İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/437 K.2025/435

Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde 2 adet finansal kiralama sözleşmesi tanzim edildiğini, 06.07.2021 tarihli finansal kiralama sözleşmesine konu ... olan ... model Granül Makinesinin kullanımı için davalıya teslim edildiğini, bu sözleşme ile kararlaştırılan ödeme planına ilişkin ödemelerde, davalı tarafından temerrüde düşülecek olması sebebiyle sözleşmenin 03.09.2021 tarihinde tadilinin yapıldığını ve yeni bir ödeme planı düzenlendiğini,

13.08.2021 tarihli finansal kiralama sözleşmesine konu ... olan Geri Dönüşüm Sulu Kırma Hattının kullanımı için davalıya teslim edildiğini, bu sözleşme ile kararlaştırılan ödeme planına ilişkin ödemelerde, davalı tarafından temerrüde düşülecek olması sebebiyle sözleşmenin 19.08.2021 ve 20.09.2021 tarihinde tadilinin yapıldığını ve yeni bir ödeme planı düzenlendiğini, davalı/kiracının, sözleşmeler gereği hazırlanıp tadil edilen ve kesinleşen ödeme planlarına aykırı hareket ettiğini, finansal kiralama taksitlerini ödemede temerrüte düştüğünü, davalının ödemelerdeki temerrütü sebebiyle ...

24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ödeme ve fesih ihtarının keşide edildiğini, bu ihtarnamede muhatap/davalıya, Finansal Kiralama Kanunu gereğince temerrüde düşülen bedellerin ödenmesi için 60 gün süre verildiğini, bu sürede temerrüte düşülen borcun ödenmemesi halinde sözleşmelerin feshedilmiş sayılacağı, tüm kira bedellerinin muaccel hale geleceği ve bu durumda 60. günü takip eden 5 gün içinde sözleşme konusu malları müvekkili şirkete teslim etmesi gereğinin ihbar ve ihtar edildiğini, ihtarnamenin 05.04.2024 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini,

bildirilen 60 günlük süre geçmesine rağmen davalının bugüne kadar temerrüte düşülen borcu ödemediğini ve davalı ile bankaları arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmelerinin fesih olduğunu, 07.06.2024 tarihinde arabulculuk başvurusu yapıldığını, ancak finansal kiralama konusu menkullere ilişkin herhangi bir ödeme yapmayan karşı taraf ile 24.07.2024 tarihinde anlaşamama yönünde tutanak tutulduğunu,

müvekkili bankanın davalıdan olan finansal kiralama alacakları ile kanuni takibe intikal eden kredi alacakları sebebiyle davalının finansal kiralama konusu menkuller üzerinde muvazaalı işlemler yapmak suretiyle ileride telafisi mümkün olmayan zararlar meydana getirme olasılığı bulunduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama konusu malların, davalı ve/veya 3. Kişilerden alınarak zilyetliğinin teminatsız olarak;

aksi durumda uygun teminat karşılığında müvekkili bankaya teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, taraflar arasında akdedilen 06.07.2021 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile 13.08.2021 tarihli finansal kiralama sözleşmelerinin haklı nedenle feshedildiğinin tespitini ve sözleşmeye konu menkullerin müvekkiline iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın zorunlu arabuluculuk şartını yerine getirmemiş olduğunu, müvekkili şirketin Antalya'da geri dönüşüm sektöründe faaliyet gösteren Akdeniz Bölgesinde tanınan saygın ve köklü bir ticari şirket olduğunu, piyasa koşullarına bağlı nakit akışının azalması, döviz kuru, enflasyon, kredi faizlerinin anormal seviyede yükselmesi nedeniyle kredi kullanımlarının daralması, faizler ve kur artışı nedeniyle üretim maliyetinin artması gibi nedenlerle ödeme güçlüğü içerisine düştüğünü, borçların vadesinde ödenmeme tehlikesine bağlı olarak konkordato talepli dava açıldığını ve davanın ...

3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden görülmekte olduğunu, dosya kapsamında düzenlenen 18/03/2024 tarihli tensip tutanağı ile müvekkili şirket hakkında 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, müvekkil şirketin talebi doğrultusunda dosyanın 14/06/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı ile geçici mühletin 2 ay süre ile uzatılmasına karar verildiğini, bu anlamda müvekkili şirketin halen konkordato süreci içerisinde olduğunu, bu süre içerisinde dava ve takip yasağı kapsamında davacının taleplerinin reddinin gerekmekte olduğunu, sözleşmenin,

karşı tarafın konkordato projesinden etkilenip etkilenmediğine bakılmaksızın, borçlunun taraf olduğu ve işletmesinin faaliyetinin devamı için önem arz eden sözleşmelerde yer alıp da borçlunun konkordato talebinde bulunmasının sözleşmeye aykırılık teşkil edeceğine, haklı fesih sebebi sayılacağına yahut borcu muaccel hale getireceğine ilişkin hükümlerin, borçlunun konkordato yoluna başvurması durumunda uygulanamayacağını, sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmasa dahi sözleşmenin, borçlunun konkordatoya başvurduğu gerekçesi ile sona erdirilemeyeceğini, davacı tarafın, müvekkili şirket hakkında verilen mühlet kararından haberdar olduğu gibi,

ilgili dosyaya müdahil olarak da dahil olduğunu, davacı tarafça öncelikle ilgili konkordato dosyasında leasing konusu malların tedbir dışında bırakılması amacıyla talepte bulunması gerekirken, bu davayı açmış olmasının ve ihtiyati tedbir talebinde bulunmasının açıkça kötü niyetin göstergesi olduğunu, müvekkili şirketin, konkordato davasının ruhu gereği alacaklıları eşit derecede tutarak,

alacağın ödenip ödenmemesi hususunda komiserlerin takdiri ve mahkemenin denetimine tabi tutulmakta olduğunu, devam eden konkordato süreci nedeniyle müvekkili şirketin ödeme yasağı çerçevesinde hiçbir alacaklıya bu süreçte ödeme yapamadığını ve bu durumunun müvekkili şirketin isteği olmayıp, kanunun emri olduğunun da altını çizmek gerektiğini, dolayısıyla tüm bu açıklamalar dikkate alındığında, bu davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığından,

müvekkili şirket hakkında devam eden konkordato süreci bulunduğundan ve müvekkili şirket tarafından her ne kadar konkordato sürecinde olmasına rağmen davacı bankaya ödemelere devam etmesinden dolayı öncelikle konkordato sürecinin bekletici mesele yapılmasını, davanın reddini ve davacı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı banka ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmeleri nedeniyle davalı şirkete kiralanan malların kira bedellerinin, davalı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle, kiralanan malların aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası öncelikle 427,60-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 01/08/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekiline iade talebine konu malların dava tarihi itibariyle güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması ve eksik harcın ikmali için 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş,

davacı vekili 19/08/2024 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 2.800.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve aynı tarihte 47.817,00-TL tamamlama harcını mahkememiz veznesine ikmal etmesi üzerine mahkememizin 28/08/2024 tarihli ara kararı ile davacı tarafça harçlandırılan dava değeri itibari ile davanın heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması sebebiyle dosyanın heyete tevdine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 06/07/2021 ve 13/08/2021 tarihli finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, 3 adet finansal kiralama tadil sözleşmeleri, faturalar, ödeme planları, hesap ekstreleri, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarıı, ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ekspertiz raporu, ekipman görselleri, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.

Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.

Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 10/01/2025 havale tarihli rapor ile; ... tarihli ve ... tescil numarası ve sözleşme numarası ...olan finansal kiralama sözleşmesinin 03.09.2021 tarihinde tadil sözleşmesi yapıldığı, ...tarihli ve ...tescil numarlaı ve sözleşme numarası ... olan finansal kiralama sözleşmesinin 19.08.2021 tarihinde tadil sözleşmesi yapıldığı, finansal kiralama sözleşmelerinin 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanu'nun 22. maddesi gereğince Finansal Kiralama Faktoring Ve Finansman Şirketleri Birliği tarafından tescil edildiği, kiralanan malların davalıya teslim edilmesiyle taraflar arasında borç ilişkisinin

doğduğu, davalının sözleşmelerden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, davacının ibraz etmiş olduğu muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden, davalının hesap kat tarihi ve 04.06.2024 temerrüt tarihi itibariyle, davalının ... tarihli ve ... tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ödeme planında yer alan taksitlerden,

davalı tarafından 60 günlük sürenin dolduğu 04.06.2024 temerrüt tarihine kadar ödenmeyen 22.03.2024 tarihli 11. taksit tutarı olan 169.459,82-TL ve ayrıca davalının ödemediği 24.06.2024 tarihli 12. taksit toplam 162.942,06-TL ile birlikte davacı banka tarafından 26.06.2024 tarihinde takibin hesaplara aktarıldığı,

davalının ... tarihli ve ... tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ödeme planında yer alan taksitlerden, davalı tarafından 60 günlük sürenin dolduğu 04.06.2024 temerrüt tarihine kadar ödenmeyen 22.03.2024 tarihli 10. taksit tutarı olan 145.187,88-TL ve ayrıca davalının ödemediği 24.06.2024 tarihli 11. taksit toplam 138.875,25-TL ile birlikte davacı banka tarafından 26.06.2024 tarihinde takip hesaplara aktarıldığı, davalı tarafından 60 günlük sürenin dolduğu 04.06.2024 temerrüt tarihine kadar olan ve sonraki kira borçlarında herhangi bir ödeme yapılmadığı,

04.06.2024 temerrüt tarihi itibariyle dava konusu finansal kiralama sözleşmesinin feshedilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 24. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.

Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması,

22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.

Davalı tarafça her ne kadar arabuluculuk şartının yerine getirilmediği itirazında bulunulmuş ise de, davanın finansal kiralama konusu malın iadesi talebine ilişkin olması ve bu anlamda arabuluculuk dava tartına tabi olmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre.

Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği,

davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu,

bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 10/01/2025 havale tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak,

davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır