İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/334 K.2023/1021

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği doğrultusunda ikili anlaşmalar yoluyla elektrik temini sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşmenin sona erdiği 22/06/2015 tarihine kadar tüm ödemeleri yaptığını, buna ilişkin davalı işyerinden 22/06/2015 tarihli ibra belgesini aldığını ve bu tarihte elektriği kullanıma son verdiğini, 27/08/2015 tarihinde davalı tarafından müvekkili hakkında ....

İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile 4 adet faturanın tahsili ve cezai şart talepli icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra takibinden geç haberdar olup takibe itiraz edemediğini, icra tehdidi ile karşı karşıya kaldığını, 25/10/2016 tarihinde davalı şirketin icra takibini yapan vekili Av. ...'ın hesabına 24.000,00 TL göndererek icra tehdidini durdurmak zorunda kaldığını, ödenen tutarın icra dosyası kapak hesabının çok üzerinde olduğu gibi böyle bir borcun bulunmadığını belirterek davalıya ödenen 24.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin 6446 sayılı Kanuna göre kurulmuş bir tedarik şirketi olduğunu, müvekkili şirket ile davacı ... arasında 01/03/2014 tarihli elektrik tedarik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre elektrik tedarik şirketinin davacıya elektrik satışı yapacağını, davacının ise kullanım miktarına göre şirket tarafından düzenlenen faturaları ödeyeceğini, davacının süresi içerisinde fesih iradesinde bulunmadığını, sözleşmenin kendiliğinden bir yıl daha uzadığını, ... üzerinden müvekkili portföyünde kalmaya devam ettiğini, tahsil edilen pararın gerçek bir borç olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.

Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.

Dava, elektrik tedarik sözleşmesine dayalı olarak başlatılan icra takip dosyasına icra baskısı altında ödendiği iddia olunan paranın geri alınması (istirdatı) istemine ilişkindir.

Mahkememizce görülüp karara bağlanan iş bu dava, ilk olarak İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, ilgili mahkemenin 15/02/2018 tarih ve ...sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir.

Davacı davasında, davalı şirket ile elektrik tedarik sözleşmesi imzaladığını ve sözleşmenin bitmesine rağmen davalı şirket tarafından sözleşmeye aykırı olarak borç çıkartılarak bu borca istinaden girişilen ve kesinleşen .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ödediği 24.000,00 TL'nin, davalı şirketten alınarak kendisine ödenmesini istemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, imzalanan elektrik tedarik sözleşmesi gereğince davacıya fatura edilen ve icra baskısı altında ödenen bedelin gerçek bir borç olup olmadığı ile davalı yandan istirdat edilip edilemeyeceği ve istirdat edilebilecek ise miktarının ne olduğu ve faizin başlangıç tarihi noktalarında toplanmaktadır.

Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı,

tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca dosyanın görevsizlikle geldiği mahkemece alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşıldığından,

mahkememizin 11/03/2019 tarihli celsesinde, tarafların itirazlarının karşılanması bakımından resen seçilen bilirkişiler ... marifetiyle inceleme yaptırılmasına ve davacı yanın istirdat talebinin yerinde olup olmadığı ve miktarı noktasında inceleme yapılarak rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişiler tarafından 27/06/2019 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememize ibraz edilmiştir.

Konusunda uzman bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek dosyaya ibraz olunan bilirkişi heyeti raporunun incelenmesinde özetle; "...sözleşmenin 1 yıl süreli olması ve abonenin sözleşmeyi feshedememesinin yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, davacının, abonelik sözleşmesini sonlandıracağını tedarikçisine yazı ile bildirmediğinden kusurlu olduğu, ancak sözleşmedeki mevzuata aykırı hükümlerden dolayı cezai müeyyidelerin uygulanmasının mevzuatta yeri olmadığı, gecikme faizi dışında sözleşme ceza tutarı ve elektrik satışından kaynaklanan maliyetler adı altında tahakkuk edilen faturaların mevzuata aykırı olduğu,

cayma bedeli olarak tahakkuk edilen ceza faturaları dışında kalan gerçek elektrik tüketim fatura bedeli tutarları 5.693,96 TL'dir, icra tehdidi ile tahsil edilen 24.000 TL'nin 18.306,04 TL'sinin fazladan tahsil edildiği, ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; teknik usullere aykırı davranıldığı, davacıya ilgili usul esas kapsamında işlem yapılmadığı, davacıya uygun olmayan bedel tahakkuk edildiği, hesaplanıp tahakkuk edilen 18.306,04 TL bedelin mevzuata aykırı olduğu ... " şeklinde tespitler yapılmıştır.

Taraflarca bilirkişi heyetinden alınan rapora ilişkin olarak beyan ve itirazda bulunulmuş ve davalı yanca yeniden bilirkişi raporu alınması talep edilmiş ise de, bilirkişi heyetinden alınan raporun incelenmesinde, raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu ve bu haliyle de raporun dosya kapsamına uygun olduğu ve hükme esas alınabileceği kanaatine ulaşıldığından, davalı vekilinin yeniden bilirkişi raporu alınması isteminin, mahkememizin 14/09/2020 tarihli celsesinde reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

Ayrıca davacı yanca her ne kadar, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de, davacı vekilince, davadan önce davalının TBK'nın 117. maddesi hükmüne uygun olarak miktar ve ödeme talebi içeren bir ihtarname ile temerrüde düşürüldüğünün iddia edilmediği ve buna ilişkin bir ihtarname veya ihtarname yerine geçecek bir belge de sunulmadığı anlaşıldığından, dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine ve ayrıca davacı yanca faizin türü de belirtilmediğinden, yasal faize hükmedilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen hükme karşı davalı yanca istinaf kanun yoluna gidilmiştir.

BAM KALDIRMA KARARI

Mahkememizce verilen ... ve 25/01/2021 tarihli kararı inceleyen İstanbul BAM.3.Hukuk Dairesi'nce verilen ... ve 26/04/2022 tarihli karar ile"...Buna göre mahkemece öncelikle davacının ... ve ... nolu aboneliklerine ilişkin abonelik sözleşmelerinin her ikisinin de okunaklı birer örneklerinin, ayrıca takip konusu faturaların hesaplama metotlarına ilişkin bilgilerinin dosyaya celbi, bundan sonra dosyanın önceki bilirkişiler dışında Elektrik Mühendisi bilirkişilerden oluşturulacak üçlü bilirkişi kuruluna tevdi ile; davacının iddiası, davalının savunması,

dosya kapsamı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve yürürlükteki mevzuat hükümleri gözetilerek davalının takip tarihi itibarıyla talep edebileceği tüketim, reaktif tüketim, cezai şart ve piyasa maliyetleri bedelinin tespiti, davacı tarafça yapılan ödeme tutarına göre yersiz olarak yapılmış bir ödeme bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesi hasıl olacak duruma göre karar tesisi gerekirken eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi ka- rarının kaldırılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine..." denilmek suretiyle kaldırma kararı verildiği anlaşılmıştır.

BAM SONRASI YAPILAN YARGILAMADA

Mahkememizce verilen 10/11/2022 tarihli ara kararı ile resen seçilen Elektrik Mühendisi ..., Elektrik Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ...'den oluşan bilirkişi kurulu eliyle dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunan kayıtlar, Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi'nin ... ve 26/04/2022 tarihli kaldırma kararı da hep birlikte değerlendirilmek suretiyle ayrıntılı , gerekçeli ve dosya kapsamına uygun rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişiler tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 02/05/2023 tarihli raporun incelenmesinde özetle de; "....a) Davacıya Tahakkuk Ettirilen İcra Cezai Şartlar :

Sözleşmenin 4.2. maddesine göre icra cezai şartı da uygulanmıştır. Tahakkuk ettirilen ve takibe eklenen 647,08 TL icra cezai şart bedeli sözleşme hükümlerine uygundur.

b) Reaktif Enerji Bedeli Faturası: Davalı şirket ... numaralı abonelik için 13.08.2015 tarihli 422,33 TL tutarlı reaktif enerji bedeli tahakkuk ettirmiştir. Tahakkuk ettirilen reaktif enerji bedeli EPDK tarife Kurul kararlarına uygun olup kadri maruftur.

c) Piyasa Maliyetleri Faturası Sözleşmenin 5. Maddesine göre davalı şirket tarafından davacıya Elektrik Satışından Kaynaklanan Piyasa Maliyetleri adı altında alacak kalemleri 1.353,54 TL faturalandırılmıştır. Yansıtılan Elektrik Satışından Kaynaklanan Piyasa Maliyetleri kadri maruftur.

d) Davacıya Tahakkuk Ettirilen Cezai Şart: Davalı şirket ... sistemi üzerinden davacıyı portföyden çıkartarak fesih gerçekleştirmiştir. Davalı şirket, sözleşme madde 7.1'de gerekçe göstererek 6.549,86 TL bedelli ceza faturası tahakkuk ettirmiştir. Sözleşmenin 7.1. Maddesindeki cezai şart, sözleşme bitiş tarihinden

önce sözleşmenin abone tarafından fesih edilmesi durumunda geçerlidir. Sözleşmenin 7.2. Maddesindeki ihlal hükümleri ise farklı olduğundan, davalı şirket, davacıdan 6.549,86 TL cezai şartı talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.

e) Davacıya Tahakkuk Ettirilen Cezai Şart: Bu nedenle davalı şirketin davacıya ceza bedelini icra takip tarihine kadar işlettiği aylık %4,5 gecikme zammıyla birlikte 6.579,34 TL olarak iade etmesi gerektiği kanaatine varılmıştır..." şeklinde tespitler yapılmıştır.

Mahkememizce verilen 06/06/2023 tarihli ara karar ile, kök rapora yönelik davacı ve davalı yan beyan ve itirazları irdelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 11/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporun incelenmesinde özetle de; "....Raporun yukarısında davacı ve davalının kök rapora ilişkin itirazları mevzuat ve yönetmelikler kapsamında tek tek irdelenerek cevaplanmıştır. Davacı ve davalının kök rapora

ilişkin itirazlarında kök rapordaki tespit ve hesaplamaların değiştirilmesini gerektirecek her hangi bir hususun olmadığı, bu nedenle de, aşağıda özetlenen kök rapordaki kanaatlerimizi koruduğumuzu Sayın Mahkemenin hukuki takdirlerine saygıyla arz ederiz.

a) Davalı Şirket Tarafından Tahakkuk Ettirilen İcra Cezai Şart: Davalı şirketin, vadesinde ödenmeyen elektrik enerji faturalarına ilişkin olarak sözleşmenin

4.2. maddesine göre tahakkuk ettirerek takibe ekleyip tahsil ettiği 647,08 TL icra cezai şart sözleşme hükümlerine uygun olduğundan davacıya iade edilemeyecektir.

b) Davalı Şirket Tarafından Tahakkuk Ettirilen Reaktif Enerji Bedeli: Davalı şirketin, ... numaralı abonelik için tahakkuk ettirerek tahsil ettiği 422,33 TL

reaktif enerji bedeli EPDK Kararlarına uygun olduğundan davacıya iade edilemeyecektir.

c) Davalı Şirket Tarafından Tahakkuk Ettirilen Piyasa Maliyetleri Bedeli: Davalı şirketin, sözleşmenin 5. Maddesi gereğince tahakkuk ettirerek tahsil ettiği 1.353,54 TL

tutarlı elektrik satışından kaynaklanan Piyasa Maliyetleri Bedeli sözleşme hükümlerine uygun olduğundan davacıya iade edilemeyecektir.

d) Davalı Şirket Tarafından Tahakkuk Ettirilen Cezai Şart Bedeli: Sözleşmeyi, davacı değil, davalı şirket feshetmiştir. Eğer, sözleşmeyi, davacı haksız

nedenlerle feshetseydi sözleşmenin 7.1. Maddesi gereğince cezai şartı ödemesi gerekirdi.

Sözleşmeyi, davacı feshetmediğinden davacıya cezai şart tahakkuk ettirilemez. Sözleşmenin 7.1. Maddesindeki cezai şart, sadece ve sadece sözleşme bitiştarihinden önce sözleşmenin abone tarafından haksız nedenlerle feshedilmesi halinde uygulanabilmektedir. Sözleşmenin 7.2. Maddesindeki ihlallere ilişkin hükümler farklı olduğundan (dava konusu somut olayda faturaların vadesinde ödenmemesi) sözleşmenin 7.1. Maddesine atıf yapılarak cezai şart tahakkuk ettirilmesi çelişki oluşturmaktadır. Çelişki oluşmayan hallerde atıf yapılarak cezai şart uygulanması pek tabiidir. Ancak, dava konusu olayda çelişki oluştuğundan atıf yapılarak cezai şart uygulanması olanaklı değildir.

Bu nedenle, icra takip tarihine kadar işlemiş gecikme faiziyle birlikte davacıdan tahsil edilen 6.552,27 TL cezai şartın davalı şirket tarafından davacı ...’e iade edilmesi

gerektiği..." şeklinde kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizin 20/11/2023 tarihli celse ara kararı ile, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile, sözleşmede 7/1 maddesinde belirtilen şartlar ile 7/2 maddesinde belirtilen cezai şarta göre , icra takibinde yapılan hesaplamanın doğru olup olmadığı yönünde alternatifli ek rapor düzenlenmesinin , sözleşmedeki şartların hukuka uygun olup olmadığının takdirinin mahkememizde olduğu anlaşıldığından bilirkişilerin buna yönelik yalnızca hesaplama yapılmasının istenilmesine, bilirkişi heyeti ek raporunun 4.sayfasının d. bendinde yer alan, cezai şart rakamının hatalı olup olmadığı yönünde açıklama yapılarak ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Bilirkişiler tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 04/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporun incelenmesinde özetle; "....Heyetimiz, kök ve ek raporlarımızda tespit, hesaplama ve kanaatlerini muhafaza etmektedir.

b) Sayın Mahkemenin Talimatı Doğrultusunda Cezai Şartın Hesaplanması: Sayın Mahkemenin 20.11.2023 tarihli kararı gereğince; sözleşmede 7/2 maddesinde belirtilen şartlar ile 7/1 maddesinde belirtilen cezai şarta göre, icra takibinde yapılan hesaplamanın doğru olup olmadığı yönünde alternatifli ek rapor düzenlenmesi, sözleşmedeki şartların hukuka uygun olup olmadığının takdirinin mahkememizde olduğundan bilirkişilerin buna yönelik yalnızca hesaplama yapılmasının istenilmesine, bilirkişi heyeti ek raporunun 4.sayfasının d. bendinde yer alan, cezai şart rakamının hatalı olup olmadığı yönünde açıklama

yapılması hususlarında ek rapor düzenlenmesi görevi gereğince; davacıya tahakkuk ettirilen cezai şart ve icra takip tarihine kadar işlemiş faiz ve nihayet takip tarihi itibariyle davacının ödeyeceği cezai şart raporun yukarısında hesaplanmış aşağıda da özetlenmiştir.

Davacıya tahakkuk ettirilecek cezai şart 6.552,28 TL

, takip tarihine kadar gecikme faizi 2,42 TL

,Davacının takip tarihi itibariyle borcu 6.552,28TL

,Davacı ...’in davalı ...A.Ş.’ne

borcunun 6.552,28 TL olduğu, iadesini talep edebileceği bedel bulunmadığı anlaşılmaktadır..." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde;

Bozma ilamı sonrasında alınan 02/05/2023 ve 14/12/2023 tarihli bilirkişi raporları uyarınca davacının ödemesi gereken tutarın icra takibinde talep edilen miktar ile uyumlu olduğu, davacıya tahakkuk ettirilen 13/07/2015 ve 20/07/2015 son ödeme tarihli faturaların 5 iş günü içerisinde ödenmemiş olduğu, bu halde sözleşmenin 7.2. Maddesinin ihlal edildiği ve tedarikçinin aboneyi portföyden çıkartma hakkı mevcut olmakla cezai şartın talep edilmesine engel bulunmadığı anlaşıldığından sözleşmenin tedarikçinin portföyden çıkartılması ile sona erdiği, bu halde yapılan icra takibinin sözleşmeye uygun olduğu ve davacının menfi tespit ve istirdat talebinin reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.