İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/820 K.2025/741

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacılardan ... dığer davacı ... şirketinin çalışanı olduğunu, firmanın hamili bulunduğu ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 06/05/2018 keşide tarihli ... nolu, 47.425-TL bedelli çek ile 16/05/2018 keşide tarihli ... nolu 49.716-TL bedelli çeklerin uhdesinde kaybolması/çalınması nedeni ile davacılardan ... tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, dava konusu çeklere ilişkin ödemeden men kararı verildiğini, ödemeden men kararı sonrasında ... Bankası tarafından mahkemeye verilen cevabi yazıda dava konusu çeklerin ... Bankası ...

Şubesi tarafından takas merkezine ibraz edildiğini, ancak ibraz eden gerçek ya da tüzel kişilerin bilgilerinin kendilerinde bulunmadığı bilgisi verildiğini, mahkeme tarafından ...'a iade davası açması konusunda 1 haftalık kesin süre verildiğini, davacılar tarafından yapılan araştırmalar sonucunda dava konusu çeklerin ... Bankası ... Şubesi' ne davalılardan ... A.Ş. tarafından ibraz edildiği, ayrıca yine daha önce ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olan ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 16/4/2018 keşide tarihli ... nolu, 48.694-TL bedelli çekinde aynı şekilde davalılardan... A.Ş. Hesabından ... Bankası ...

Şubesi nin sorguladığı bilgisi edinildiğini, ... çalışanı olan davacılardan ... firmasına giderek çekleri teslim aldığını ancak sonrasında çekleri şirket muhasebesine iade edeceği zaman çekleri kaybettiğini, bulunduğu tespit edilmiş ve çek iptali davası açıldığını bu nedenlerle davanın kabulü ile, ... Bankası A.Ş. ...

Şubesine ait 16/4/2018 keşide tarihli ... nolu, 48.694-TL bedelli, 06/05/2018 keşide tarihli ... nolu, 47.425TL bedelli ve 16/05/2018 keşide tarihli ... nolu 49.716-TL bedelli çeklerin taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili Bankanın ... Şubesine borçlu diğer davalı ... A.Ş’ nin borçlarına karşılık olmak üzere dava dışı ...' un keşidecisi bulunduğu ...A.Ş ... Şubesi' ne ait 06.05.2018 tarihli ... seri nolu 47.425,00TL bedelli ve 16.05.2018 tarihli ... seri nolu 49.716,00TL bedelli ve 16.04.2018 tarihli ... seri nolu 48.694,00TL bedelli üç adet çek temlik cirosu ile müvekkil Bankaya devir ve teslim edildiğini söz konusu çekler hakkında ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas ve ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...

Esas Sayılı dosyalarından ödeme yasağı kararı olduğu ilgili banka tarafından bildirildiğinden çekler hakkında işlem yapılmayarak ödeme yasağı kararına uygun şekilde belgelendirildiklerini, davacı ...'ın davaya konu çeklerin hiçbirisi üzerinde cirosu bulunmadığını, hal böyle iken, kendisinin huzurdaki davada taraf olma ehliyeti bulunmadığını, açıklanan sebeple ve tüzel kişiler adına dava açmaya yetkili kişinin etkili temsilci olması nedeniyle HMK' nın 51 ve devamı maddeleri uyarınca: taraf ehliyetine ve dava açma yetkisine sahip olmayan davacı tarafından açılan davanın ... açısından reddini talep ettiklerini, ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı çek iptali konulu dava dosyasından, davacı tarafa verilen süre üzerine açılmış olup, anılan çek iptali dava dosyasında davacı sıfatını haiz olmayan ... Ltd.

Şti.'nin de huzurdaki davayı açmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, iş bu nedenle de davacı şirket açısından davanın reddini talep ettiklerini, davanın yetkisiz Mahkeme'de açıldığını, istirdat davalarında yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu bu nedenle dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini bu nedenlere davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, yazı cevabı içerikleri, ... 7.ATM ...esas sayılı dosya Uyap mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır. Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir. Dava, istirdat istemine ilişkindir. Mahkememizce, faktoring ve bankacılık işlemlerinde uzman bilirkişi eliyle dosya üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi Emekli Banka Müdürü ... tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 07/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...1) Dava konusu; ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... no.lu 16.04.2018 keşide tarihli 48.694,00TL bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... no.lu 06.05.2018 keşide tarihli 47.425,00TL bedelli çek, ... Bankası A.Ş. ...

Şubesine ait ... nolu 16.05.2018 keşide tarihli 49.716,00TL bedelli çekin dava dışı ... tarafından “Hamiline” keşide edilmiş olduğu, çeklerin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı ... Ltd. Şti.-davalı ...Tic. A.Ş.- davalı ... A.Ş. cirosu ile davalı... Bankası A.Ş. ne verilmiş olduğu, Dava konusu çeklerin, Davacı şirket ile davalı ...

A.Ş. ında 20.11.2017 tarihinde imzalanan protokol ile; kahve satış sözleşmesinin ifası amacıyla davacı tarafından davalı şirkete teslim edilmiş olduğu, 2) Dava konusu toplam 145.835,00TL bedelli çeklerin, davalı ...

Tic, A.Ş. tarafından davacı şirket adına tanzim edilen “...” açıklamalı 30.11.2017 tarihli ... nolu 145.978,92TL tutarlı İrsaliyeli Fatura bedelinin ödemesine istinaden davalı şirkete verilmiş olduğu, fatura üzerindeki Teslim Alan kısmında isim ve imza bulunmadığı, Söz konusu faturanın iadesine ilişkin; davacı şirket tarafından davalı şirket adına tanzim edilen “... nolu fatura iadesi” açıklamalı 30.11.2017 tarihli ... no.lu 145.978,92TL tutarlı iade faturası bulunduğu,3) Davalı Banka tarafından cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulan, davalı ...Bankası A.Ş.-...Şubesi ile davalı ...

A.Ş. Arasında 29.11.2017 tarihinde imzalanan 1.000.000,00TL limitli Genel Nakdi ve GayrinakdiKredi Sözleşmesi bulunduğu, Sözleşmenin müteselsil kefil sıfatı ile ... tarafından imzalanmış olduğu, 4) Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında.

Dava konusu, davalı şirkete teslim edilen toplam (48.694,004 47.425,00449.716,00 —) 145.835,00TL bedelindeki çeklerin 28.11.2017 tarihinde davalı şirket cari hesabında kayıtlı olduğu, Davalı şirket tarafından tanzim edilen 30.11.2017 tarihli 145.978,92TL tutarlı faturanın ve bu faturaya karşılık davacı şirket tarafından tanzim edilen 30.11.2017 tarihli 145.978,92TL tutarlı iade faturasının kayıtlı olduğu, Dava tarihi olan 12.06.2018 tarihi itibarıyla davalı...

A.Ş. firmasının davacı şirkete 180.290,00TL borçlu durumda olduğu, Söz konusu borç bakiyesinin 145.835,00TL kısmının dava konusu çeklerden kaynaklandığı,5) Dava konusu çeklerin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edilen dava konusu çeklerin, davalı ... A.Ş. tarafından diğer davalı ...A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu ve davalı...A.Ş. tarafından tanzim edilen 30.11.2017 tarihli 145.978,92TL tutarlı faturanın...

A.Ş. ne temlik edilmiş olduğu, Ancak faktöring işlemine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir belge bulunmadığı, Davalı Banka vekilinin cevap dilekçesindeki beyanı ile cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulan GKS ne göre; dava konusu çeklerin davalı ...A.Ş. tarafından davalı Banka şubesine teslim edilmiş olduğu, Davalı ...

A.Ş. tarafından tanzim edilen 30.11.2017 tarihli 145.978,92TL tutarlı İrsaliyeli Faturanın üzerinde Teslim Alan kısmında herhangi bir isim ve imza bulunmadığı, söz konusu faturadaki ürünlerin davacıya teslim edilmemiş olması sebebiyle davacı şirket tarafından 30.11.2017 tarihli 145.978,92TL tutarlı iade faturası tanzim edilmiş olduğu ve bu faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu sonuç olarak davalı ... A.Ş. ile davalı ...

A.Ş. arasında gercekle, tiği düşünülen Factöring Sözleşmesinde, alacağın tarafından düzenlenen iade faturası ile iptali gerçekleşmiş olduğu, Buna göre; davalı faktöring şirketi tarafından, factoring işlemine konu edilen fatura hakkında; davalı şirket ile davacı şirket arasındaki ticari ilişkinin varlığına lişkin olarak gerekli araştırmaların yapılmamış olduğunun anlaşıldığı, Davalı Banka ile ...

A.Ş. arasındaki kredi ilişkisi nedeniyle davalı Banka tarafından temlik cirosu ile teslim alınan davaya konu çekler hakkında yapılan herhangi bir istihbarat çalışmasına dosya kapsamında rastlanılmadığı, 6) Davacı şirket ile davalı ...Tic. A.Ş. arasındaki ticari ilişki çerçevesinde, rapor içerisinde açıklandığı üzere; davalı şirketin dava konusu çekler bakımından davacıya borçlu durumda olduğu,," şeklinde tespitler yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan raporların denetlenmesinde, raporun hukuki yorum ve nitelendirmeleri Mahkememize ait olmak üzere, yapılan bankacılık sektörel tespit ile değerlendirme ve hesaplamalar bakımından, ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, hukuki yönleri ayrık olmak üzere, mali tespit ile değerlendirme ve hesaplamalar bakımından hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Davalı Banka'nın dava konusu çekleri temlik cirosu ile elde ettiği, temlik cirosunun alacağın temliki hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ile -alacağın temliki ve temlik cirosuna ilişkin kanun maddelerini yazalım- maddeleri gereği çek borçlusunun şahsi defilerini temlik alana karşı ileri sürmesinin mümkün olduğu, bu halde ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile Mahkememiz dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporlaırnda davacının lehdar ve faktöring fimrasına karşı borçlu bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... Bankasına temlik nedeniyle ödemezlik defiinin ileri sürülmesinin mümkün olduğu, bu halde bankanın çekin ediniminde basiretli tacirden beklenen özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin de tespit edilemediği, ancak davalı ...

Bankasının bu hususta kötüniyetinin çekin istirdadı talebi yönünden önemli olduğu, dava konusu çekte davacılar dışında ... cirosu ile Banka'ya tevdii edilen çek üzerinde bu kişiler arasındaki ilişkin devam ettiği ve çekin bu kişiler arasında talep konusu edilebileceği anlaşılmakla istirdat talebinin reddi gerekmiştir.

Davalı ...'in şirket yetkilisi olduğu, çek üzerinde yetkili olduğunu gösterir başkaca bir bilgi bulunmadığından bu kişi tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır