İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/819 K.2025/717

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ortalama 35-40 çalışanı ile sağlık hizmeti veren bir kuruluş olduğunu, çalışanlarına davalı banka ile yaptıkları maaş protokolü uyarınca banka kanalıyla maaşlarını ödediğini, protokolün 01/05/2019-01/05/2022 tarihleri arasında yürürlükte olacağını, Protokolün 21 m. göre her personel adına vadesiz mevduat hesabı açılışları tamamlanmasına müteakip ödeme talimatı ile ilgili personelin hesabına aktarılacağının belirtildiği, Protokolün 2.2 m. uyarınca müvekkilin yetkilileri tarafından bildirilecek talimata atfen ödemlerin yapılacağının kararlaştırıldığı,

protokolde ödeme listelerinin kime gönderilmesi gerektiği konusunda da bir bilgilendirme yapılmadığı, dolayısıyla banka ödeme listesinin gönderilme aşamasında bir güvenlik/onay/denetleme sistemini devre alması gerekirken, davalı banka böyle bir uygulamayı müvekkil için oluşturup devreye almadığı, esasen bankanın böyle bir güvenlik/onay sistemi olduğu bu olay ortaya çıktıktan sonda devreye aldığı, Müvekkil şirketin maaş ve diğer ödemeleri muhasebe sorumlusu ... tarafından gerçekleştirildiği,

anılan muhasebe görevlisi aylık olarak ödeme listelerini bazen sözlü ve bazen de yazılı olarak onaylatılmasına müteakip mail ile gönderme sırasında bilgi için cc kısmına şirket yetkililerini de ekleyerek ödemelerin sağlanmasının gerçekleştirildiği, Muhasebe sorumlusu dava konusu usulsüz olarak gerçekleştirdiği işlemlerde şirket yetkililerine bilgi vermeden bu işlemleri gerçekleştirdiği, bu şekilde 11 ay boyunca haksız olarak kendi lehine “maaş avansı“ açıklaması ile yaptığı transferlerde kazanç sağladığı,

...'ın kendi hesabına aktardığı meblağların 2019 Mayıs ayı 6.000,00TL, 2019 Haziran ayı 3.000,00TL, 2019 Temmuz ayı 16.000,00TL, 2019 Ağustos ayı 24.000,00TL, 2019 Eylül ayı 33.750,00TL, 2019 Ekim ayı 38.100,00TL, 2019 Kasım ayı 8.500,00TL, 2019 Aralık ayı 97.500,00TL, 2020 Ocak ayı 65.000,00TL, 2020 Şubat ayı 62.500,00TL,2020 Mart ayı 53.000,00TL olmak üzere toplamda 407.350,00TL olduğu, Davalı banka yukarıda tabloda belirtilen 11 kalem ödeme sırasında müvekkili şirket yetkililerini hiç bilgilendirmediği ve uyarmadığı, Davalı banka protokole göre maaş hesabının bulunduğu ...

Şubesi dışındaki ...

Şb. nezdindeki hesaba para göndermesinin aykırılık teşkil ettiği, Davalı banka zorunlu güvenlik/onay sistemi mevcut olmasına rağmen bu prosedürü işletmeden “ maaş avansı “ açıklaması ile gelen ödemeleri hiç sorgulamadan bankanın diğer şubesindeki hesaba aktarılmasını sağlamış olmakla kusurlu olduğu belirtilerek, 407.350,00 TL 'lık zararın her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket çalışanlarının maaşları 2009 yılından itibaren ödenmeye başlanıldığı, 2022 yılından bu yana ise elektronik posta adresinden gönderilen ödeme listesi uyarınca maaş ödemelerinin yapıldığı, 2020 yılına kadar davacının herhangi bir itirazı olmaksızın ödemelerin gerçekleştiği, dolayısıyla 2022 yılından bu yana oluşan ticari teamül uyarınca ödemelerin gerçekleştiği, Müvekkil bankanın ek bir kontrol yükümlülüğünün bulunmadığı, davacı öğrenme tarihinden itibaren geçen 3 yıl sonra huzurdaki davayı ikame etmiş olmasının hukuki bir değerliliğinin bulunmadığı,

Davacı şirket tarafından 10.04.2020 tarihinden evvel ek bir onayı talebi iletilmediği için, ödemeler 10.04.2020 kadar sistemsel olarak gerçekleştiği, dolayısıyla davacı 10.04.2020'den itibaren kurum internet bankacılığı şubesi onayı alındıktan sonra yapılmasını talep ettiği, bu tarihten sonra da kurum talimatına atfen ödemelerin yapıldığı, Müvekkil bankaca yapılan ödemeler protokolün 2.5 m. ile diğer hükümlerine göre yapıldığı, Davacının iddia ettiği zarar kendi kusurlu eylem ve davranışları sonucunda meydana geldiği, davacı bir Ltd. şirket olarak kayıtlarını ve bilançolarını ticari defterlere uygun olarak tutmak zorunda olduğu,

davacının ticari faaliyetleri 2019 ve 2020 yılı genel kurullarında ibra edildiği, davacı kendi personelinin yaptığı işlemlere icazet verdiği için müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, Davacı 2019 yılından 16.04 2020 tarihine kadar 125 defa internet bankacılığı şubesine giriş yaptığı, bu süre içinde internet şubesi üzerinden 1884 adet işlem yapıldığı belirtilerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafın davalı banka ile yapmış olduğu maaş ödeme protokolüne aykırı davranmaktan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan maaş süreç bilgilendirme formu ve maaş ödemeleri protokolü, e-posta örmekleri hesap hareketleri, ihtarname ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; ... CBS'nin ... soruşturma ve ... 6. Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosyaları celbedilmiştir. Davacı taraf tanık deliline dayanmış ve tanıkların beyanları alınmıştır.

Tanık ... duruşmada. "Ben 2010 yılından beri davacı şirkette İşletme Koordinatörü olarak çalışmaktayım. Şirketimizde maaşlarımız banka aracılığıyla ödenir, ödemeleri muhasebe personeli yapardı. Aslında bu bölümün tek sorumlusu ... idi. Bu kişi maaşlarımızı yapar ardından bankaya mail yoluyla talimat verirdi. Maaşlarımız hesaplarımıza yatardı. ... benden yaklaşık 1 yıl sonra işe girdi.

Pandemi döneminde şirket sahibimiz olan ... şirket hesaplarını incelerken ...'in kendisine sıklıkla talimat yazıp havale yoluyla avans aldığını fark etmiş. Bunun üzerine bizimle toplantı yaptı. Toplantıya ...'i de çağırdı. Toplantıda ... ihtiyacının olduğunu söyleyerek bu durumu kabul etti. Kendisini patronumuz ve biz parayı geri ödemesi konusunda sıkıştırınca bunu kabul etti fakat o gün kalbinin sıkıştığını beyan ederek iş yerinden ayrıldı ve bir daha geri gelmedi.

Bildiğim kadarıyla maaş ödemeleri ve diğer ödemeler hususunda bankaya talimat yazılacak ise bir excell tablosu oluşturulur, burada hangi personelin ne miktarda ödeme alacağı ve nereye ne kadar ödeme yapılacağı yazardı. Daha sonra bu tablo e posta aracılığıyla bankaya iletilirdi. E postanın bilgi kısmına da patronun maili eklenirdi. Fakat kendisine avans gönderilen durumda e postanın bilgi kısmına şüphe uyandırmamak için patronun adını yazmamıştı.

Patron bu şekildeki mailleri görseydi müdahalede bulunurdu. Bildiğim kadarıyla yaklaşık 400-450 bin tl civarında kendisine ödeme çıkmıştır. Banka tarafından bu ödemeler ile ilgili şirketimize bilgilendirme yapılmamıştır. Şirketimizde avans alma usulü şöyledir; bu hususta tek yetkili ben olduğumdan personel avans isteğini önce bana iletir. Ben bununla ilgili bir form doldurur ve yönetimden onay alırım. Bu yapılan ödemelerin hiçbirisi bu şekilde gerçekleştirilmemiştir.

Şirket sahipleri aynı zamanda şirkette diş hekimi olarak çalıştıklarından hesap hareketlerini günlük olarak takip etmeleri mümkün değildir. Hatırladığım kadarıyla ...'in kendisine yaptığı ödemeler patronumuzun bu işi fark ettiğinin 1 yıl öncesinden başlıyordu. Yine şirketimizde muhasebe tarafından yönetime haftalık rapor sunulmasına rağmen ... sunmuş olduğu raporlarda kendisine çıkmış olduğu ödemeleri şirketten gizlemiştir.

Kullanılan hesap tek başına maaş hesabı değil şirket ödemelerinin yapıldığı oldukça hareketli olan ödeme de aldığımız bir hesaptır. Bunun üzerine şirketimiz olayla ilgili olarak banka ile görüştü. Maaş ödeme prosedürümüz değişti. Yapılan ödemelerin banka tarafından ayrıca şirket yetkililerimizin onayına tabi tutuldu. Onay prosedürü talimatın elektronik imza ile şirket yetkilisi tarafından imzalanması suretiyle başlanmıştı.

Maaş ödeme protokolümüz ısrarımız üzerine bankadan belli bir süre sonra alınabilmişti. Bu olay açığa çıkmadan önce maaş ve diğer ödemeler noktasında bankadan bir onay alınmıyordu. Ve bir sorun da çıkmamıştı. Fakat banka prosedür hakkında onay mekanizmasını işletebilecekken bizim çalışmamızda bu prosedüre uygulamıyordu." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... duruşmada. "Ben 2004 yılından beri davacı şirkette Diş Hekimi Asistanı olarak çalışmaktayım. Dava dilekçesinde adı geçen ... adlı kişi şirketimizde muhasebe personeli olarak çalışırdı. Hatta tek yetkili kendisiydi. Bu kişi maaşlarımızı yapar ardından bankaya mail yoluyla talimat verirdi. Şirketimizde maaşlarımız banka aracılığıyla ödenirdi, ödemeleri muhasebe personeli yapardı.

Maaşlarımız hesaplarımıza yatardı. ...'in ne zaman işe girdiğini hatırlamıyorum, bilmiyorum. Pandemi döneminde şirket sahibimiz olan ... şirket hesaplarını incelerken ...'in kendisine sıklıkla talimat yazıp havale yoluyla avans aldığını fark etmiş. Patronumuz paranın iadesini ...'ten iadesini istemesine rağmen... parayı iade etmeyerek şirketten ayrıldı. Bildiğim kadarıyla maaş ödemeleri ve diğer ödemeler bankaya e-posta yoluyla talimat yazılacak gerçekleştirilirdi.

Öğrendiğim kadarıyla ... kendine talimat yazarak avans almış. Klinik çok yoğun çalıştığı ve hasta baktıkları için patronlar olayı geç fark etmişler. Avans ihtiyacımız olduğunda ... Hanıma bildirirdim. ... hanım da ... bey ve diğer yönetici personelden onay alırdı. Onayladıkları zaman avansımız bankaya yatardı. Bu talimatı da ... gönderirdi. ...'in muhasebe bölümünde yapılan işlemlerle ilgili yönetime rapor sunup sunmadığı konusunda bilgim yoktur.

Tanıklık ücreti istemiyorum," şeklinde,

Tanık ... duruşmada; "Ben 2019 yılından beri davacı şirkette Diş Hekimi olarak çalışmaktayım. Dava dilekçesinde adı geçen ... adlı kişi şirketimizde muhasebe personeli olarak çalışırdı. Muhasebe bürosunda tek yetkili olarak çalıştığını biliyorum. Maaş listemizi ... hazırlardı. Ardından bankaya talimat yazardı , ardından da maaşlarımız ödenirdi. Detayını bilmiyorum. Maaş bordromu da muhasebe bürosuna gider imzalardım. ...'in kendi hesabına talimat yoluyla avans yatırılması hususunun şirkette konuşulması nedeniyle bilirim. Paranın ... tarafından iade edilip edilmediğini bilmiyorum. Şirketimizin sahibi olan ... ve ... aynı zamanda şirkette Diş Hekimi olarak aktif çalışmaktadırlar. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti istemiyorum," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık ... duruşmada. "Ben 2001 yılından beri davacı şirkette Hasta Danışmanı Asistanı olarak çalışmaktayım. Dava dilekçesinde adı geçen ... adlı kişi şirketimizde muhasebe personeli olarak çalışırdı. Hatta tek yetkili kendisiydi. Hatta bir dönem aynı odada çalıştık. Bu kişi maaşlarımızı yapar ardından bankaya mail yoluyla talimat verirdi. Şirketimizde maaşlarımız banka aracılığıyla ödenirdi, ödemeleri muhasebe personeli yapardı.

Maaşlarımız hesaplarımıza yatardı. ... benden sonra hatırladığım kadarıyla 2010-2011 yıllarında işe girmişti. Pandemi döneminde şirket sahibimiz olan ... şirket hesaplarını incelerken ...'in kendisine sıklıkla talimat yazıp havale yoluyla avans aldığını fark etmiş. Patronumuz paranın iadesini ...'ten iadesini istemesine rağmen ... parayı iade etmeyerek bir daha şirkete gelmedi. Kendisine ulaşılamadı.

Bildiğim kadarıyla maaş ödemeleri ve diğer ödemeler bankaya e-posta yoluyla talimat yazılacak gerçekleştirilirdi. ...'in olay tarihi itibariyle şirketimizin eski personeli de olması ve şirket yetkililerinde oluşturduğu güven nedeniyle bu olay açığa çıkmadı. Banka da bu nedenle şirket yetkililerimize havalenin talimatın gerçek olup olmadığı noktasında dönüş yapmıyordu. Çünkü uzun süre bir sorun çıkmamıştı.

Klinik çok yoğun çalıştığı ve hasta baktıkları için patronlar olayı geç fark etmişler. Avans ihtiyacımız olduğunda ... Hanıma bildirirdim. ... hanım da Namık bey ve diğer yönetici personelden onay alırdı. Onayladıkları zaman avansımız bankaya yatardı. Bu talimatı da ... gönderirdi....'in muhasebe bölümünde yapılan işlemlerle ilgili yönetime rapor sunardı ancak raporun içeriğini bilemiyorum. Olaydan sonra bankaya güven sarsıldığı için bankamızı değiştirdik.

Şu an ödemeler bankaya talimat yoluyla bildiriyor. Banka tarafından ... Beye bildiğim kadarıyla bir onay şifresi gidiyor. ... bey onay verince talimatlar işleme konuluyor. ...'in onaylarla ilgili şirket yetkililerinden onay almadığını bilmiyorum. Pandemiden sonra davalı banka tarafından şirketimiz personeline ve şirkete promosyon ödemesi yapılıp yapılmadığını bilmiyorum. Tanıklık ücreti istemiyorum," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, davacının uğradığını iddia ettiği maddi zararın dava tarihi itibariyle mevcut olup olmadığının, davacının maddi zararı var ise her bir alacak kalemi yönünden temerrütün hangi tarihte oluştuğunun, davacının maddi zararına yönelik davalıdan talep edebileceği faiz türünün tespiti noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 03/02/2025 tarihli raporunda;

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi ve eğerlendirme neticesinde; davacı ile davalı banka arasında akdedilen Maaş Ödeme Protokolü kapsamında davacı çalışanlarının aylık maaş ödemeleri davalı bankaca yapılmaktadır. Davacı şirket eski çalışanı (...) usulsüz olarak davalı bankaya gönderdiği e-mail talimatları yoluyla 407.350,00 TL tutarında davacıyı zarara uğratmış olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere davalı bankanın %25 oranında müterafik kusurlu olduğunun sayın mahkemece kabulü halinde, davacının bu müterafik kusura tekabül eden bedeli davalı bankadan isteyebileceği kanaati edinildiği, Sayın Mahkemece raporun benimsenmesi halinde;

davalı bankanın % 25 oranında müterafik kusurlu olduğunun kabulü durumunda, 101.837,50 TL'nin (407.350,00 TL x 0.25) işlem tarihlerinden itibaren haksız fiil kapsamında tarafların karşılıklı olarak tacir oldukları da nazara alınarak 3095 sayılı faiz K'nun 2 m. hükmü uyarınca, değişen oranlarda basit usulde işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı bankadan istenilebileceği şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 10/06/2025 tarihli ek raporda;

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde, hukuki takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere; Tarafların beyan ve itirazları bankacılık ve finans uygulamaları paralelinde tek tek irdelenmeye çalışılmıştır. Beyan ve itirazların hukuki açıdan değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere, mevcut delil durumuna göre kök raporda herhangi bir revizyon yapılamamış olduğu, görüşü bildirilmiştir.

Taraf vekillerince ek rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi bakımından alınan 29/09/2025 tarihli 2. ek raporda;

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler çerçevesinde, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; hukuki takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere; Tarafların beyan ve itirazları bankacılık ve finans uygulamaları paralelinde tek tek irdelenmeye çalışılmıştır. Beyan ve itirazların hukuki açıdan değerlendirilmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere, mevcut delil durumuna göre kök raporda herhangi bir revizyon yapılamamış olduğu, görüşü bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya kısmen elverişli kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı şirket ile davalı banka arasında 30/04/2019 tarihinde maaş ödeme protokolü imzalandığı, protokole göre davacı şirketin her bir ay maaş ödeme dönemi öncesinde davacı şirket tarafından hazırlanarak bankaya kurum kodu talep formunda belirtilen ödeme yöntemiyle minimum personelin hesap bilgisi ve maaş ödeme tutarlarını içeren talimatı personel ad, soyad, adres TCKN bilgilerini gösteren liste ile birlikte bankaya iletmesi gerektiği, davacı şirket tarafından bankaya iletilen maaş ödeme talimatının kontrolünden veya içeriğinin doğruluğundan bankanın açıkça sorumlu olmayacağının protokolde belirtilerek hüküm altına alındığı,

davacı şirketin davalı banka ile imzaladığı maaş ödeme protokolleri kapsamında 2011 yılından bu yana çalışanlarının aylık olarak maaş ödemelerini davalı banka aracılığı ile yapmakta olduğu, protokol kapsamında varılan mutabakata göre davacı şirketin e-posta adresinden gönderilen e-postalar doğrultusunda maaş ödemelerinin yapıldığı, sunulan kayıt ve belgelere göre şirket yetkilileri tarafından maaş ödemelerinin tamamlanması için ayrıca bankaya iletilmesi gerekli bir onay durumunun olmadığı, söz konusu ödeme dönemi uzun yıllara sirayet ettiği için taraflar arasında bir teamülün oluşmuş olduğu,

davacı şirketin kurumsal olarak şubesiz bankacılık üyesi olması nedeniyle şirket yetkililerinin 7/24 internet bankacılığı şubesi üzerinden şirket hesaplarını takip ve kontrol edebilme olanağına sahip olduğu, davacı şirket yetkililerinin bu olanağa sahip olmasına rağmen işlem yapan personeline aşırı güven duyduğu, gerekli kontrol ve iç denetimleri yapmadığı, davacı şirket yetkililerinin muhasebe personelini denetlemesi gerekirken kendisine duyulan güven neticesinde bu yönde bir davranışta bulunmadığı, dinlenen tanıkların bu durumu açıkça ifade ettiği, şirket yetkilisinin tesadüfen durumu öğrendiği,

bu haliyle davacı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmediğinin anlaşıldığı, personelini özenle seçip ve kontrol etmediği, kendi kusurlu eyleminden dolayı uğramış olduğu zarardan bankanın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, taraflar arasında imzalanan protokolde "Bankaya gönderilen maaş ödeme talimatının kontrolünden veya içeriğinin doğruluğundan bankanın açıkça sorumlu olmayacağı.." şeklinde düzenleme dikkate alındığında bir nevi sorumluluk reddinin anlaşılması gerektiği, tacir olan tarafları bağladığı,

her ne kadar bilirkişi raporunda davalı bankanın da müterafık kusurlu olabileceği değerlendirilip takdiri mahkemeye bırakılmışsa da protokol ve dosya kapsamına göre bankanın kusursuz olduğu, kusurun kendi personelini ve iç denetimini yapmayan davacı şirkette olduğu, kimsenin kendi kusuruna dayanarak başkasından hak talep edemeyeceği anlaşılmakla reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.