülmüştür.

Bu çek yönünden huzurdaki davada davacının iddiasının; çekin kendi uhdesinde ancak cirosu henüz yapılmamışken hırsızlık sonucu elinden çıktığı ve üzerinde yer alan imzanın ve kaşenin kendisine ait olmadığı, ciro silsilesinin kopuk olduğu, davalının yetkili hamil olmadığı ve bu nedenle çekin yahut ödenmesi halinde bedelinin istirdadına ilişkin olduğu görülmüştür.

İcra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından icra hukuk davasından sonra, ancak mahkeme kararından ve huzurdaki dava tarihinden önce olacak şekilde 20/08/2019 tarihinde 7.500,00TL ve 10/09/2019 tarihinde 5.347,97TL olmak üzere toplam 12.847,97TL ödeme yapıldığı, bu borçlu yönünden takibin durdurulmasına ilişkin icra dosyasında işlem yapılmadığından icra dosyasının 12/09/2019 tarihinde infaz ile kapatıldığı görülmüştür.

Her ne kadar Mahkememizce 04/05/2021 tarihinde icra dosyasının davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verilmişse de bu tarihte infaz işleminin hali hazırda yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu halde; ... A.Ş. ... Şubesi ... sayılı 30/07/2019 vade tarihli 7.500TL bedelli çek nedeniyle .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının davacının ödemesi nedeniyle kapatıldığı ve Mahkememiz dosyasından alınan 19/11/2021 tarihli bilirkişi raporu ile çek üzerinde yer alan imzanın davacıya ait olmadığı somut olarak ortaya konulmakla davacının bu bedelin istirdatına ilişkin talebinin kabulü ile icra dosyasına ödenen toplam 12.847,97TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline yönelik karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin bu çek nedeniyle faktöring işlemlerinde faturaların geçerliliği ve sair taleplerinin ise çekte yer alan imzanın kendisine ait olmadığının tespiti karşısında incelenmesine yer olmadığına kanaat edinilmiştir.

Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesi ... sayılı 30/07/2019 vade tarihli keşidecisi ... Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 15.000TL bedelli çek nedeniyle açılan .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasında davacının borçlu sıfatının bulunmadığı, ayrıca çek üzerinde davacının cirosu veya hamili olduğuna dair herhangi bir ibarenin olmadığı anlaşılmıştır.

Çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve kendisine iadesi gerektiğine ilişkin davacı iddialarının ise; çek bedelinin takip tarihi olan 02/08/2019 tarihinden kısa süre sonra 15/08/2019 tarihinde keşideci tarafından ödendiği ve dosyanın infazen kapatılarak çek aslının keşideciye iade edildiği anlaşılmakla, kendisi tarafından ödenmeyen bedelin istirdadına ilişkin talepte davacının talepte bulunamayacağı, çekin icra dosyasından keşideciye iade edildiği hususu da göz önüne alınarak buna yönelik talebin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

(Aynı yönde Yargıtay 19.Hd 2018/... Esas, 2020/... Karar sayılı, 03.02.2020 tarihli ilamı)

Ayrıca; mali müşavir bilirkişi tarafından davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede çek nedeniyle alacağın fatura ile dava dışı son hamil tarafından tevsik edildiği, bu nedenle faktöring işleminde usule aykırılığın tespit edilemediği, davalının iktisapta kötü niyetli olduğunun tam ve kesin olarak ispatlanamadığı, davacının çekte hak sahibi olduğu da anlaşılamadığından davalının bu hususu bilmesinin beklenemeyeceği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Aynı yönde Yargıtay 19.HD 2016/... esas, 2017/... Karar sayılı, 09.05.2017 Tarihli ilamı)

Katip ... Hakim ...