İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/307 K.2024/827

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ... adına sigorta ve bireysel emeklilik kapsamında aracılık faaliyetlerinin yapılması amacı ile acentelik sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşme uyarınca davalı taraf müvekkili şirket adına sigorta poliçesi düzenlemekte ve müvekkili şirkette uygulanan komisyon yönergesi uyarınca komisyon ödemelerine hak kazandığını,

ancak davalı tarafından aracılık edilen ve komisyonu tahsil edilen çok yüksek miktarlı poliçelerin artarda tahsilatçılık sebebi ile iptal edilmesi nedeni ile davalının hem asgari üretim miktarının altına düştüğünü hem de iptal edilen poliçeler sebebi ile müvekkili şirketten aldığı komisyon ödemelerini iade borcu altına girdiğini, davalı ile yürütülen görüşmeler sonuçsuz kalınca; davalıya 16.05.2022 tarihinde ....

Noterliğinin ... yevmiye numarasına kayıtlı ihtarnamesi ile borcunu ödemesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davalı borcunu yine de ödemeyince ....Noterliği aracılığı ile 03.08.2023 tarihi itibari ile sözleşmesi feshedildiğini ve bakiye borcunun ödenmesi ihtar edildiğini, bu ihtarnamenin ... hesabına 04.08.2023 tarihinde teslim edildiğini, davalının borcunu ödememekte ısrarcı olunca ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ederek takibin durduğunu, davalının takibe yönelik itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya, dava dilekçesinin ve tensip tutanağının usulüne uygun tebliğe edilmiş olmasına rağmen, davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kredi alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan acentelik sözleşmesi, hesap hareketleri, ihtarname ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası celbedilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacının davalı aleyhine 07.09.2022 tarihinde 894.725,33 TL tutarında İptal edilen poliçeler için ödenen komisyon bedelinin iadesi, 11.196,33 TL tutarında işlemiş faiz, 905.921,65 TL tutarında toplam alacak ilamsız takipte ödeme emri başlattığı, Davalı şirketin 16.09.2022 tarihli dilekçesi ile borcun tamamına, işlemiş faize ve talep edilen faiz oranına itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 19/02/2024 tarihli raporunda; davacı şirketin 2021-2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı ...

A.Ş nin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre davalı ...Hiz. Ltd.

Şti. den 904.425,41TL alacaklı olduğu, dosyaya mübrez belgelerden taraflar arasındaki acentelik sözleşmesini davacının “ davalı tarafından aracılık edilen ve komisyonu tahsil edilen yüksek miktarlı poliçelerin artarda tahsilatçılık sebebi ile iptal edilmesi nedeni ile davalının hem asgari üretim miktarının altına düştüğü hem de iptal edilen poliçeler sebebi ile davacı şirketten aldığı komisyon ödemelerini iade borcu altına ancak bu bedelleri ödemediği gerekçesi” ile sözleşme ilişkisini feshettiğini ileri sürdüğünün anlaşıldığı,

Heyetimizce dosya münderecatında yapılan incelemeler neticesinde davacının ticari defterlerine göre Davalıdan 904.425,41 TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, ancak dosya münderecatında davalıya ait bir evraka rastlanılamadığından tarafların ticari defterlerinin birbirini doğrulayıp doğrulamadığının tespitinin yapılamadığı, öte yandan dosyaya mübrez sözleşmenin 25.4.2. maddesine göre davalının komisyon ödemelerini iade borcunu yerine getirmemesinin davacıya sözleşmenin olağanüstü sebeple feshi hakkını verdiğinin kararlaştırıldığı,

Hâl böyle olunca davacının “davalı tarafından aracılık edilen ve komisyonu tahsil edilen yüksek miktarlı poliçelerin artarda tahsilatçılık sebebi ile iptal edilen poliçeler sebebi ile davacı şirketin davalıya ödemede bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise bu bedelin davacının iddia ettiği tutarda olup olmadığının tespitinde dosyaya mübrez ticari davacıya ait defterlerden davacının gerek davalıdan cari hesap alacağının bulunduğu gerekse de davalıya birtakım komisyon ödemelerinin yaptığının anlaşıldığı, Ancak dosya münderecatından davacının iddia ettiği üzere davalı tarafından tanzim edilen poliçelerin iptal edilip edilmediği,

iptal edildi ise bu bedellerin davacıya iade edilip edilmediğinin anlaşılamadığı, zira gerek davalı tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulmaması gerekse de davalının merkez adresi İlkadım/Samsun olması hasebiyle davalı şirket ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Dosyaya sunulu belgeler kapsamında olan davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde yalnızca davacının davalıdan 904.425,41-TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı;

bu bilgilerden hareketle Sayın Mahkemece davacının ticari defterlerine itibar edilmesi halinde davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilen 904.425,41-TL’nin tahsilini talep edebileceğinin ifade edilebileceği, ancak davacının dava dilekçesinde talebinin 899.992,34 TL olduğu dikkate alındığında talebe bağlılık ilkesi gereğince davacı şirketin davalı şirketten 899.992,34-TL alacak talebinde bulunabileceğinin değerlendirilebileceği, şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, raporda takip tarihi itibari ile işlemiş faiz ve faiz oranının tespitine yönelik hesaplama yapılmadığı anlaşıldığından ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 19/07/2024 tarihli ek raporda; davacı şirketin 2021-2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davacı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davalı şirketten 904.425,41TL alacaklı olduğu,

Taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında, Davalı acentenin 3. kişiler ile yapmış olduğu poliçeler kapsamında erken fesih sebebi ile Davalıya fazla ödenen komisyon iadesi talepli davada Davacının ticari defterlerine göre Davalıdan 904.425,41 TL tutarında alacaklı olduğu ancak davanın itirazın iptali olması nedeniyle icrada yer alan 894.725,33 TL tutularındaki asıl alacağa bağlı kalınarak faiz hesaplanmaktadır.

Davacı şirket Davalı şirkete 16.05.2022 tarihinde ihtarname çekerek alacağını temerrüte düşürdüğü ve ihtarnamenin içeriğinde ‘tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde’ ödemenin yapılmasını talep etmiştir. 04.06.2022 (20.05.2022 tebliğ+15 gün) temerrüt tarihinden 07.09.2022 icra tarihine kadar 36.677,61 TL tutarında reeskont avans faizi hesaplandığı, ancak talebe bağlı kalmak kaydıyla 11.196,33 TL tutarında işlemiş faiz talep edebileceğini bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Taraflar arasında 16/06/2021 tarihinde acentelik sözleşmesi akdedildiği, ilerleyen zamanda davacı tarafından cari ve avans komisyon borçlarının ödenmesine yönelik davalı şirkete noter vasıtasıyla 16/05/2022 tarihli ihtarname keşide edildiği, talep edilen borcun ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından keşide edilen 03/08/2022 tarihli ihtarname ile acentelik sözleşmesinin haklı nedenler derhal feshedildiğinin davalı şirkete bildirildiği ve cari ve avans komisyon borcunun ödenmesi yönünde davalı şirkete ihtarda bulunulduğu,

dosyaya mübrez sözleşmenin 25.4.2. maddesine göre davalının komisyon ödemelerini iade borcunu yerine getirmemesinin davacıya sözleşmenin olağanüstü sebeple feshi hakkını verdiği, keza davalı tarafından bedellerin ödendiğine yönelik herhangi bir kaydın dosyaya sunulmadığı, bu itibarla feshin haklı olduğunun anlaşıldığı, akabinde taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamaması üzerine işbu davanın açıldığı,

dosya kapsamına göre ve usulüne uygun tutulmuş davacı ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde alınan raporda davalı acentenin 3. kişiler ile yapmış olduğu poliçeler kapsamında erken fesih sebebi ile davalıya fazla ödenen komisyon iadesi nedeniyle 904.425,41 TL borçlu olduğunun hesaplandığı, davalı şirket tarafından söz konusu borcun ödendiği veya başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı,

bu hususlar dikkate alınarak temin edilen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı şirket tarafından yapılan itirazın iptali ile hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın haksız olması karşısında davacının icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır