İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/147 K.2024/116

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... .../... şubesinin ... nolu, 06/04/2022 keşide tarihli keşide yeri ... olan 86.242,00TL bedelli çekin 28/11/2022 tarihinde keşidecisi tarafından müvekkiline gönderildikten sonra ... Kargoda kaybolduğunu, kargoda kaybolduğuna dair keşideci tarafından tutanak tutulduğunu, .... ATM ... Esas sayılı davası ile çek iptali davası açarak ödeme yasağı konulduğunu, taraflarına tebliğ edilen 20/02/2023 tarihli ara karar ile davaya konu çekin ...

San. ve Tic. A.Ş.'nin hamili olduğunu, çekin ...'a ibraz edildiğini, istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, keşideci tarafından çek kaybolduktan sonra yeni bir çek düzenlenerek müvekkiline verildiğini, kaybolan çeki elinde bulunduranlar hakkında...CBS'ye suç duyurusunda bulunduklarını, ... .../...

Şubesinin ... nolu, 06/04/2022 keşide tarihli keşide yeri ... olan 86.242,00TL bedelli çekin müvekkiline iadesine, borçlu olmadıklarının tespitine, ihtiyati tebdir kararı verilerek dava sonuna kadar çekin ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Davacı tarafın .... ATM ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame ettiklerini ve dosya kapsamında verilen 20/02/2023 tarihli ara karar ile müvekkiline karşı 1 haftalık kesin süre içerisinde istirdat davası açılması şeklinde hüküm kurulduğunu, davanın süresinde açılmaması halinde usulden reddinin gerektiğini, davacının davalı müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamili olduğu ... .../...

Şubesine ait 27/01/2023 keşide tarihli ... seri no.lu 86.242,00-TL bedelli çekten dolayı taraflarınca .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığını, dava konusu çekin lehtarının karşı taraf dava dilekçesinde çekin keşidecisi ile arasındaki borç ilişkisini ikrar ettiğini, müvekkilince dava konusu çekin tam ve düzgün ciro silsilesi ile iktisap edildiğinden yetkili ve meşru hamil olduğunu, çek hakkında iptal davası açılmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına dayanak çek nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti ile çek istirdatı istemine ilişkindir.

Dava konusu takip dosyasının uyap kayıtları celbedilmiştir. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı alacaklı tarafından davacı borçludan 86.242,00-TL çek, 258,79-TL komisyon, 8.624,20-TL karşılıksız çek tazminatı, 304,80-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 95.429,73-TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu görülmüştür.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde mahkememiz dosyası davacısının işbu davada davacı olduğu, davanın kıymetli evrak iptali davası olduğu, mahkemece verilen 21/03/2022 tarihli karar ile verilen süre içerisinde çeki elinde bulunduran davalı ... San. Tic. A.Ş.'ye karşı istirdat davası açmadığının anlaşılması nedeniyle davanın reddine karar verildiği ve 15/05/2023 tarihinde dosyanın kesinleştiği görüldü.

Uyuşmazlık konusu çek incelendiğinde; ... ... Şubesine ait, ... çek seri no, 27/01/2023 keşide tarih ve 86.242,00TL bedelli olduğu, çekin keşidecisinin ... İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti., lehtar ve ilk cirantasının ... ve Tekstil San. Tic. Ltd.Şti. ve son cirantasının da davalı ... San. Tic. A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde davaya konu çel keşidecisi şirketin aralarında davacı ve davalının da bulunduğu şirket yetkilileri hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan şikayette bulunulduğu, dosya içerisinde müşteki şirket şikayet dilekçesi ve yetkilisi ifadesi dışında beyan bulunmadığı görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı kıymetli evrak iptali davasında 20/02/2013 tarihli ara karar ile davacıya, çeki elinde bulunduran ... San. Tic. A.Ş.'ye karşı istirdat davası açması için bir haftalık süre verilmesine rağmen, iş bu davanın verilen sürede açılmaması nedeniyle hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmişse de, verilen sürenin hak dava açmak için hak düşürücü süre olmadığı, süreye riayet edilip istirdat davası açılmazsa ise TTK'nın 758/2 maddesi gereğince ödeme yasağının kaldırılacak olduğunun anlaşılması nedeniyle davalının bu şekildeki beyanına itibar edilmemiştir.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalı yana borçlu olup olmadığının tespiti ve miktarının saptanması, taraf defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi noktasında ve ayrıca iddia ve savunma kapsamında taraflarca var ise bilirkişi incelemesinde cevaplandırılması istenilen hususları kapsar şekilde, alacak- borç durumuna ilişkin dayanak kayıtların suretlerinin de eklenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Tarafların ticari defterleri ile dosya kapsamında inceleme yapılması suretiyle rapor tanzimi bakımından görevlendirilen mali müşavir bilirkişi 17/01/2024 tarihli raporunda; mahkeme kaleminde yapılan incelemede davacı vekili tarafından 3 klasör fatura getirildiği fakat davacının ticari defterlerinin getirilmediği, yapılan incelemede faturaların farklı farklı firmalardan alınan alış faturaları ve farklı firmalar adına tanzim edilmiş olan satış faturalarından ibaret olduğunun görüldüğü, davacının ticari defterlerini sunmadığından sunulan faturalarla herhangi bir tespit yapılamadığı,

davalı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin incelemesinde açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yasal süresinde yaptırıldığı, davaya konu çekin davacıdan sonraki ciro silsilesinin sonunda davalıya ciro edildiğini, davalının kendisinden önceki ciranta adına tanzim ettiği 19/12/2022 tarih ve ... no.lu "2004LÜ Paslanmaz Spider" açıklamalı fatura ile KDV dahil 5.128.893,60-TL'lik satış yaptığı, 19/12/2022 tarihli tahsilat makbuzu ile de kendisinden önceki cirantadan davaya konu 86.424,00-TL tutarlı çek dahil olmak üzere toplam 2.304.844,06-TL tutarlı 5 adet çek aldığı,

davaya konu çekin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava dilekçesi ekinde sunulan davaya konu çeki keşide eden ... Otel... Ltd. Şti-... kaşe- imzalı tutanaktır başlıklı belgede çekin kargo ile davalıya giderildiğine dair açık bir tespit yapılamadığı, Davaya konu çeki keşide eden ... Otel ... Ltd.

Şti'nin davacı ile ilgili tanzim ettiği işlem dökümü başlıklı belge ve faturaların incelemesinde bu belgede 13/09/2022 tarihinden 28/10/2022 tarihine kadar olan süreçteki işlemler (davacının davadışı keşideci şirket adına ve/veya davadışı keşideci şirketin davacı adına tanzim ettiği faturalar -ki bu faturalar da ayrıca sunulmuştur- ve davadışı keşideci şirketin davacıya yapmış olduğu kısmi ödemeler) neticesinde, 28/10/2022 tarihi itibariyle davacının davadışı keşideci şirketten 186.242,40 TL alacaklı alacaklı olduğu,

sonrasında davadışı keşideci şirketin 17 Kasım 2022 verilen Çek ... ... açıklamasıyla 100.000,00 TL'lik ve 15 Aralık 2022 verilen Çek ... ... açıklamasıyla 86.242,40 TL'lik çeki davacıya vermesi neticesinde 15/12/2022 tarihi itibariyle taraflar arasında herhangi bir borç / alacak bakiyesi kalmadığının görüldüğü, ... Otel Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin davacı lehine tanzim ettiği 27/01/2023 keşide tarihli ve ... nolu 86.242,40 TL'lik çek ve işbu çekin alındığına ilişkin 19/12/2022 tarihli tahsilat makbuzu incelemesinde bu çekin, dava dilekçesinde "çekin kargoda çalınması sebebiyle keşideci şirket tarafından 86.240 TL bedelli yeni bir çek düzenlenerek müvekkili şirkete verildiği" olarak belirtilen çek olduğunun anlaşıldığı, davacının tanzim ettiği tahsilat makbuzuna göre bu çekin davadışı keşideci şirketten 19/12/2022 tarihinde alındığının görüldüğü,

(Keşideci şirketin davacıya ilişkin yukarıda incelenen "işlem belgesinde" ise bu çekin davacıya 15/12/2022 tarihinde verildiği şeklinde kaydın yer aldığı) şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davalı ... San. Tic. A.Ş.'nin dava konusu çeki ciro yoluyla hamil olduğu, soruşturma aşamasındaki beyanlara göre çek keşidecisi olan ... İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin şikayet dilekçesinden imzasını inkar etmediği, çekin hamili olan davacı ... ve Tekstil San. Tic.

Ltd.Şti. ile arasında ticari ilişki bulunduğunu beyan ettiği, çeki davacıya ulaştırmak üzere kargoya verdiğini, çekin bu süreçte ele geçirildiğinin davacı tarafından kendisine bildirildiğini beyan ettiği, davacının dava dilekçesinde çekteki cirosundaki imzasına yönelik bir beyanda bulunmadığı, davalı ile arasında ticari ilişki bulunmadığını beyan ettiği, çek metnine göre ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, alınan bilirkişi raporuyla; davacı tarafça inceleme gününde ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davalı tarafından sunulan ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davaya konu ... ...

Şubesine ait, ... çek seri no, 27/01/2023 keşide tarih ve 86.242,00TL bedelli çekin davalının ticari defterinde usule ve yasaya uygun tutulduğu, davacının davaya konu çekin kargoda kaybolduğu yönündeki iddiasını somut bir delil ile kanıtlayamadığı, davalının dava konusu çekin yasal hamili olduğu ve dosya kapsamına göre çeki iktisabında kötüniyetli olduğunun herhangi bir delil ile kanıtlanamaması nedeniyle davanın reddine, davalının alacağına geç kavuşmasına yönelik verilmiş bir tedbir kararı da bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

07/02/2024 Katip ... Hakim ...