İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/471 K.2023/879

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, ... nezdinde kurulan vadeli işlem ve opsiyon piyasasında(VİOP) faaliyet gösteren, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuatın tüm gereklerini yerine getirerek lisans belgesini almış bir yatırım kuruluşu olduğunu, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığı’nca müvekkili şirketin 16.04.2012 tarihinden itibaren işlem aracılığı faaliyeti, portföy aracılığı faaliyeti, yatırım danışmanlığı faaliyeti ve sınırlı saklama hizmetinde bulunmak üzere geniş yetkili aracı kurum olarak yetkilendirilmesinin uygun görüldüğünü,

müvekkili şirket ile davalı arasında 24.06.2021 tarihli sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmede müvekkili aracı kurumun yatırım kuruluşu; davalının ise müşteri sıfatıyla yer almakta olduğunu, davalının, müvekkili şirket ile imzalamış olduğu sözleşme uyarınca ...

Anonim Şirketi nezdinde bulunan vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında alım satım işlemleri gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkili şirketin, bu işlemlerde sadece davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde etmekte olduğunu, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin kaldıraç etkisi nedeniyle riskli işlemlerden olduklarını, davalıya, Sermaye Piyasası mevzuatının bir gereği olarak hesap açılışında kendisine gerekli bütün risk bildirimlerinin yapıldığını, risk bildirim formunun kendisine sunulduğunu, ilgili formda teminatın tümünü kaybedebileceği ve hatta kayıplarının,

toplam teminatlarını dahi aşabileceğine ilişkin bilgilendirmenin yer aldığını, davalının VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamı kaybettiğini, kayıplarının yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarının 1.062.510,77-TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlaması çağrısının yapıldığını, ancak davalının bu çağrıların hiçbirine icabet etmediğini, nihayetinde borcunu ödemekten imtina ederek müvekkili aracı kuruma karşı, sözleşme gereği borcunu ödeme yükümlülüğünden kaçındığını, bunun üzerine ....

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığını, davalının 19.01.2022 tarihinde bu takibe itiraz ettiğini belirten dilekçesini mezkur icra dosyasına sunduğunun ve icra takibinin durdurulduğunu, ve müvekkili kurumun zararının oluştuğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya, faize, faiz oranlarına, kura, kur farklarına, munzam zarara, hesap hatalarına, TBK'nın 100. maddesinde yer alan haklara ve diğer feri haklara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafça ....

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava dosyası öncelikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmiş olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/05/2022 tarihli, ... sayılı sayılı kararıyla dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş olup, Mahkememize tevzi edilen dosyanın yargılamasına mahkememizce devam olunmuştur.

Dava, davalı ile davacı aracı şirket arasında akdedilen sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi dayalı olarak, yapılan borsa işlemleri neticesinde davalı kayıplarının teminatını aşması nedeniyle ... Anonim Şirketi'ne davacı şirket tarafından yapılan ödemelerin davalı tarafça geri ödenmediğinden bahisle, davacı tarafça .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası kapsamında davalı ...'un yargılama esnasında 07/02/2023 tarihinde vefat etmiş olduğunun anlaşılması neticesinde, yasal mirasçıları ...(T.C.K.N.: ...) ve ...(T.C.K.N.: ...)'a davetiye tebliğ edilmiş, mirasçılar tarafından mahkememize sunulan 22/05/2023 tarihinde, mirasçı olmadıklarına ilişkin beyanlarını içeren ve .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 15/03/2023 tarihli, ...sayılı reddi miras kararını sunulmuş, ilgili kararda tereke tasfiye memuru olarak mahkemenin yazı işleri müdürü ...(Sicil: ...)'ın seçildiği anlaşılmış, davacı tarafça da 15/06/2023 tarihli duruşmadaki beyan ile davaya terekeye karşı devam edilmek istendiği belirtilmesi üzerine tereke tasfiye memuru adına usulüne uygun olarak duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmiştir.

Mahkememizce 24.06.2021 tarihli sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi ile ekleri, risk bildirim formları, hesap ekstreleri, ... Anonim Şirketi kayıtları, teminat tamamlama ve hesap ekstresine ilişkin e-mail bildirimleri, türev araçlar işlem sonuç formları, türev piyasalar teminat durum raporları, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası, davalı nüfus kayıt örneği, .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, SPK uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğü’nün ...

esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı davacı şirket tarafından, 04/02/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine 24/06/2021 tarihli sözleşmeye dayalı 1.062.511,27-TL asıl alacak ve 22.385,52-TL diğer faiz olmak üzere toplam 1.084.896,79-TL alacağın; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak, tahsilde tekerrür olmamak, takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık 517,25 ticari temerrüt faizi ve değişen oranlardaki faizi, icra giderleri, avukatlı ücreti ile birlikte ve kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsup edileceği kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 14/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından 14/02/2022 tarihinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinden, 21/12/2021 tarihinde davalı müteveffa ... tarafından, dolandırıldığı gerekçesiyle davacı... hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, savcılığın 16/12/2022 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş olduğu anlaşıldı.

SPK uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 13/04/2023 tarihli rapor ile; taraflar arasındaki sermaye piyasası araçları alım satım aracılığı çerçeve sözleşmesi, türev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi ve yurt dışı piyasalarda alım satım işlem aracılığı sözleşmesinin 24/06/2021 tarihinde 151.135.242.19 numaralı IP üzerinden elektronik ortamda imzalandığı, davalı borçlu müşteri ...’un 28 Şubat 2022 vadeli ... tanımlı Altın/TL sözleşmesinde 20/12/2021 tarihi itibariyle 4.559 adet uzun açık pozisyonunun olduğu, dolar/TL kurundaki düşüş dolayısıyla teminat eksiğinin meydana

geldiği, kaybın mevcut teminattan fazla olması nedeniyle teminatının tamamını kaybettiği, çerçeve sözleşmenin 24. maddesi uyarınca 21/12/2021 tarihi saat 23:06 ve 22/12/2021 saat 07:15’te müşterinin [email protected] elektronik posta adresine iki defa e-mail ile eksik teminatın tamamlanması çağrısının yapıldığı halde müşterinin teminat tamamlama

çağrısına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesi ile aynı sözleşmenin 28. maddesi uyarınca başka bir ihbara veya bildirime gerek olmaksızın müşterinin türev işlemlerinden kaynaklanan açık pozisyonlarının tamamının aracı kurum tarafından kapatılarak tasfiye edildiği, 21/12/2021 tarihinde 4.559 adet ... sözleşmesindeki uzun açık pozisyonun 1.694.551,77-TL zararla kapatıldığı, kayıp miktarının yatırılan teminatı aştığı, VİOP nakit hareket hesabı bakiyesinin 1.062.526,52-TL borçlu olduğu,

mahkememize hitaben ...'ın 03/08/2022 tarihli yazısı ekinde gönderilen VIOP Teminat İşlem Hareket ... teminat işlemleri kayıt belgesinde, 22/12/2021 tarihinde ... Yatırım tarafından müşteri ...’un teminat hesabına 1.060.664,98-TL nakit teminat yatırıldığının görüldüğü, ...

Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası düzenlemeleri uyarınca, müşterinin açık pozisyonlarından kaynaklanan teminat borcunun ödenmesi sorumluluğunun çerçeve sözleşmede de belirtildiği üzere müşteriye ait olduğu, müşteri tarafından teminat ödeme borcunun yerine getirilmediği durumda ise teminat borcunun ödenmesinden aracı kurumun sorumlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kurum olan davacı şirket ile davalı müşterisi arasında akdedilen 24/06/2021 taraflar arasındaki sermaye piyasası araçları alım satım aracılığı çerçeve sözleşmesi, türev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi ve yurt dışı piyasalarda alım

satım işlem aracılığı sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, davacı kurumun, davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır.

Davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ... Şirketi'ne karşı devam etmektedir.

Taraflarca akdedilen risk bildirim formunda davalıya, teminatın tümünü kaybedebileceği ve hatta kayıplarının, toplam teminatlarını dahi aşabileceğine ilişkin bilgilendirmenin yapılmış olduğu görülmektedir. Bu kapsamda eldeki dosyada teminatın tamamlanmaması üzerine 21/12/2021 tarihinde 4.559 adet ... sözleşmesindeki uzun açık pozisyonun 1.694.551,77-TL zararla kapatıldığı, kayıp miktarının yatırılan teminatı aştığı, VİOP nakit

hareket hesabı bakiyesinin 1.062.526,52-TL borçlu duruma geldiği, 21/12/2021 tarihi saat 23:06 ve 22/12/2021 saat 07:15’te müşterinin [email protected] elektronik posta adresine iki defa e-mail ile eksik teminatın tamamlanması çağrısının yapıldığı halde müşterinin teminat tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği ve mahkememiz dosyasına kazandırılan ... Anonim Şirketi'nin VIOP

Teminat İşlem Hareket ... teminat işlemleri kayıt belgesinden, 22/12/2021 tarihinde davacı aracı kurum tarafından, davalı müşteri teminat hesabına 1.060.664,98-TL nakit teminat yatırılması sebebiyle davacının, davalıdan rücuen alacak talebinde bulunduğu, borcun ödenmemesi üzerine alacaklı davacı şirket tarafından, ....

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile 04/02/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine 24/06/2021 tarihli sözleşmeye dayalı 1.062.511,27-TL asıl alacak ve 22.385,52-TL diğer faiz olmak üzere toplam 1.084.896,79-TL'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ancak borçlu tarafından 14/02/2022 tarihinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası davalısı tarafından davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takibine itiraz edilmişse de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 13/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile davalının, davacı aracı kuruma raporda belirtilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlu, söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delili dosyaya sunmuş da değildir.

Bu itibarla davalı borçlunun, icra takibine itirazında haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır.

Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalıya farklı zaman dilimlerinde bildirimlerde de bulunmuştur.

Bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır