İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/363 K.2024/643

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ....

ATM ... esas sayılı dosyası ile 10/12/2018 tarihinde konkordato mühleti almış, akabinde yapılan yargılama sorucunda 14/10/2020 yılında konkordato tasdiki aldığını, davalı bankanın ilgili konkordato dosyasında alacaklı olarak kabul edildiğini ve bu hususta komiserlerce dosyaya alacak miktarını belirten raporlar sunulduğunu, davalı bankanın bu miktarlara itiraz ettiğini, akabinde tasdik kararından sonra ....

ATM... no.lu dosyası ile çekişmeli alacak davası ikame ettiklerini ve davanın hala derdest olduğunu, ... no.lu 155.000,00-TL bedelli çekin davalı bankaya çek teslim tutanağı ile teslim edildiğini, davalı banka tarafından....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını ve bu takibe istinaden ilgili çekin keşidecisinden 18/04/2023 tarihinde toplam 273.000,00-TL tahsilat yaptıklarını, bu tahsilatların konkordato projesinde müvekkiline teslim edilmeliyken müvekkiline verilmediğini, davalının konkordato ödeme planı dışında fazlaca tahsilat yaparak hukuka aykırı biçimde diğer alacaklıların önüne geçtiğini, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşamadıklarını, şimdilik 155.000,00-TL'nintüm ferileri ve faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...ATM'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden önce konkordato mühleti, sonrasında da konkordato tasdiki aldığını, davalı banka konkordato davasında alacaklı olarak kabul edilerek bu hususta komiserlerce alacak miktarını belirten raporlar alındığını, davalı tarafından bu miktarlara itiraz edildiğini, akabinde ....ATM'nin... esas sayılı dosyası ile alacak davası ikame edildiğini, müvekkilinin davalı banka nezdinde hesabına gelen 66.409,91 TL miktara davalı banka tarafından el konularak takas mahsup uygulandığını,

davalının konkordato ödeme planı dışında fazlaca tahsilat yaptığını, yine davalı bankaya teslim edilen 155.000-TL bedelli bir çeke ilişkin davalı banka 3.kişiden tahsilat yaptığını ve o bedeli de müvekkiline teslim etmeyerek takas mahsup uyguladığını, bu bedele ilişkin de İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, iş bu davanın konusu, tarafları ve içeriğinin birebir aynı olduğunu belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile,

bu aşamada şimdilik 66.409,91 TL'nin tüm ferileri , faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, iş bu dosyanın usul ekonomisi gereğince İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Ticari Şubesine borçlu davacı tarafından .... ATM’nin ... Esas sayılı dosyasından Konkordatonun Tasdiki başvurusunda bulunulduğunu, mahkeme tarafından firma hakkında 3 ay süreli geçici mühlet, sonrasında ise 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini,

akabinde yukarıda anılan dava kapsamında müvekkili banka tarafından 3.255.000,16-TL alacaklarının olduğunun beyan edildiğini ancak Mahkeme tarafından alacaklarının 146.851,81-TL kısmının kabulüne karar verilmiş olduğundan çekişmeli alacakları tutarında davalı firmanın müvekkili bankaya borçlu olduğunun tespiti ile tespit edilen alacaklarının Konkordato Projesine dahil edilerek proje kapsamında müvekkili bankaya ödenmesine karar verilmesi için açtıkları davanın .... ATM...

E. sayılı dosyadan devam ettiğini, Davaya konu ... no.lu 155.000TL tutarındaki çekin davacı tarafından temlik cirosu ile müvekkili bankaya devredildiğini ve söz konusu çekin yeni alacaklısının müvekkili banka olduğunu, konkordato davasında mahkemenin müvekkili bankaya temlik cirosu ile devredilen çeklere ilişkin olarak kurulmuş açık ve belirgin bir ihtiyati tedbir kararı da bulunmadığını, müvekkili banka tarafından ... no.lu 155.000TL tutarındaki çek alacağının tahsili için....

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davaya konu çekin alacaklısı ve hak sahibinin müvekkili banka olduğunu, davacı firma ile müvekkili banka arasında imzalanan sözleşmeler ve yasal mevzuat uyarınca bankanın bu çek bedellerini dilediği alacağa mahsup etme hakkının olduğunu, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Ticari Şubesine borçlu davacı tarafından .... ATM’nin ...

Esas sayılı dosyasından Konkordatonun Tasdiki başvurusunda bulunulduğunu, mahkeme tarafından firma hakkında 3 ay süreli geçici mühlet, sonrasında ise 1 yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini, davaya konu 06/03/2023 tarihinde dava dışı şirket tarafından 66.409,91-TL EFT'nin davacının hesabına gönderildiğini ve davacının 1379-26 no.lu hesabında beklediğini,3.

Şahıs tarafından gönderilen eft tutarının 19/04/2023 tarihinde tasfiye olunacak alacak hesabından olan alacaklarına mahsup edildiğini, davacı firma ile müvekkili banka arasında imzalanan ... hükümlerine göre müvekkili bankanın rehin, takas ve mahsup hakkının bulunduğunu, konkordato davasında verilen hükümlerin mülkiyeti bankaya ait çekler üzerinde tasarrufi işlem yapmasına engel teşkil etmediğini, birleşen dosya yönünden arabuluculuğa başvurulmadığını, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dosyalarda dava, davacının almış olduğu konkordato tasdiki ve konkordato ödeme planına aykırı olarak davalı banka tarafından el konulan asıl davaya konu 155.000,00 TL ile birleşen davaya konu 66.491,91 TLnin davalı bankadan alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası 14/06/2023 tarih ... Karar sayılı birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.

Davacı yanca, .... Asliye Ticaret Mahkemesi, ... esas sayılı dosyasından verilen geçici mühlet kararı ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas, İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları celbedilmiştir.

.... ATM... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının mahkememiz dosyası davalısı... Bankası A.Ş., davalısının mahkememiz dosyası davacısı ... ... A.Ş. olduğu, davacının davalı şirketten GKS kapsamındaki alacağının tespiti ile tespit edilen alacaklarının konkordato projesine dahil edilerek proje kapsamında davacıya ödenmesinin talep edildiği ve dosyanın karar tarihi itibari ile halen derdest olduğu görüldü.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, tüm dosya kapsamı ve ... ATM ... Esas sayılı dosyasının da ayrıntılı incelenmesi sureti ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi 22/04/2024 tarihli raporunda; davacının davalı bankadan olan alacağının rehinle teminat altına alınmadığı ve adi alacak niteliğinde olduğu, konkordatoya tabi adi alacak hükümlerine tabi olduğu ve kararda belirtilen ödeme şekline göre ödeme yapılacağı, çekişmeli alacak olarak nitelendirilerek konkordato borç listeninden daha fazla bir alacağının olmadığı, halen derdest olan dava dosyasında yer alan nihai bilirkişi raporunda yer aldığı,

tahsil edilen çekin davalı bankaya tevdi tarihinin konkordato geçici mühlet tarihinden önce olmakla birlikte, geçici mühlet ilan tarihi öncesi hesap katının yapılmış olduğuna ilişkin dosyada bir bilgi veya belge olmadığından alacaklı bankanın takas mahsup hakkını kullanamayacağı, havalenin ise geçici mühlet tarihinden sonra olması nedeniyle bankaca takas mahsup hakkını kullanamayacağı ve davacıya iade edilmesi gerektiği şeklinde rapor bildirmiştir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yasal mevzuata uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

.... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde davaya konu alacakların konkordato kapsamında çekişmeli olduklarının anlaşıldığı, davacı şirketin ... Esas sayılı konkordato davası ile ilgili ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.12.2018 tarihli geçici mühlet kararının incelenmesinde, kararın 9. bendinde “Takas ile ilgili olarak İİK’nın 200 ve 201 inci maddelerinin uygulanmasına” hükmünün bulunduğu, bilirkişi marifetiyle yapılan incelemede alacağın rehinli alacak olmadığı, adi alacak olduğu, İİK’nin adi alacak hükümlerine ve konkordato tasdik kararında yer alan hükümlere tabi olduğu, Geçici mühlet tarihinden sonra (Geçici mühlet tarihi:10.12.2018) 6.3.2023 tarihinde ...

Ltd.

Şti. tarafından 66.409,91 TL EFT Davacının hesabına gönderildiği ve davalı banka tarafından mahsup işlemine tabi tutulduğu dava dilekçesi ve banka dekontundan anlaşıldığı, İhtilaf konusu ... nolu 155.000,00 TL tutarlı çekin ise bankaya tevdi edildiği tarihi ise davacının tevdi ettiği çek çıkış bordrosunun 27.06.2018 tarihli olduğu, bu tarihte şirketin henüz konkordato başvurusu ve geçici mühlet kararı olmadığı, söz konusu çekin tarihinin 17.01.2019 olduğu, çekin vadesinin ise geçici mühlet kararından sonra olduğu, çekin icra yolu ile faizli olarak tahsil edildiği,

İcra ve İflas Kanunu m. 294/f.4-c.1 hükmünde mühlet sırasında talep edilen takasın İİK’nın 200 ve 201. maddelerine tabi olacağı düzenlendiği, dolayısıyla alacaklıların takas hakları, bu bent gereğince sınırlandırılmış ve alacaklıların takası, ancak iflasta takası düzenleyen hükümler gereğince işletebileceği ifade edildiği,

atıfta bulunulan İİK m. 200 hükmüne kıyasen kural olarak alacaklı, alacağını konkordato talep eden borçlunun kendinde olan alacağı ile takas edebileceği, ancak alacaklılardan birisi, geçici mühlet ilan tarihinden sonra borçludan alacaklı olur yahut geçici mühlet kararının ilanından sonra konkordato talebinde bulunan kişiye borçlanmışsa, takasa cevaz verilmediği,

ayrıca İİK Konkordato düzenlemelerine göre geçici mühletin ilanından önce alacaklıların borçluların mevduatında bulunan para ve diğer varlıkları üzerinde takas hakkını kullanabilecekleri, buna karşılık geçici mühletin ilanından sonra borçlunun banka nezdindeki hesaplarına gelen para vb üzerinde takas hakkını kullanamayacaklarının düzenlendiği, alacaklı bankanın geçici mühlet ilan tarihinden önce borçlu şirketlerin hesabında bulunan para üzerinde, koşulları oluşmuş ise takas haklarını kullanabileceği.

İİK m. 294/f.4 uyarınca takas hakkı bulunan alacaklı bankanın, bu hakkını geçici mühlet ilan tarihinden, İİK m.299 uyarınca alacaklarını beyan edene dek kullanma hak ve yetkisine sahipt olduğu, öte yandan geçici mühlet ilan tarihinden sonra borçlu şirketin hesabına intikal eden para üzerinde, alacaklı bankanın takas hakkını kullanmasının mümkün olmadığı,

alacaklı bankanın, borçlu şirketin hesabında bulunan bedeller üzerinde takas hakkını kullanabilmesi için, geçici mühlet ilan tarihi öncesi hesap katının yapılmış olmasının muacceliyet koşulunu sağlayacağını, geçici mühletin ilan tarihi olan 10.12.2018 öncesinde hesabın kat edildiğini tevsik eden bir bilgi ya da belgenin dosya kapsamında mevcut olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...